Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Christen, wind je niet zo op!

"Laat het je raken, in de stilte van je hart, maar wankel niet"

Een pornofilm in een kerk, schandalen rond een (bijna-)president. Anton de Wit legt uit waarom hij er – met een beetje hulp van een Spaanse mysticus uit de 16e eeuw – volmaakt stoïcijns onder blijft.

Een kleine bekentenis: het lukt mij maar heel moeilijk om ergens verontwaardigd over te raken. Dat is een handicap in mijn vakgebied, ik weet het. Verontwaardiging is een productieve columnist. Maar ik kán het gewoon niet.

Pornofilm
Kim Holland die een pornofilm opneemt in een Tilburgse kerk? Ik snap de boze reacties, maar word er zelf eerlijk gezegd niet warm of koud van. (De enige juiste reactie op die hele toestand lijkt mij deze blog op de satirische site Broodje Paap. Ook dáár waren mensen overigens weer verontwaardigd over. Verontwaardiging duldt geen humor.)

,,Wind je niet zo op over elke idiote tweet die hij de wereld in slingert''

Donald Trump die zich in een Russisch hotel laat bewateren door dames van lichte zeden? Dat zal een onfrisse boel geweest zijn, denk ik dan, en haal er verder de schouders voor op. Aan de hele zaak zit een luchtje, en niet louter een urineluchtje. Als het waar is, wat die uitgelekte memo beweert, dat Trump een marionet is van het Kremlin om verdeeldheid in het westen te zaaien, waarom stinken juist Trumps tegenstanders daar dan zo met open ogen in? Laat die man lekker een beetje president wezen, en wind je niet zo op over elke idiote tweet die hij de wereld in slingert.

Heilige verontwaardiging
Maar nee, verontwaardiging is nodig, zeggen veel mensen me dan. We móeten ons opwinden, we moeten onze stem verheffen tegen kwaad en onrecht! Sommigen gaan zelfs zo ver, dat een christelijke plicht te noemen. Verontwaardiging heet dan ‘heilig’. Met de bekende voorbeelden erbij van heroïsch verontwaardigden: Dietrich Bonhoeffer, Martin Luther King, Dorothy Day. Moeten we niet blij zijn dat zij zich boos maakten, was hun verontwaardiging niet zinvol?

,,Steeds stelliger raak ik ervan overtuigd dat al die verontwaardiging geestelijk schadelijk is''

Zeker, maar alles heeft z’n tijd en plaats, ook verontwaardiging. En in onze tijd is verontwaardiging aan een gruwelijke inflatie onderhevig. We kunnen ons enkel nog uitdrukken in superlatieven; alles is even ‘shocking’, elk nieuws heet ‘breaking’, we braken onze onmacht uit in eindeloze internetpetities en lintjes over onze Facebook-profielfoto. Wat is het waard? Wat helpt het? Niets, werkelijk helemaal niets.

Stoïcijns
Meer nog, steeds stelliger raak ik ervan overtuigd, dat al die verontwaardiging geestelijk schadelijk is. Het is een vorm van wat de christelijke traditie ‘wereldsheid’ noemt; een al te grote gehechtheid aan de waan van de dag, aan oppervlakkige emoties, waardoor je het perspectief verliest op de zaken van eeuwige waarde.

"Hoe zullen ongeluk, tegenspraak, de vele wisselingen en slagen van het lot iemand nog raken die al zijn goede dingen op het droge heeft, ofwel in zichzelf?" vroeg de Spaanse mysticus en christelijke stoïcijn Luis de Léon zich in de 16e eeuw al af. "Het goede verpest hem niet en het kwade beangstigt hem niet; de vreugde maakt hem niet arrogant, de vrees maakt hem niet bedremmeld; door beloften laat hij zich niet het hoofd op hol brengen, door bedreigingen laat hij zich niet uit het veld slaan; in voor- en tegenspoed blijft hij hetzelfde."

Slechte gids
Als er íets een christelijke plicht is in onze tijd van verwarring en permanente verontwaardiging, dan is het wel deze wijsheid van Luis de Léon ter harte te nemen. Ja, zelfs – juist ook wanneer het om ergere dingen dan Kim Holland of Donald Trump gaat. Een schooljongen die zelfmoord pleegt door pesterijen. De zoveelste bloedige terreuraanslag. Het zoveelste vluchtelingenkind dat verdrinkt in de Middellandse Zee. Laat het je raken, in de stilte van je hart, maar wankel niet. Begin niet gelijk te roepen of twitteren, beschuldigende vingers te heffen, klamp je niet vast aan ijdele meninkjes om je onmacht te bezweren. Een slechte gids is onze verontwaardiging. En zeker niet heilig nee, verre van.

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.