Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Dood - telt je lichaam niet meer mee?

De zorg voor onze doden (1).

Je moet veel keuzes maken in het leven. Ook over wat er met je lichaam moet gebeuren nadat je bent overleden. Stel je het ter beschikking van de wetenschap? Wil je begraven worden? Of liever gecremeerd? Voor iedere mogelijkheid zijn argumenten aan te dragen. Hoe ga je daar als christen mee om? In een serie van vier artikelen belichten we verschillende aspecten. In dit artikel: de geschiedenis van het cremeren en de motieven daarvoor.

Wat is crematie?
Bij crematie hebben we het over de verassing van een lichaam bij zeer hoge temperaturen. Tijdens de moderne uitvoering van een oud principe wordt het lichaam niet meer rechtstreeks aan vuur blootgesteld, maar aan gloeiend hete lucht, 800-1000 graden Celsius, zonder dat er kwalijke gassen vrijkomen. Het hele proces duurt ongeveer een uur. De as wordt meestal verstrooid, al of niet in het bijzijn van de nabestaanden, maar ook wel in een urn bijgezet in een columbarium of urnenwand met naamplaatjes.

Motieven voor de crematie
Oorspronkelijk komt crematie uit niet- of antichristelijke en areligieuze kringen. Deze mensen geloven niet in een leven na dit leven en geven daarom de voorkeur aan crematie, ter bespoediging van de ontbinding en verdwijning van het lichaam.

Tegenwoordig spelen ook andere motieven mee. Men vindt crematie hygiënischer dan begraven, omdat daardoor de bodem of het grondwater zou kunnen worden vervuild, al is dat wetenschappelijk niet bewezen. Men wijst op besparing van dure grond, al wordt bij de sluiting van begraafplaatsen niet zoveel ruimte gewonnen, gelet ook op de wettelijke bepalingen. Overigens is de bouw van een crematorium voor een gemeente geen eenvoudige of goedkope aangelegenheid.

Een andere overweging is het financiële voordeel, omdat begraven heel wat duurder is dan cremeren, al zal dat argument, uit piëteit jegens de overledene, meestal niet zwaar wegen. Soms wordt ook het langzame 'wegrotten' van het lichaam in strijd gevonden met 'het edele van de mens'.

Crematie in de geschiedenis
In de oudheid komen we, in verschillende delen van de wereld, al lijkverbranding tegen. In de Griekse cultuur hadden deze plechtigheden plaats in de open lucht. Omdat men het lichaam zag als een kerker van de edele ziel, wilde men de verdwijning van het lichaam bespoedigen, om zo de ziel haar vrijheid te geven.


Bij de Romeinen kende men de lijkverbranding ook, zij het alleen voor de keizers. De plechtigheid was veel te kostbaar voor de gewone man, al was het maar om de prijs van het hout.


Onder de Germanen vinden we de verbranding van doden omstreeks 1000 voor Christus.
 In Azië (India) en in Amerika (Mexico, Indianenstammen) leeft de gedachte dat er een absolute grens is tussen dit aardse leven en het voortbestaan aan de andere kant. Daar behoort men tot een andere wereld, een andere zijns-vorm, waar het stoffelijke en lichamelijke niet meer meedoet. De lijkverbranding past daar helemaal bij en accentueert deze opvatting.

Auteur: Roeland Klein Haneveld

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.