Kenmerkend voor het puritanisme zijn de grote 'sola’s' van De Reformatie: Behoud alleen door genade, alleen door geloof, alleen door Christus, alleen uit de Schriften en alleen tot eer van God. Voorts benadrukten de puriteinen de totale verdorvenheid van de mens, Gods onvoorwaardelijke verkiezing, verzoening voor een zeer groot aantal mensen die samen het volk van God vormen, Gods onweerstaanbare genade en de volharding van hen die door Hem worden verlost.
 
Kenmerkend voor specifiek het puritanisme is voorts een totaalvisie op leven en sterven van de mens waarin God in het middelpunt staat. Puriteinen benadrukken de oneindige liefde van Christus om gelovigen te motiveren Gods geboden te doen. Zij doen een krachtige oproep tot bekering en ervaren de zegeningen van geloofszekerheid die op de proef is gesteld. Zij verwachten veel van de Heilige Geest voor een veranderd leven en stellen de prediking centraal in de eredienst.