Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

"Christendom stond onderaan mijn lijst"

Bekeringsverhaal van EO-cameraman Willem van Schaaijk

Toen cameraman Willem van Schaaijk tot geloof kwam, sloeg Aart Staartjes hard met zijn vuist op tafel: "Mooie God heb jij!" Maar daarna hielp hij hem aan een baan bij de EO. En Willem is nooit meer weggegaan, want hij voelt zich bij de EO ‘opgenomen in een lichaam’. "In de loop van de tijd is het lichaam veranderd, maar het hoofd – de Heer – is nog hetzelfde."

,,Ik dacht dat ik het geloof met m'n verstand moest snappen''

Hij is nog een van de zeldzame hippies bij de EO. De zestig gepasseerd, met lang haar in een staart. In een mum van tijd vlieg je in een gesprek met hem naar het begin van de jaren 70. “Het was een tijd van experimenteren. Ik heb altijd geloofd dat er meer moet zijn. Was altijd op zoek. Of ik nou stoned was van het blowen of gewoon nuchter, de vragen bleven. Ik probeerde alles; van lsd-trip tot goeroe Maharathi. Het christendom als mogelijkheid stond onderaan mijn lijst.”

Aart Staartjes
Op de kunstacademie specialiseert Willem zich in het maken van documentaires en animaties. Na zijn studie gaat hij werken voor Aart Staartjes. In opdracht van de overheid maken ze een film over de bio-industrie. “Over het leven van een varken, van geboorte tot een plak ham.” Het maken van deze documentaire zet Willem aan het denken. “Ik zag opeens mijn tekortkomingen. Ofschoon ik vegetariër en macrobioot was, drong tot me door dat ik geen haar beter was dan zo’n boer. Ik at weliswaar geen vlees, maar dat maakte mij nog geen beter mens.”

Hypocriet
Een diep schuldbesef maakt zich meester van Willem. “Ik maakte een moralistische film met als boodschap: ‘zo moeten we het niet doen’. Maar voor het ontwikkelen van die film had ik enorme hoeveelheden chemicaliën nodig. Toen voelde ik me zo hypocriet. Je schiet als mens tekort.”
Door zijn katholieke jeugd en gesprekken in zijn studententijd met straat-evangelisten, weet Willem dat christenen een oplossing hebben voor deze schuld: de kruisdood van Jezus. “Tja, dat vond ik zo simpel. Waarom wel voor mij en niet voor die ander? ‘Ja, het was óók voor die ander, maar je moet wel eerst kiezen’, was dan het antwoord. Zo ingewikkeld. Totdat iemand tegen mij zei: ‘Heb je Jezus nu al aangenomen?’ Ik dacht dat je het met je verstand moest snappen, maar ik mocht het dus ook gewoon aannemen. Daar hebben we toen voor gebeden. Dat is de ommekeer geweest.”

,,Ik kreeg op mijn hart dat ik alles moest loslaten om echt vrij te zijn''

‘Mooie God heb jij!’
Nadat Willem het Licht heeft gezien, werkt hij twee jaar als cameraman bij Aart Staartjes. De opdrachten stromen binnen. “Maar ik kreeg op mijn hart dat ik alles moest loslaten om echt vrij te zijn.” Met knikkende knieën gaat Willem naar Aart Staartjes om te zeggen dat hij stopt. “Aart vroeg: ‘Waarom dan?’ Toen durfde ik te zeggen: ‘Omdat ik geloof dat God me dat duidelijk maakt.’ Aart sloeg met zijn vuist op tafel. BAM! ‘Nou, mooie God heb jij!’ Ik schrok daar enorm van, maar we hebben het goed afgerond. Toen ik wegging, kreeg ik zelfs een bijbel mee. Hij zei: ‘Je moet het verhaal van Job maar eens lezen.’”
Willem is dan nog niet klaar met loslaten. Hij verkoopt zijn camera, weigert een uitkering en verbrandt zelfs alle films die hij heeft gemaakt. “Ik ben een radicaal persoon. Het was niet alleen symbolisch: door die camera te verkopen, werd ik vrij. Toen kon ik zeggen: ‘Heer, hier ben ik.’”

Lelijke eend
Een maand later ontmoet Aart Staartjes op een Europese bijeenkomst voor kinderprogrammamakers Wim de Knijff en Dick Baarssen. Aart vertelt de EO’ers over een goede cameraman die bij hem is opgestapt vanwege zijn bekering. Willem wordt uitgenodigd aan de Oude Amersfoortseweg. “Op het moment dat ik voor het eerst het gebouw binnenstapte, voelde ik me echt vrij: ‘Heer, als het van U is, laat me dat dan ook merken.’”
Zo komt Willem in 1984 bij de EO – een plek waar hij kan groeien in zijn jonge geloof. Het meest dierbaar is het contact met wijlen Dirk-Jan Bijker (“net zo’n hippie als ik: met lang haar en een lelijke eend”). Veel kennis van kerk en geloof krijgt hij van Wim de Knijff (“vooral de kerkgeschiedenis, van Willibrordus tot hoe al die kerkelijke denominaties zijn ontstaan”).

,,Ik heb nooit gevoeld dat ik voor de EO werk: je baas is God zelf”

Wees vrij!
Ook nu voelt de cameraman zich nog thuis bij de EO. “Je wordt hier opgenomen in een lichaam. Het lichaam is natuurlijk in de loop van de tijd veranderd, maar het hoofd – de Heer – is nog hetzelfde. Ik heb nooit gevoeld dat ik voor de EO werk: je baas is God zelf, dat is de Heer.”
De EO moet ook de komende vijftig jaar doorgaan met het uitdragen van de missie, vindt Willem. “Er zijn zo veel mogelijkheden. We moeten niet de NPO verwijten dat wij meer water bij de wijn moeten doen. Nee, wij moeten zelf creatiever zijn om die boodschap – die alleen maar belangrijker wordt – te verpakken op een manier die enorm boeit. Niet na-apen, maar creëren, met volle passie. Zelfstandig of via de overheid. Maar wel zo dat we ons vrij voelen. Dat is de kern van mijn verhaal: wees vrij!”

Tekst: KlaasJan Baas
Foto: EO/Willem-Jan de Bruin

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.