Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Dominee in het verzet

‘Als God voor ons is, wie kan dan tegen ons zijn?’

Overal lezen, horen en zien we ze weer: de verhalen over de oorlog, nu de 70e bevrijdingsdag eraan komt. Wat weinig mensen weten is dat ook veel dominees actief waren in het verzet. Een van die dominees was Rinze Douma, geboren in Friesland en predikant in Emmer Compascuum. Wie was hij, wat dreef hem, en waarom mogen we hem niet vergeten? Radioverslaggever Peter Siebe interviewde dr. Jan Ridderbos, die er een boek over schreef.

Jan Ridderbos vertelt: ‘Rinze Douma was een van zeven kinderen. Hij ging naar het gereformeerd gymnasium in Leeuwarden, wat heel bijzonder was in die tijd, en leerde door in het ‘verre’ Amsterdam. Aan de VU studeerde hij theologie.

Toen brak de oorlog uit. En als je op zondag verkondigt dat je een gastvrij Nederland moet zijn, dan moet je dat doordeweeks ook zijn. Dus verstrekte Douma bonkaarten aan onderduikers. Zo rolde hij in het verzet; als een sneeuwbal die eigenlijk steeds groter werd.

In 1944 werd hij op station Amersfoort opgepakt. Douma werd naar Assen gebracht. Hij wist te vluchten, maar collaborerende Nederlanders grepen hem in zijn kraag. Hij kwam in de gevangenis terecht en werd naar het Huis van Bewaring in Assen gebracht. Hij kwam terecht in kamp Vught, van waaruit hij in Bergen-Belsen is gekomen. Daar werd hij weer voluit dominee. Dat is het bijzondere van predikanten in bezettingstijd. De predikanten die in een kamp kwamen werden opnieuw zielzorger, want mensen kwamen met hun problemen en angsten bij de dominee.

De gevangenen hebben aan het evangelie zowel kracht als zwakte ontleend. Natuurlijk vroegen zij zich af ‘God, waar ben je in dit kamp’. Maar de Bijbel gaf ook veel kracht. Bijvoorbeeld in Romeinen 8: ‘Als God voor ons is, wie kan dan tegen ons zijn’. Het ging om de erkenning dat het veel was wat de gevangenen overkwam, maar dat daaronder een stroom bestond van ‘Jezus is overwinnaar.’

Douma maakte duidelijk dat er niet alleen humaniteit was, maar ook een christelijk geloof. Christenen weten van de zwartheid van het zwarte, maar ook van de witheid van de overwinning. Dat is ook waarom de predikanten het in die kampen konden uithouden. Wat hen overkwam is natuurlijk vreselijk, maar het staat natuurlijk allemaal in het boek van de Bijbel. Ook het zwarte wordt daar beschreven. Daar hoeft men niet van om te vallen: er is ook uitzicht.

Rinze Douma was een man die woord en daad combineerde. Hij helpt ons om onze taak als christen in deze maatschappij te verstaan: het omzetten van woord en daad van wat je op zondag in de kerk belijdt.'

Beluister de gehele radio-uitzending hier.

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.