Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

8 vragen over de bakermat van het christendom

Antiochië, Damascus, Nineve, bestaan die Bijbelse plaatsen nog? En wie wonen er nu in het land tussen de Eufraat en de Tigris? Acht vragen en antwoorden over de bakermat van het christendom.

1. Waarom worden Syrië en Irak de bakermat van het christendom genoemd?
De meest genoemde reden is dat Paulus vanuit Damascus (de hoofdstad van het huidige Syrië) zijn eerste zendingsreis naar Klein-Azië (Turkije) begon. Tegelijk heet Antiochië (de hoofdstad van het oude Syrië, maar nu een stad in Turkije) ook wel de ‘moederstad van het evangelie’, omdat van daaruit de verspreiding van het evangelie onder de volken begon. In Handelingen 11:26 lezen we dat de volgelingen van Jezus in Antiochië voor het eerst christenen worden genoemd.

Een andere belangrijke reden is dat binnen de grenzen van het oude Syrië (dat het huidige Syrië, Irak, Israël, Libanon en delen van Irak en Turkije bevat) Aramees werd gesproken. Dit is de taal die Jezus sprak en daarom heel dicht bij de oorsprong van het christendom ligt.

2. In de Bijbel lezen we ook over Syrië. Is dat hetzelfde land als wat nu op de kaart staat?

Nee. Het huidige Syrië bestaat sinds 1946 en is iets anders dan het Syrië uit de Bijbel. Het Hebreeuwse woord voor Syrië is Aram. In Lucas 4 spreekt Jezus over Naäman de Syriër, de legeroverste van Aram, die door de profeet Elisa van zijn melaatsheid werd genezen. In de Bijbel wordt Syrië vaak aangeduid met het gebied ten noorden van Israël, langs de kust van de Middellandse Zee. Het was in die tijd een deel van het Romeinse Rijk, met steden als Tyrus, Sidon en Damascus. Damascus is de hoofdstad van het huidige Syrië, Tyrus en Sidon liggen in het huidige Libanon. Syrische christenen stellen dat zij afstammen van Assur en Aram, de zonen van Sem, de zoon van Noach.

3. Is het Bijbelse Assyrië hetzelfde als Syrië?
Nee. De bewoners van Syrië heetten Syriërs of Arameeërs. Zij vormden kleine staten en komen soms in de Bijbel voor (zie bijvoorbeeld 2 Samuël 8). Aan het Aramese rijk kwam een eind toen de Arameeërs in 732 voor Christus door koning Tiglath-Pileser III van Assur onderworpen werden. Damascus en andere Aramese staatjes werden een provincie van Assur, ook wel Assyrië genoemd, een machtig rijk langs de Tigris (in het huidige Irak).

4. Diverse Bijbelse steden en gebieden bestaan nog steeds. Waar liggen ze?
Een greep uit de bekendste namen:
• Antiochië, een stad aan de Middellandse Zee, heet inmiddels Antakya en ligt in het zuidoosten van Anatolië, het huidige Turkije.
• Damascus is de hoofdstad van het huidige Syrië.
• Mesopotamië betekent letterlijk ‘tussen twee rivieren’, in dit geval tussen de Eufraat en de Tigris. Het is het kerngebied van de huidige staat Irak en het noordoosten van het huidige Syrië.
• Nineve, ook wel de vlakte van Nineve, is het huidige Mosul in Irak.
• De Eufraat en de Tigris zijn twee rivieren in het huidige Irak.
• Tyrus en Sidon liggen in het huidige Libanon.
• Klein-Azië is het huidige Turkije. 

5. Waarom zijn de christenen nu een minderheid in veel Bijbelse plaatsen?
In de eerste eeuwen na Christus woonden er veel christenen, maar na de komst van de Arabieren in 634, bekeerden de meesten zich tot de islam. Na een paar generaties waren er nog maar weinig christenen over. Het Aramees maakte plaats voor het Arabisch, hoewel er nog altijd Aramees gesproken wordt in een paar kleine christelijke dorpjes ten noordoosten van Damascus. 

6. Hoeveel christenen wonen er nog in Irak en Syrië?
In Irak waren er vijftig jaar geleden anderhalf miljoen christenen. Nu zijn dat er misschien nog een half miljoen. In Syrië̈ wijzigt het aantal dagelijks. Voor de oorlog uitbrak, was zo’n tien procent van de Syrische bevolking christen.

Voor een deel waren dit nakomelingen van christenen die zich veertien eeuwen geleden niet tot de islam bekeerden. Andere christenen zijn nazaten van Armeniërs die in de Eerste Wereldoorlog naar Syrië vluchtten, uit vrees voor volkerenmoord door de Turken.

7. Zijn alle Syrische christenen Syrisch-orthodox?
Nee, het is een zeer gemêleerde groep, van Grieks-orthodox tot rooms-katholiek en protestant. Ze zijn altijd gedoogd door de islamitische meerderheid, al werden ze wel vaak als tweederangs burgers behandeld. Momenteel zijn door toedoen van IS veel christenen in Syrië en Irak hun leven niet zeker.

8. In hoeverre lijken westerse christenen nog op de christenen van toen?
In het heel vroege christendom waren er veel minder ‘varianten’ dan nu. Logisch: de eerste christenen stonden dicht bij de oorsprong en die was nog niet vermengd met invloeden van buitenaf. Maar al in de eerste eeuwen na Christus raakte de kerk meer en meer los van haar Joodse wortels en namen nieuwe gelovigen uit Europa, Amerika en Azië hun eigen tradities mee. Maar in de kern is er weinig veranderd: wereldwijd belijden kerken Jezus Christus als Zoon van God, die naar de aarde kwam om verloren mensen met God te verzoenen.

Tekst: Mirjam Hollebrandse

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.