Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

De paus en de postzegel

Hoe vier je de oecumene?

Andries Knevel is blij met een postzegel van het Vaticaan en vindt het een belangwekkend signaal. Hij zoekt een wederdienst...

Volgens de laatste berichten staat Luther toch niet op de postzegel die het Vaticaan ter ere van de viering van het 500e gedenkjaar van de Reformatie wil uitgeven. Dat is nauwelijks een teleurstelling, want Luther op een postzegel van het Vaticaan zou te veel gevraagd zijn. Het is natuurlijk al bijzonder dat het Vaticaan een herdenkingszegel voor 500 jaar Reformatie uitgeeft. Immers, juist 500 jaar geleden werd Luther de Rooms-Katholieke Kerk uitgezet (de RK lezing is iets anders), en begon hij onbedoeld en ongepland een protestantse kerk.

Humor
En dan nu een postzegel over de Reformatie? Luther zou er de humor wel van hebben ingezien. En ik vind het ondanks de bestaande verschillen tussen Rome en de Reformatie een belangwekkend signaal. De tijden zijn veranderd, de cultuur is veranderd, de secularisatie heeft toegeslagen en de scheidslijnen lopen dus anders dan 500 jaar geleden.

Scheidslijn
Antoine Bodar betoogt al jaren dat de aloude scheidslijn tussen Rome en de Reformatie aan het verdwijnen is, en dat er een nieuwe scheidslijn ontstaan is: die tussen het orthodoxe geloof en de vrijzinnigheid. En daarin staan de kerken van reformatorisch belijden (en ook de Evangelische gemeenten) samen met de Rooms-Katholieke Kerk, met inachtneming van de blijvende verschillen, schouder aan schouder. Ik deel deze waarneming. En heb daar ook in mijn recente boek over paus Franciscus over geschreven.

Duidelijkheid
Het is ook niet voor niets dat deze paus populair is in protestantse kringen. Dat zou 500 jaar geleden (en iets korter ook) ondenkbaar zijn geweest. Wat dat betreft komt de viering van 500 jaar Reformatie op het juiste moment. Niet alleen protestantse kerken vieren deze herdenking, de Rooms-Katholieke Kerk moet zich er ook toe verhouden, en dat geeft duidelijkheid.

Nóg een postzegel?
Maar de vraag die me bezighoudt is of de protestantse kerken ook niet een postzegel moeten uitgeven over de Rooms-Katholieke Kerk? Een gebaar van wederzijds respect, of zoiets. Echter, wie moet dat doen? De PKN in Nederland? Ach, die vertegenwoordigt niet alle reformatorische kerken in Europa. De Wereldbond van Gereformeerde Kerken, of de Lutherse Wereldfederatie? Zou mooi zijn, maar die organen geven nu eenmaal geen postzegels uit. De Europese Unie? Maar de top daarvan bestaat nu juist uit katholieken, minder geslaagd dus. Het Europees parlement? Maar die heeft juist deze week een katholiek als voorzitter gekozen.

Wat zich wreekt is dat het protestantisme nooit (ook) een staat is geworden. Want alleen maar staten mogen postzegels uitgeven. Of is dat bij nader inzien maar goed ook? Stel je voor dat de protestanten ook een soort Vaticaan hadden gehad en stel je voor dat ze in de vorige eeuwen dan ook oorlog met elkaar… je moet er niet aan denken.

Ergo: er komt geen protestantse postzegel met Franciscus of het Vaticaan erop. En dat is maar goed ook. We zullen de oecumene wel op een andere manier vieren.

Tekst: Andries Knevel

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.