Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

100-jarige in 100e aflevering De Kist

Hebe Kohlbrugge: "Ik ben niet met de dood bezig"

Alle honderd gasten die aan De Kist meededen, leven nog. En ook opmerkelijk: de 100e deelneemster – Hebe Kohlbrugge – is zelf 100 jaar. Met EO Visie blikt de oud-verzetsstrijder en Oost-Europadeskundige terug op een rijk leven, vol wonderen.

Hebe Charlotte Kohlbrugge, de Iron Lady van de Lage Landen. Al lijkt de dood soms op de deur te kloppen, ze verlangt er nog niet naar. “Dat zou ik ondankbaar vinden.” 

Ruben Altena, redacteur van De Kist, bereidde de televisieopnames met mevrouw Kohlbrugge voor. Het had niet veel gescheeld of de aflevering was er niet geweest, vertelt hij. “Twee dagen voordat we zouden filmen, kreeg ze een hartinfarct en is ze met een ziekenauto naar het ziekenhuis gebracht. Het is heel bijzonder dat ze nu – net thuis van haar revalidatie – op haar honderdste nog herstelt van zo’n gebeurtenis.”

Daarnaast bleek de oud-verzetsstrijder aanvankelijk niet zo enthousiast over het programma. Zo’n kist vond ze maar niks. “Ze zei: ‘Als jullie geen zin hebben in een sacherijnige mejuffrouw, moet je het eer- lijk zeggen.’ Maar uiteindelijk vond ze het prachtig. Dat presentator Kefah Palestijns is, intrigeerde haar. Ze suggereerde dat hij iets voor het Palestijnse volk moest doen. ‘Die kunnen je hulp goed gebruiken.’ Vanwege de honderdste aflevering hadden we champagne meegenomen. Op Kefah’s vraag waar we op zouden toasten, antwoordde ze: ‘Op vrede tussen Israël en de Palestijnen.’”

Wonderen
Hebe Kohlbrugge is bekend geworden om haar verzetswerk. In 1944 werd ze gearresteerd en naar concentratiekamp Ravensbrück getransporteerd. Ondanks erbarmelijke omstandigheden wist ze te overleven. Het is een van de vele wonderen die ze heeft meegemaakt. God en zijn engelen hebben haar leven bepaald, dat weet ze zeker.

“Ik besloot mij zowel in de gevangenis als in Ravensbrück voor te doen als Rijksduitse, onder de naam Christine Doorman. Daarom ben ik nooit geslagen of gemarteld. Zelf heb ik ook nooit geweld toegepast, al ben ik niet principieel tegen geweld. Je hoeft maar aan ISIS te denken... Als hier zo’n vent binnenkomt, zal ik echt niet schromen om te schieten, bij wijze van spreken.

In Ravensbrück belandde ik met hoge koorts in een tyfusbarak. Ik deelde met drie mensen een bed. Ik heb daar gelukkig maar drie uur gelegen, anders was ik zelf besmet geraakt. Dankzij de hulp van twee Tsjechische communisten ben ik naar de enige elitebarak in heel Ravensbrück gebracht, met tien bedden voor 40.000 vrouwen. En daar kreeg ik een eigen bed. Nou, dat is een wonder.”

Na de oorlog zette Hebe haar leven op min of meer vergelijkbare manier voort. Waar menig vrouw een man zou zoeken om een gezin mee te stichten, smokkelde Hebe bijbels en andere lectuur het communistische Oost-Europa in. De ontvangers waren daar zo gelukkig mee, dat dit haar ook voldoening bracht. “Het waren druppels op een gloeiende plaat, maar mooie druppels. Als je daarvoor mag zorgen, verlang je niet naar iets anders.”

‘Ik ben geen christen’
Tijdens de oorlog smokkelde Kohlbrugge theologische vragen naar hoogleraar theologie Karl Barth. Maar bidden lukte haar in het concentratiekamp niet. “Ik miste het ook niet, ik heb gewoon geleefd. Daarom zei ik na de oorlog tegen de theoloog Miskotte: ‘Ik ben geen christen.’ Zijn antwoord was het beste dat hij kon geven: ‘De Lieve Heer heeft jou vastgehouden, niet jij de Lieve Heer; dat kun je ook niet, zeker niet in zulke omstandigheden.’ Dat was voor mij een eyeopener. Sindsdien weet ik heel zeker: het komt niet van mijn kant, het komt van die kant.” 


+ De Kist, zondagavond 1 februari om 23.35 uur op NPO2
+ Lees het hele interview in Visie. Nog geen abonnee? Vraag hier een gratis
proefnummer aan.

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.