De man die drie seconden te laat was

Ik zal eerlijk zijn: ook ik ben bevangen door het Elfstedentochtvirus. Ieder uur check ik de weersvoorspellingen op Weeronline, KNMI en Meteo Consult (spreken elkaar altijd tegen) en volg op twitter alles met #elfstedentocht.

Gisterenavond bekeek ik - om alvast in de stemming te komen - wat filmpjes terug van '97 (voor de elfstedenleken: het jaar dat de Tocht der Tochten voor het laatst werd gereden).

Huilen
Bij het kijken naar de beelden, moest ik opeens heel hard huilen. Dat kwam niet door de overwinning van Henk Angenent, de prachtige Friese landschappen of de duizenden in oranje gehulde toeschouwers, maar door één man: de man die 3 seconden te laat binnenkwam.

In gedachten dwaal ik af naar '97. Naar de man die drie seconden te laat binnenkwam. Vol goede moed is hij 's ochtends vanuit Leeuwarden vertrokken. Wel een stuk later dan gepland, want het was enorm druk bij de start. De eerste kilometers gaan uitstekend. Dit wordt een makkie, denkt hij, en na anderhalf uur eet hij langs de kant de eerste van zijn vier krentenbollen.

Daarna wordt het zwaarder. De wind steekt op, het ijs wordt zwaar. Het is ijskoud: zijn wimpers zijn bevroren, zijn tenen gevoelloos. Steeds langzamer baant hij zich een weg over het ijs. Bij iedere stad houdt hij even stil om op krachten te komen. En op te warmen. Als de avond invalt is hij net over de helft. Om kwart over tien uur 's avonds is hij in Dokkum. Nog 25 kilometer tot Leeuwarden. Dat moet lukken.

Stop, u bent te laat!
Totaal uitgeput schaatst hij richting de finish. Hij is kapot. Totaal bevroren. Vlak voor Leeuwarden krijgt hij gezelschap van een cameraploeg. Het zal wel. Finishen, dat is het enige waar hij aan denkt. Dan ziet hij het doek hangen. Nog honderd meter. Nog vijftig. Nog twintig. Plots stapt er een man op het ijs. Stop, roept hij, u bent te laat. Op de klok boven het finishdoek hangt een klok: het is drie seconden over twaalf.

En dat is te laat. Bij de Elfstedentocht mag je tot twaalf uur 's nachts binnenkomen. Geen seconde later. En ook niet drie. En dus krijgt de man die drie seconden te laat binnenkwam geen kruisje. En daar is het nou net iedereen om te doen. Het kruisje (een soort medaille) is de fysieke bevestiging dat je ooit die loeizware Elfstedentocht heb uitgereden.

Als ik dan het gezicht zie van de man (02:53) die drie seconden te laat binnenkwam, vol verdriet, teleurstelling, boosheid, de uitputting nabij... ja, dan vind ik dat heel erg zielig.