Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

BLOG: 'Checkpoint Charlie'

Blog van Johan Snel

De nieuwe Charlies zijn alweer van de persen gerold en ook het geweld in de wereld is doorgegaan. Tijd om ook onze eigen rol onder ogen te zien.

Want wat gebeurt er bij spotprenten? Op het oog iets onschuldigs, maar toch. Cartoons over de holocaust, over Jezus of andere joden kunnen diep kwetsen – en dat is ook de bedoeling. Spot is bedoeld om te raken.
Laten we dus geen onzin praten: spot raakt iedereen en minachting nog meer. Het is een sprookje dat christenen of atheïsten daar minder gevoelig voor zijn. Als deze raak geplaatst is, is iedereen even kwetsbaar.

Humanist
In het vliegtuig op weg naar de Filipijnen kreeg paus Franciscus een vraag van, jawel, een Franse journalist. Volgens Nederlandse media zou hij hebben geantwoord dat er grenzen zijn en dat je geen grappen mag maken over geloof.
Natuurlijk is dat niet wat deze humorist zei. Zijn punt is scherper, namelijk dat onze grenzen liggen in wat heilig is voor een ander. Niet in spot of humor, maar in haat en minachting. Niet in religie, maar in de menselijke waardigheid. Net als Jezus – behandel anderen zoals je zelf verlangt dat anderen jou behandelen – is de paus een humanist.

Prijs
Wat leert ons dit over de vrijheid van meningsuiting? In elk geval: dat niet, zoals sommigen denken, spot daarvan de allerhoogste vorm is. Spot en satire zijn niet de kroon op onze vrijheid, maar de prijs die we ervoor over hebben.
De vrijheid van meningsuiting heeft namelijk een doel: ze is bedoeld om de democratie mogelijk te maken. Ze laat minderheden en meningen aan het woord die anders geen recht van spreken zouden hebben. Vrijheid van meningsuiting en levensovertuiging gaan hand in hand, betoogde de paus in het vliegtuig.

Anderen kwetsen, minachting, haat – maar haat zaaien wordt welbewust ingeperkt door de wet en allerlei cartoons zijn ook bij ons domweg verboden – is enkel de onvermijdelijke keerzijde. Geen ideaal, maar een prijs.

Heiligverklaring      
Wie intolerantie toejuicht, heeft er dus weinig van begrepen. De permanent omhoog gestoken middelvinger, het blinde geloof in eigen gelijk, het constant met twee maten meten – juist daar heeft onze vrije samenleving onder te lijden.
De constante heiligverklaring – die ook nog eens keihard van anderen wordt geëist, ja, hallo zeg, hoezo vrijheid van meningsuiting? – moeten we maar eens afschaffen,  checkpoint Charlie voorbij. Gelukkig zijn de vredestichters, niet de haatzaaiers.

Vrijheid is een oproep tot iets anders: De vrijheid van meningsuiting rijmt uitstekend met geloof, hoop en liefde. Het meest nog met de liefde.

 

 

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.