nBlog-item


Wat wordt met 'evolutie' bedoeld?

Dat kan verschillende dingen betekenen

9-01-2012 Door: Ruben Jorritsma

Gesprekken over schepping en evolutie zijn vaak nogal lastig, want niet altijd is het duidelijk wat precies met 'evolutie' wordt bedoeld.

Het woordje ‘evolutie’ kan verschillende dingen betekenen.

Evolutie is verandering. Dit is de meest algemene betekenis van het woord, en het kan praktisch overal over gaan. Het kan gaan over hoe een bedrijf zich over de jaren ontwikkelt (evolueert), of over hoe je muzieksmaak verandert. Het kan ook over biologische verandering gaan: honden zijn veranderd sinds hun afstamming van de wolf.

Evolutie is aanpassing. Soorten passen zich aan hun omgeving aan, en dit wordt evolutie genoemd. Bijvoorbeeld vogels die snavelvormen krijgen die geschikt zijn voor hun voedsel, of bacteriën die resistent worden voor antibiotica. Het belangrijkste mechanisme hierachter is natuurlijke selectie: doordat alleen de resistente bacteriën het overleven en zich voortplanten, bestaat de populatie uiteindelijk alleen maar uit resistente bacteriën.

Evolutie is soortvorming. Soms kunnen biologische veranderingen zo ver gaan dat er nieuwe soorten ontstaan. Bijvoorbeeld: paarden en ezels zijn twee soorten, want ze krijgen samen geen vruchtbare nakomelingen meer. Maar ze zijn allebei voortgekomen uit dezelfde soort. Hier is dus sprake van beperkte gezamenlijke afstamming.

Evolutie is universele gezamenlijke afstamming. Tot slot kan met ‘evolutie’ ook nog de evolutietheorie bedoeld worden. Volgens die theorie stammen alle levende wezens, van worm tot olifant, van dennenboom tot bacterie, af van één gezamenlijke voorouder, die miljarden jaren geleden geleefd heeft.

Deze en andere definities lopen nogal eens door elkaar, en dat is verwarrend. Het kan zelfs gebeuren dat de definitie van ‘evolutie’ tijdens een argument verandert. Als iemand zegt: “ik geloof in de evolutietheorie, want we zien dat bacteriën resistent worden tegen antibiotica”, dan haalt ‘ie onbewust twee verschillende definities van evolutie door elkaar. Het is dus niet zo’n sterk argument.

Want dat er aanpassing is, wil dat nog niet zeggen dat alle levensvormen van dezelfde voorouder afstammen. Een argument voor evolutie volgens de ene definitie, telt nog niet als argument voor evolutie volgens een andere definitie.


Volgende keer meer over dit onderwerp!


Ruben Jorritsma is gastblogger voor NEO. Hij is betrokken bij www.evolutie.eu en www.apologica.nl

Heb jij een vraag voor Ruben over schepping, evolutie of iets wat hier bij hoort? Laat het weten op neo@eo.nl.

Reageer! 

* Verplichte velden

CAPTCHA afbeelding om SPAM tegen te gaan
Als je het woord niet kunt lezen, klik hier.

Reacties 

Jan-Willem 22-01-2012

Avatar

Even voor de duidelijkheid, mijn stuk gaat over atheïstische evolutie, niet over theïstische evolutie. Dat is weer een heel anders verhaal.

@nazanin: You're welcome.

@Remko:
Er is wel verschil tussen micro- en macro-evolutie:

Het grote verschil is dat mircro-evolutie wel aangetoond is, en macro-evolutie niet.

God's Bless
JawS

Nazanin 22-01-2012

Avatar

Dankjewel Jan Willen voor een informartief stuk tekst.

Beste Andreas, ik snap al te goed wat de evolutietheorie suggereert. De rijtje dieren was trouwens sarcastisch bedoeld.

xxx Nazanin


xxx Nazanin

Maaike 20-01-2012

Avatar

Hmm mijn Aardrijkskundeleraar van drie jaar terug heeft mij echt de ogen geopend. Ik wist dat hij streng gelooft en vroeg hem hoe hij met het grootste gemak kon vertellen over de evolutietheorie. Hij begon te lachen en legde zijn hand op mijn schouder. "Maaike het ontstaan van de aarde in de bijbel wordt beschreven als het ontstaan van licht, water, leven, en dergelijke, nu ja je kent dus het verhaal, bij de hand van God. Het ontstaan van de aarde volgens de wetenschap staat beschreven als het ontstaan van licht (de oerknal), water, leven, en dergelijke, nu ja je kent dat stuk ook, door een onbekende oorzaak. Dat het volgens onze wetenschappers miljoenen jaren duurde kan ik best geloven. De tijd die God beleefd zal ongetwijfeld anders zijn. Wat hij in zeven dagen kan beleven wij in zeven miljoen jaar." Hij moest lachen en liep weg. En jeetje dat was me een denkstof maar ik snap nu goed wat hij bedoelde. Ik heb de bijbel nooit letterlijk genomen om er toch een boodschap in te vinden. Ik ken ook lang niet alle verhalen. Maar dat wat ik ken vertelt mij genoeg om te weten dat het onverklaarbare niet verklaard hoeft te worden. Daar waar ons besef stopt kan ons geloof ons verder helpen. Zelfs in het geval van een leraar Aardrijkskunde die bij het uitleggen van de evolutietheorie nog miljoenen andere vragen over datzelfde onderwerp oproept.

Hanneke 19-01-2012

Avatar

Heejj!! Ik geloof in God en ik heb me vorig jaar laten dopen, maar vind het jammer dat er niets in de Bijbel staat over hoe de aarde is ontstaan. Dat er dus alleen maar staat hoe leven op aarde is ontstaan. Het is eigenlijk best wel raar dat de zon pas later kwam dan de aarde, maar dat dag en nacht al wel bestonden.. Maar als God leven mogelijk heeft gemaakt, in wat is Hij dan nog meer in staat?! (:

Remko 19-01-2012

Avatar

@ Jan-Willem
Macro-evolutie is niets anders dan een lange reeks micro-evolutie. Micro-evolutie is zo je wilt een paar veranderingen binnen een paar generaties. Macro-evolutie is heel veel veranderingen (heel veel micro-evoluties) binnen honderden generaties. Er is dus geen verschil, behalve dat de ene een korte termijn beschrijft en de andere een lange termijn.

Remko 19-01-2012

Avatar

@Ruben Jorritsma
De verschillende definities van evolutie zijn niet los van elkaar te zien zoals zoals jij doet vermoeden.
"Evolutie is verandering". Dat is de basis.
"Evolutie is aanpassing". In de verandering kan af en toe toevallig een verandering plaatsvinden die gunstiger is voor de omstandigheden. Dit kun je aanpassing noemen. In zekere zin is het niets anders dan de definitie "evolutie is verandering" uit te breiden door er aan toe te voegen dat er gunstige, neutrale of ongunstige veranderingen mogelijk zijn.
"Evolutie is soortvorming". 'Soort' is een woord bedacht door de mens om bepaalde kaders te maken waardoor de mens de wereld beter probeert te begrijpen. In de werkelijkheid zijn deze kaders/grenzen er niet. Hoe dan ook, als je soorten wil inkaderen past het als nog in lijn van de andere 2 definities. Als een soort steeds meer verandert tot hij zich niet meer voort kan planten met zijn 'vroegere soort' ontstaat er een nieuwe soort. Opnieuw is verandering de basis (gunstig, neutraal of ongunstig).
"Evolutie is universele gezamenlijke afstamming". Dit is de enige afwijkende definitie. Het gaat hier niet meer om het begrip 'evolutie', maar om het begrip 'evolutietheorie'. Het begrip 'evolutie' betekent in de basis verandering en de 'evolutietheorie' is een theorie die, aan de hand van die verandering die plaatsvindt, probeert uit te leggen hoe het leven van cel tot al de levende organismen van vandaag is gekomen. In de evolutietheorie worden er geen grenzen aangegeven bij soortvorming. Het is mogelijk om van de ene soort via minuscule stapjes en via vele generaties naar een andere soort te evolueren/veranderen. Volgens de evolutietheorie zijn er geen grenzen die een soort binnen bepaalde kaders houdt. Die grenzen zijn door mensen bedacht, maar nog nooit aangewezen.
Een hond is bijvoorbeeld geen beer. Als de hond forser wordt noem je het nog een forse hond. Als hij dan ook scherpere tanden krijgt en scherpere nagels en op vis gaat jagen, is het dan nog een hond of is het dan een nieuwe soort/beer. Op welk punt is een hond een beer geworden? Ik zie geen absolute grens.

Jan-Willem 19-01-2012

Avatar

@webmaster
Sorry voor de dubbelpost, maar er is een broken link. Als je op www.apologica.nl klikt word je verwezen naar www.apologica.nu. Moet misschien even gefixt worden.

Jan-Willem 19-01-2012

Avatar

Mooi artikel, misschien wat kort, maar het raakt wel de kern.

Ik moet wel zeggen dat het onderscheid tussen Micro- en Macro-evolutie wel wat duidelijker mag.

Micro-evolutie: Veranderingen(evolutie) binnen een diersoort. Bijvoorbeeld van wolf naar hond.

Macro-evolutie: Verandering tussen diersoorten. Dus bijvoorbeeld van een vis naar een reptiel.

Andreas:
Het is niet genetisch bewezen dat de mens en aap dezelfde voorouder hebben. Het is wel zo dat een chimpansee (primaat die genetisch het dichtst bij de mens staat) voor 97,8% aan ons gelijk is. Maar...
Een hond is voor 98,9% aan ons gelijk.
En een varken 99.4% (vandaar dat varkenshartkleppen het relatief gezien zo goed doen in mensen ;))
Het is zelfs zo dat de primaten genetisch het verst bij ons vandaan staan.(Nog niet alle diersoorten zijn genetisch getest, maar de meest voorkomende allemaal wel) Uitgezonderd het spookdiertje, dat 'slechts' voor 92,4% aan ons gelijk is.

Ik ben met je eens dat 'de leugen van Darwin' wat ongelukkig gekozen is. Maar de evolutietheorie staat zeker niet zo vast als jij beweert. Een boek dat meer en meer aanhangers krijgt onder fysici, biologen en andere betawetenschappers is 'the fifth miracle: the search for the origin and meaning of life' van Paul Davies.
In dit boek weerlegt hij op de puur wetenschappelijke manier de evolutietheorie.
Echt een aanrader. Voor iedereen trouwens. Nederlandse vertaling heet: Het vijfde wonder.

Voor je iets denkt in de geest van: Nou ja, dat zal wel weer zo'n christlijke 'wetenschapper' zijn die de feiten probeert te verdraaien, zodat de bijbel klopt.
Paul Davies is overtuigt atheïst. Dus de enige baat die hij bij het boek heeft is de waarheid achterhalen.

Ik vind het wel grappig dat jij het wetenschappelijke methode erbij haalt om de evolutietheorie te bewijzen. Bij mijn weten is één van de kernpunten van de wetenschappelijke methode dat je een experiment ceteribus paribus moet kunnen herhalen, en dat er dan natuurlijk ook dezelfde uitkomst uit komt. Hierdoor zal de macro-evolutie nooit tot de echte wetenschap behoren. Simpelweg omdat het niet herhaald kan worden, je hebt geen miljarden jaren om 1 ding te onderzoeken. En zelfs al zou dat kunnen, dan is het alsnog niet ceteris paribus.

Vraagje, wie bepaalt wat 'hout snijdt' en wat niet?
En op welke feiten berust je stelling "Bijgeloof (godsdienst) faalt al eeuwen als verklaringsmethode."?

Wat betreft de ondersteuning van de evolutietheorie. Je redeneert vanaf de verkeerde kant.

Als er in de antropologie, genetica, moleculaire biologie, geologie etc. etc. experimenten werden gedaan waarmee de evolutietheorie onbetwijfelbaar wordt ondersteunt, dan heb je gelijk.

Maar dat is niet zo. De evolutietheorie wordt gebruikt als verklaring, Omdat er algemeen in de evolutietheorie geloofd wordt.

Een voorbeeld uit de antropologie (het onderzoek bestaat echt):
Probleemstelling: 'We willen weten waar de Homo Erectus is onstaan' (dus wanneer de mens rechtop ging lopen).
Opzich een prima voornemen. Maar je gaat al van een ding uit: Evolutietheorie is waar.

Vervolgens hebben die wetenschappers een verklaring gevonden: Afrika was 40 mld jaar geleden een en al oerwoud. (btw, een aanname) Daar kon de Homo Habilis lekker in de boom hangen, zonder rechtop te hoeven lopen. Maar door geologische activiteiten ontstond een bergketen ten oosten van het gebied waar de homo habilis zich bevond(aanname). Hierdoor veranderde de windrichting.(aanname) De nieuwe wind nam vooral droge, hete lucht met zich mee.(aanname) Hierdoor verdorde het oerwoud en verdwenen de bomen. Wat wel bleef was hoog savannegras.(aanname) Omdat er geen bomen meer waren om over het gras heen te kijken, heeft de Homo Habilis zich ontwikkeld tot een Homo Erectus.

Die redenering is fout omdat: 1. je gaat op zoek naar een van tevoren bepaalde uitkomst. en 2. er worden veel te veel niet te bewijzen aannames gedaan.

En ‘ondersteuningen’ van dit kaliber zijn er heel erg veel, vooral naar van tevoren bepaalde uitkomst onderzoeken is favoriet.

In dit voorbeeld.
Jij zegt: Antropologie --> Evolutietheorie
Maar het is eigenlijk: Evolutietheorie --> Antropologie.

Even wat wiskunde:
De kans dat een DNA-streng met informatie voor een eenvoudige cel (NIET een eenvoudige CEL) zich ontwikkelt is 1 op 10^260.

Dus P= 1/10^260
= 0,[252 nullen]0000000001%(*)

Zoals jij waarschijnlijk ook wel weet is de allerlaagste significantiegraad die in de wetenschap gehanteerd wordt α=0.01%. Als een kans die significantiegraad niet eens haalt, wordt de hypothese/theorie algemeen verworpen. Normaal gesproken.

De kans P=1/10^260 is opzich al lager dan significantiegraad, dus het is onmogelijk voor de significante om daarboven te komen.

En dan heb je nog niet eens een 'simpele' cel...

Laat staan een ingewikkelde, zoals dierlijke cellen.

Volgens de eigen regels van de wetenschap zou de evolutietheorie op wiskundig statistieke basis verworpen moeten worden.

Denk daar maar eens over na.

Het is wat langer geworden dan ik gepland had xD.
Maar ik wou toch even compleet reageren op Andreas.
Mijn excuses daarvoor

God’s Bless, Jan-Willem

The chance on evolution is about the same as the one when one throws a scrapheap out of a plane, and it forms 2 complete Boing 737's before it hits the ground. Including blueprints for both of them -- Paul Davies

(*)Voor de mensen die nu nog niet verveeld zijn:
P= 1/10^260 = 0,0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001%. Die kans lijkt mij nogal onwaarschijnlijk.

Andreas 15-01-2012

Avatar

Nazanin,
Met alle respect, maar alles in je reactie wijst er op dat je niet begrijpt wat evolutie is.
Wat je aanvoert in je rijtje van afstamming is ook absoluuut NIET wat evolutiewetenschap leert. INTEGENDEEL!

Wat betreft de mens. Dat de mens een gemeenschappelijke voorouder heeft met andere primaten (De mens is een primaat, net als de chimpansee of de bonobo etc) is inmiddels tot op genetisch en moleculair niveau aangetoond. Dit staat wetenschappelijk vast. Het zijn feiten die, als je je er werkelijk in zou verdiepen, niet meer te ontkennen vallen.

Wat betreft "de leugen van Darwin".
Wetenschap heeft altijd bijgeloof verdrongen en overwonnen. Het succes van de wetenschappelijke methode is niet voor niets zo onvoorstelbaar groot. Wetenschap werkt. En tot op heden is de wetenschappelijke evolutie theorie de enige verklaring voor het ontstaan der soorten die hout snijdt. Bijgeloof (godsdienst) faalt al eeuwen als verklaringsmethode.
Overigens ids de evolutie theorie inmiddels veel meer dan wat Darwin 150 jaar geleden deed. De evolutie theorie is sterker dan Darwin ooit had kunnen dromen. Het is een van de weinige wetenschappelijke theorieën die vanuit andere wetenschappen telkens weer wordt ondersteunt en bewezen (antropologie, genetica, moleculaire biologie, geologie, etc. etc.). Dat is vrijwel uniek en dat zegt iets over haar enorme kracht.

Nazanin 10-01-2012

Avatar

Mensen van alle kleuren en maten stammen af van dezelfde voorouders. Dit is de evolutie v/d mens!!!

xxx Nazanin

Nazanin 10-01-2012

Avatar

Wat fijn dat deze onderwerp wordt besproken.

Ik heb totaal niks met de evolutietheorie van Darwin. Als ik wil en niks te doen heb kan ik een totaale leugen versterken met argumenten en bewijzen zodat een onwetend groep mij volgt en steeds meerdere groepen aansluiten.
Dit heeft Darwin gedaan.

-Stamt een kat af van een tijger, of van een cheeta of een panter?
-stamt een worm een slang?
-stamt een eend een ganz af?
-stamt een kreeft een schorpioen af?
-stamt een chimpanse van een aap af?
-stamt een libelle van een vlinder af?
-enz. enz.

Een antwoord: NEE!

Dat levende wezens en grondstoffen, door weeromstandigheden, voeding, nood, verplaatsing, luxe etc. veranderen wil zeker niet zeggen dat de mens vroeger een aap was.
De mens zal vast kleine aanpassingen hebben gemaakt. Zoals, haar en huids-kleur/type, lengte, spieren, ...

Ik zie een aap niet bepaald zich schamen en bedekken na van de boom (van het verschil tussen goed en kwaad) te hebben gegeten.

Oh wat hoop ik graag dat Darwins leugen/verkeerde opvatting uit de wereld zal gaan!

Weet je wat ik wel denk: mensen van alle kleuren stammen af van dezelfde voorouders. Dit is de evolutie v/d mens!!!

xxx Nazanin

jorien 10-01-2012

Avatar

Bedankt voor dit artikel. Twas mijn vraag ;)

Martijn 10-01-2012

Avatar

Het licht was er inderdaad eerder dan de zon, maar God is licht. het licht kwam van Hem

Henrike 10-01-2012

Avatar

Volgens de bijbel was het licht eerder dan de lichtbron. Hoe kan dat?

U heeft minimaal Flashplayer versie 9.0.98 nodig om dit te kunnen zien..

"Als er iemand met een nieuwere versie van mijn telefoon naast me gaat zitten in de trein, denk ik gelijk, shit, ik moet ook een nieuwe."

Bekijk de video