Kun je als christen geloven in evolutie?
'Helemaal geen probleem'
Met evolutie volgens de eerste drie definities, die ik vorige keer besprak, hoeven we helemaal geen problemen te hebben.
De vier definities kun je hier teruglezen, maar hieronder staan ze samengevat opgesomd:
1. Evolutie = verandering
2. Evolutie = aanpassing
3. Evolutie = soortvorming
4. Evolutie = universele gezamenlijke afstamming
De Bijbel zegt nergens dat levensvormen niet kunnen veranderen. Ook zegt de Bijbel niet dat er geen nieuwe soorten kunnen ontstaan, of dat organismen zich niet aan kunnen passen. Sterker nog, op grond van de Bijbel verwachten we juist wél dat levensvormen zich kunnen aanpassen.
Want helemaal in het begin, in Genesis 1, zegt God tegen de vissen, vogels, planten, landdieren en mensen: "weest vruchtbaar en wordt talrijk, en vult de aarde." God geeft ze de opdracht de aarde te vullen.
Verschillende omstandigheden
Maar op aarde heersen allerlei verschillende omstandigheden: er zijn bossen, woestijnen, toendra’s, moerassen, duinen, gebergten enzovoort. Dieren en planten kunnen Gods opdracht om de aarde te vullen dus alleen volbrengen als ze mechanismen bezitten waarmee ze zich aan die omstandigheden kunnen aanpassen.
Op basis van Genesis 1 zouden we dus verwachten dat God levensvormen op zo’n manier gemaakt heeft dat ze zich kunnen aanpassen. En inderdaad beschikken organismen over allerlei (genetische) mechanismen die voor nieuwe variatie zorgen, waardoor ze onder diverse omstandigheden kunnen leven.
Veel wetenschappelijke argumenten
Er zijn veel wetenschappelijke argumenten voor evolutie volgens de eerste drie betekenissen (verandering, aanpassing, soortvorming). Die zijn ook nog eens prima te combineren met de Bijbel. Maar moeten we ook geloven in evolutie naar de vierde betekenis? Stammen alle levensvormen af van één voorouder, dus ook de mens en de chimpansee? Daar hebben we het de volgende keer over...
Ruben Jorritsma is gastblogger voor NEO. Hij is betrokken bij www.evolutie.eu en www.apologica.nl
Reacties
jorien 14-02-2012
@ lllll ik denk dat je niet kunt zeggen dat je de letterlijke lezing 'weg moet doen'. Want waarom zou Noach niet 40 dagen en nachten in een ark gezeten kunnen hebben? Waarom zou je dat niet letterlijk nemen? Als je dat niet letterlijk neemt, neem je God dan nog wel serieus. Waar is de grens. Dan kun je van alle dingen zeggen: ja maar dat staat er wel maar dat is niet zo.. Is de bijbel dan nog wel GELOOF waardig? Verdraai je dan Gods woorden niet? Ik denk dat sommige dingen inderdaad niet letterlijk genomen moeten worden. God wil echt niet dat je je hand afhakt. Maar waar ligt de grens? Ik weet het niet.
Ik denk dat je de wetenschap en de bijbel goed moet onderzoeken. 'Onderzoek de dingen en behoud het goede. Overdenk wat een ander zegt.'
Ik denk dat de bijbel en de wetenschap niet bedoeld zijn om elkaars plaats in te nemen. Ik denk zelfs dat je de bijbel misschien wel op nummer 1 moet zetten en de wetenschap er naast moet houden. God heeft het eerste en het laatste woord. Hij weet hoe het zit. Hij heeft gesproken. Waarom zou je wat Hij gezegd heeft willen weerleggen?
Religie is een woord dat ik niet snel zal gebruiken. Want dat klinkt als een ding/iets. Iets afstandelijks. God klinkt voor mij als een levend wezen. Als een iemand. Daarom gebruik ik dat liever.
God en geloof ervaar ik als een landkaart. Het klinkt raar. Maar op een landkaart heb je vele wegen, plaatsen, gebieden, kleuren etc. God is veelzijdig als een landkaart. Hij heeft meerdere wegen met zijtakken. Een weg met de naam: liefde. Maar ook een met rechtvaardig etc. En ik mag over Zijn vele wegen wandelen. En het is voor mij een zoektocht welke wegen de juiste zijn. Daarin zal Hij mij dragen. Ook zijn er bergen en dalen. Hoogtepunten waarop ik verder durf te kijken. Donkere dalen waarin ik op God moet vertrouwen. Groene grazige weiden en donkere bossen. Plaatsen om uit te rusten. Ik mag wandelen op de landkaart van God. Dat wandelen heet mijn leven. Een leven waarin ik zal moeten zoeken naar de juiste wegen en paden. Maar tegelijkertijd weet ik dat God die landkaart heeft vastgelegd en dat ik, als ik geloof, bij Hem uitkom. Via welke weg dan ook. Dat geeft mij rust en houvast.
ps. mooie beveiligingscode: dragen
||||||| 14-02-2012
@Jorien:
Het is mooi dat je niet bewust je ogen sluit, wat de uitkomst van je zoektocht ook mag zijn. Persoonlijk hecht ik grote waarde aan de Christelijke traditie, maar als "wetenschapper" keur ik halve miskleunen als Intelligent Design en creationisme, waarin wetenschap wordt verdraaid om een religieuze agenda te voltrekken, af.
Want laten we eerlijk zijn: mensen als Ruben hebben de conclusie al lang klaar liggen; ze moeten er alleen nog een onderbouwing voor vinden die voor veel mensen aannemelijk zal klinken. En als het om wetenschap gaat zijn veel mensen helaas maar wat makkelijk te misleiden.
Ik vind dat niet alleen intellectuele armoede, maar ook spirituele armoede. De wereld komt, natuurwetenschappelijk gezien, op ons af zoals ze op ons af komt. En niet zoals het in boeken "beschreven staat". Hoe "heilig" ook.
Wetenschap en de bijbel kunnen prima naast elkaar leven. Maar we zullen, voor de zoveelste keer (!), wellicht onze visie op de bijbel moeten herzien. In elk geval is de orthodoxe, "letterlijke" lezing van veel teksten wetenschappelijk gezien niet meer vol te houden. Dan kun je krampachtig toch aan die letterlijke lezing vasthouden, of naar nieuwe invullingen zoeken.
Dan komt het uiteindelijk op de vraag aan: ervaar je religie als een zoektocht, of als een bevestiging en houvast? Daar ergens tussen in zul je je ding moeten zoeken :) Succes ermee!
jorien 13-02-2012
@ lllll ik zal eerlijk zijn: ik geef je deels gelijk wat betreft die dieren. Er zijn inderdaad gewoon bewijs materialen etc. Ik ben zoekende hierin en zocht hier naar antwoorden. Ik heb alles gelezen en overdacht en onderzocht. Ik denk dat wat dit deel van de dieren betreft de evolutietheorie deels kloppend is.
Zelf wil ik wel benadrukken dat ik niet bewust mijn ogen gesloten hield voor wat hiervan zichtbaar is. Ik vind het juist belangrijk dat je goed om je heen kijkt. Misschien was ik te onwetend op dit punt. Bedankt voor wat je me hierin hebt laten zien.
Wat de scheikunde practicum betreft: lang leve de Binas.. Maar de Binas is geen vervanger van de bijbel. Ik denk dat die twee prima samen kunnen gaan. Wetenschap en bijbel.
Jan 08-02-2012
Hier een interessante conferentie over dit thema:
www.dcsconferences.com
||||||| 07-02-2012
Kortom, Jorien: je leest je bijbel, maar lijkt blind voor de wereld met haar natuur om je heen.
Dat bedoelde ik ook met mijn eerdere opmerking over een wereldbeeld uit de bijbel halen. Ruben liet het klinken alsof ik opriep om "niet meer vanuit een bijbels wereldbeeld te redeneren", maar dat is niet wat ik zeg. Ik zeg dat, wanneer het specifiek om natuurwetenschappelijke zaken gaat (!), de bijbel simpelweg niet het boek is wat je zou moeten raadplegen.
En dat doet niets, maar dan ook niets af aan de spirituele waarde van de bijbel! Als ik scheikundeproefjes doe pak ik ook mijn Binas erbij, en niet mijn bijbel. De bijbel is simpelweg niet bedoeld als natuurwetenschappelijke handleiding.
||||||| 07-02-2012
[quote]
Maar als het Gods bedoeling was om meerdere soorten beren te scheppen dan kon Hij ze direct zo scheppen.
[/quote]
Het punt is nou juist dat dit idee van een God die gelijk alle dieren tegelijk schept totaal niet strookt met de eigenschappen die we van huidige diersoorten en fossielen zien.
We zien namelijk een duidelijke gradatie. Zo'n gradatie kan heel goed verklaard worden met evolutie en natuurlijke selectie, maar niet met het idee dat alle diersoorten in 1 keer zijn neergeplempt.
Je kunt het wel subtiel "opties open laten" noemen; ik zou zeggen dat je duidelijke feiten uit de wereld om ons heen aan het ontkennen bent. Evolutie is een feit. De theorie van Darwin biedt voor dat natuurverschijnsel tot op heden de beste verklaring. En het heeft diverse fossielvondsten, inclusief de strata waar ze gevonden zouden moeten worden, voorspeld.
In het licht van de bijbelse schepping zou het fossielenbestand en de overeenkomsten tussen verschillende levende en dode diersoorten een compleet raadsel zijn.
jorien 04-02-2012
@ Christian ik weet dat in de bijbel staat de God de hemel en de aarde schiep. Maar er staat ook dat Hij mensen schiep naar zijn evenbeeld. Hij schiep mensen met hersenen, gedachten en ideeën. Mensen die dingen onderzoeken en ontdekken. Mensen hebben om zich heen gekeken en dingen gezien. Ze hebben het op papier gezet. Het kreeg uiteindelijk een naam: de evolutietheorie. Aan die naam werden veel dingen verbonden. Dingen die tegenstrijdig zijn of tegenstrijdig lijken te zijn met de bijbel. Maar dat betekend niet direct dat de hele theorie onjuist is, dat je het moet verwerpen door de onjuistheden die er in voorkomen. Er staan ook dingen in die wel degelijk waarheid (kunnen) zijn.
1 Tessalonicenzen 5:21 Onderzoek alles, behoud het goede.
@ lllll Ik vind niet dat mijn afvragen waarom God niet direct een ijsbeer en een grizzlybeer geschapen heeft gelijk te stellen valt aan waarom God niet direct een kopje koffie aan de vloer heeft vastgeplakt. Mijn vraagstelling is gebaseerd op de bijbel waarin in staat dat God mens en dier schiep, vogels, vissen en ook landdieren. Waarom zou Hij dan niet direct meerdere soorten beren geschapen hebben? Dat is toch een mogelijkheid? En een kopje koffie, tja die valt soms op de grond. Maar is dat de bedoeling geweest toen het kopje gemaakt werd? Nee toch? Daarom is dat kopje koffie niet vast geplakt aan de vloer. Maar als het Gods bedoeling was om meerdere soorten beren te scheppen dan kon Hij ze direct zo scheppen of ze laten evolueren. Ik sluit hierbij niets uit, ik stel juist twee opties open. Twee opties die bij mij open staan uit ik.
Christian 04-02-2012
Waar gaat het hier nu ten diepste over?
Het belangrijkste is: Hoe is de aarde ontstaan?
Al die zaken als verandering en afstamming zijn bijzaken, het is belangrijk hier onderscheid in te maken! Geloof je dat de aarde 'per ongeluk' is ontstaan of geloof je dat hier een Machtige God achter zit? Wanneer je twijfelt over de schepping van deze aarde door God zeg je daarmee dat de Bijbel niet waar is! Natuurlijk bevat de Bijbel verhalen die wat onduidelijk zijn en waar de meningen over verdeeld zijn. Maar er staat: 'God schiep de hemel en de aarde' Duidelijker kan het toch niet?
Conclusie: Als christen kun je niet geloven in de evolutieleer omdat je daarmee zegt dat de Bijbel onwaardheden verteld!
||||||| 04-02-2012
@Lars: als je mij "evolutionist" wilt noemen, ga je gang; ik maak er niet zo'n issue van. Wat dat betreft ben ik ook een "gravitatist", "kwantummechanicist", etc.
Als je wilt twijfelen aan de evolutietheorie, dan is dat je gegund; dat is tenslotte het hele idee achter wetenschap. Ik stel alleen dat religieuze teksten geen valide reden zijn om natuurwetenschappelijke theorieën te gaan betwijfelen. De natuurwetenschappelijke methode trekt zich idealiter niets aan van politiek, religie, etniciteit etc. Dat maakt het ook zo'n betrouwbare methode om rationele kennis te vergaren.
Religie leidt tot iets wat ik 'spirituele inzichten' zou willen noemen. Dat heeft weinig met natuurwetenschap te maken.
Lars 03-02-2012
Streepjescode volgens mij kan ik ervan uitgaan dat je een "evolutionist" bent en niet gelooft dat een almachtige God de aarde en hemel heeft geschapen met alle dieren. en ook zeg jij dat het oneerlijk is om wat niet verklaarbaar is "God" te noemen als een troefkaart. zelf geloof ik wel dat God alles heeft geschapen wat er nu bestaat maar niet zoals veel andere christenen. ik hoop dat je begrijpt wat ik nu ga zeggen. DNA kan alleen worden gevormd door eiwitten en eiwitten kunnen alleen worden gevormd door DNA.
dit is onmogelijk met de evolutietheorie te verklaren.
zonder DNA en Eiwitten geen leven.
Afstamming van 1 voorouder is een moeilijk onderwerp om te beantwoorden. in genesis staat geschreven dat Noach 2 dieren mee moest nemen elk naar zijn soort. en uit wetenschappelijk bewijs komen we te weten dat alle katten waarschijnlijk uit een basistype voort komen. omdat een tijger met een leeuw kan voortplanten een leeuw met een luipaard een luipaard met een puma en ga zo maar door.
Geneviëve Slory 03-02-2012
In de Bijbel staat er niet in dat Adam en Eva uit een dier zijn ontstaan, vandaar uit kan je niet geloven in de evolutie.
En Jezus is de enige weg, de enige waarheid en het leven,
dat houdt in dat er nergens anders een weg te vinden is naar God, nergens anders de waarheid in zit en het leven is ALLEEN in Jezus Christus want door Hem kom je bij de Vader!!
||||||| 03-02-2012
Ok, laat ik dan eindigen met een quote die voor mij de kern van de zaak treft:
[quote]
Historische verslagen in de Bijbel raken nu eenmaal aan waar bepaalde takken van wetenschap zich ook mee bezig houden. En dan zijn de statements in de Bijbel gezaghebbend.
[/quote]
Hier is het overduidelijk dat je geen wetenschap wilt bedrijven, maar religie. A priori in een natuurwetenschappelijke kwestie een religieuze tekst verheffen tot waarheid leidt onherroepelijk tot tunnelvisie, hoe heilig die tekst ook voor je is.
Wat dat betreft zijn je uitspraken over wetenschap dan ook helaas niet serieus te nemen. Jij zou immers iemand die scheikundige theorieën bekritiseert met de a priori instelling
[quote]
Wetenschappelijke verslagen in de teksten van Empedocles raken nu eenmaal aan waar bepaalde takken van wetenschap zich ook mee bezig houden. En dan zijn de teksten van Empedocles gezaghebbend.
[/quote]
en daarmee concludeert dat het Periodieke Systeem ,ongeacht al haar wetenschappelijke successen, niet deugt, waarschijnlijk ook niet al te serieus nemen. (Trouwens, we kunnen Empedocles' idee over "evolutie" ook als alternatief aanbieden).
Uiteindelijk is het een ego-kwestie, Ruben. Het idee dat mensen slechts dieren zijn (zoals Prediker zegt), op zoek naar zingeving, en dus niet die " kroon op de schepping", is voor veel Christenen waarschijnlijk onverteerbaar. En dat is, vind ik, uitermate droevig.
Ruben 03-02-2012
Beste Streepjescode,
Zoals gewoonlijk wordt de discussie al heel snel heel breed. Van Augustinus tot Jericho, van Genesis 1 tot Matteüs 4. Alle dingen die je noemt zijn bekend bij mij, want het zijn stuk voor stuk bezwaren die gemeengoed zijn onder de critici (ik hoor ze zo vaak, overal is een antwoord op). Maar lange rebuttals schrijven kost veel tijd, dus als je erover door wilt praten, dan liever face to face of op z'n minst via Skype. En anders laat ik het gewoon hier bij.
Greetz,
Ruben
||||||| 02-02-2012
Deze was ik vergeten:
[quote]
Je veronderstelt zonder kennis van zaken dat ik niet eerder heb uitgezocht hoe Genesis geïnterpreteerd dient te worden. Je verwart de volgorde waarin ik in mijn blogjes onderwerpen behandel met de volgorde waarin ik dingen heb uitgezocht.
[/quote]
Natuurlijk, ik neem aan dat je dit al goed bekeken hebt. Wat ik niet begrijp is waarom je dat niet als allereerste behandelt. Je had het over "diepgravende exegetische studies", en zonder deze studies hebben mensen hier logischerwijs (tenminste, ik neem aan dat je met je verhaal een meer rationeel fundament onder het geloof wilt zetten) weinig reden om de evolutietheorie te betwijfelen, zoals jij dat aanreikt.
||||||| 02-02-2012
En laten we eerlijk zijn, Ruben: dit is een oneerlijke discussie. Jij hebt als troefkaart "God" achter de rug, zodat je vrijwel alles "aannemelijk" kunt maken.
Dat heb ik ook nooit begrepen aan creationisten: ze pretenderen vaak "logische" argumenten te hebben tegen bepaalde wetenschappelijke ideeën (vaak evolutie en/of de oerknal), maar op een bepaald punt komt het toch altijd weer uit op "God did it". En vervolgens blijkt die God ook nog eens de Christelijke God met alle bijbelse toeters en bellen (die overigens wel weer per denominatie verschillen) te zijn.
||||||| 02-02-2012
[quote]
Historische verslagen in de Bijbel raken nu eenmaal aan waar bepaalde takken van wetenschap zich ook mee bezig houden. En dan zijn de statements in de Bijbel gezaghebbend.
[/quote]
Dus uit het verhaal van de verzoeking waarin Jezus alle koninkrijken krijgt te zien vanaf een berg concludeer jij, tegen alle waarnemingen buiten de aarde in, dat de aarde plat is? Jij gelooft dat alle talen op de wereld ontstaan zijn vanuit de Babylonische verwarring? Jij gelooft dat mensen daadwerkelijk bijna 1000 jaar oud werden, ook al is dit biologisch gezien vrijwel onmogelijk? Jij gelooft het verhaal omtrent de verovering van Jericho, terwijl dit archeologisch moeilijk vast te houden is? Jij gelooft in een Exodus van miljoenen Joden, terwijl daar geen spoor van terug te vinden is in de Sinaï?
Ik kan nog wel even doorgaan, maar wat ik vooral zo treurig vind is dat jouw geloof kennelijk minder waardevol wordt (waardeloos?) wanneer dit soort verhalen historisch/wetenschappelijk niet blijken te kloppen.
Nieuwste artikelen
