Allemaal gereformeerden

“De titel Allemaal Gereformeerden, wat roept dat bij u voor emotie op?” vraagt Andries Knevel aan al zijn gasten. De meeste gasten antwoorden dat er te véél gereformeerden zijn. “Wie zou niet wenen?” Het laat een verdeeldheid zien die God niet wil, daarover is iedereen het wel eens. In de praktijk lijkt er van kerkelijke eenheid echter niet veel terecht te komen. Daarover voelt Andries zijn gasten in deze serie flink aan de tand.

Ds. De Snoo van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt kan het moeilijk uitleggen aan jongeren. "Je kunt historisch natuurlijk een verhaal vertellen over hoe het ontstaan is, maar waarom het dan nóg zo is?", zegt hij, "In zo'n grote tijd van secularisatie! Jongeren snappen dat niet."

Andries Knevel vraagt zijn gasten: “Wat is nou het unieke van uw kerk waardoor u zegt: wij kunnen niet in andere kerken opgaan, en moeten vooral deze kerk blijven?” In het verlengde daarvan vraagt Knevel welke andere kerk het meest overeenkomt met de eigen kerk. En kan daarmee worden gefuseerd? Dan blijkt er altijd wel een bezwaar te zijn: gedogen van vrijzinnigheid, 'de vrouw in het ambt', 'toe-eigening des heils', of zelfs gewoon een 'cultuurverschil'.

Gaandeweg wordt Andries Knevel kritischer. Als ds. W. van Vlastuin, van de Hersteld Hervormde Kerk, aangeeft dat hij 'geen dingen wil forceren', vraagt Knevel: “Een proces van veertig jaar kan ik toch geen forceren noemen?”

Ds. K.J. Bijleveld van de Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland geeft eerlijk toe dat het cultuurverschil een struikelblok is. “Ik heb het gevoel dat de 'kleine luyden' binnen onze kerk wat meer vertegenwoordigd zijn", meent Bijleveld, "In de Nederlands Gereformeerde Kerken is het opleidingsniveau hoger, en daardoor kan een wat elitaire sfeer ontstaan. En is er plaatselijk niet direct de klik."

Eén belangrijke vraag komt in de serie niet aan de orde: zitten de gewone leden van al deze kerken wel te wachten op de eenheid van deze ‘gereformeerde belijders’? Zegt die gereformeerde identiteit de jongere kerkgeneratie überhaupt iets? Is voor hen ‘evangelisch’ niet veel belangrijker dan ‘gereformeerd’? En bovendien samenbindend over kerkmuren heen...
Tegen die achtergrond lijkt het kerkpolitieke aanhikken tegen onderlinge gereformeerde verschillen een beetje achterhaald. Dat zal wellicht niet tot veel frustratie leiden bij de ‘evangelisch-gereformeerde’ leden. Die hebben vaak nauwelijks interesse in landelijke verbanden en synodes. Zij gaan als groep of als individu plaatselijk gewoon hun gang.

"Via dit radioprogramma doe ik in ieder geval een bescheiden poging het gesprek weer een beetje op gang te krijgen", zegt Andries Knevel, "Of tenminste een zetje te geven". Laten we hopen en bidden dat hij daarin slaagt.