Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Door de bril van de paus

Anton de Wit over ‘In de ban van de paus’, aflevering 2

Vanavond is op NPO 2 de tweede aflevering te zien van de vierdelige EO-serie ‘In de ban van de paus’ van Andries Knevel. De katholieke columnist Anton de Wit keek er alvast naar en ontvouwt zijn gedachten over de revolutie die paus Franciscus teweegbrengt…

,,We gaan zo op in ons kijken, dat wij de bril vergeten waarmee we kijken''

Een klassieke fout: ik zocht laatst naarstig naar mijn bril, om na een kwartier te ontdekken dat die gewoon op m’n neus stond. Mijn vrouw heeft me – terecht – smakelijk uitgelachen, en ik zal het nog wel lang moeten horen. Maar ik leerde toch ook een waardevolle les. We gaan zo op in ons kijken, dat wij makkelijk de bril vergeten waarmee we kijken.

Opticien
In de tweede aflevering van ‘In de ban van de paus’ bezoekt Andries Knevel onder meer een opticien in Rome, die paus Franciscus eens onverwacht op bezoek had gehad. De vader en de zoon die samen de winkel bestieren, hadden er niet van kunnen slapen, zo verbouwereerd waren ze geweest door het hoge bezoek. Deze zo eenvoudige paus had slechts nieuwe glazen gewild – zijn montuur was nog in orde. “Ik heb dan de glazen van de bril van de Heilige Vader verwisseld”, aldus de opticien, “maar hij heeft echt mijn leven veranderd.”

Les Misérables
Hetzelfde montuur, nieuwe glazen om de dingen weer scherp te kunnen zien: wat een prachtige metafoor is het voor het effect dat paus Franciscus teweeg brengt. We kijken met dezelfde kaders naar de kerk, maar onze blik is weer scherper, we zien de zaken weer zoals ze zijn. Dát is de echte revolutie van dit pontificaat. De grote katholieke romancier Victor Hugo (lees of kijk Les Misérables als je paus Franciscus wil begrijpen!) schreef al: “Een revolutie is een terugkeer van de waan tot de werkelijkheid.”

‘Spirituele Alzheimer’
Net als bij mijn eigen domme bril-zoek-actie moeten we daarbij allereerst toegeven: the joke is on us. Het gaat over mij, niet over hullie en zullie. Dat is de bril op onze neus die wij zo makkelijk vergeten. Goed zo, paus Franciscus, geef die ijdele en corrupte kardinalen maar eens een flinke veeg uit de pan! Maar spreekt hij jou persoonlijk aan wanneer hij het bijvoorbeeld over ‘spirituele Alzheimer’ heeft? Neuh, ik was het met hem eens, maar voelde me niet persoonlijk aangesproken, zo horen we de Nederlandse curieprelaat Karel Kasteel zeggen. Maar voor we hém daarvoor veroordelen: denken we niet zelf precies zo? Het zijn steeds anderen die er een potje van maken, en steeds anderen die de puinhoop moeten opruimen. Het eerste wat je vergeet wanneer je aan spirituele Alzheimer lijdt, is wat jouw eigen rol en verantwoordelijkheid is.

,,Ik verwisselde zijn brillenglazen, maar zélf leerde ik anders kijken''

Dakloze
Als Jezus Christus vanaf het kruis tot Franciscus van Assisi spreekt, en hem zegt dat Zijn kerk een puinhoop is geworden, gaat Franciscus zélf aan de slag, op bescheiden niveau met de middelen die hij heeft. Dat is in een notendop de franciscaanse revolutie, waaraan onze paus een nieuwe impuls heeft gegeven. Kijk naar wat je zélf kunt doen. De opticien weet het: ik verwisselde zijn brillenglazen, maar zelf leerde ik anders kijken. Verderop in de uitzending spreekt Andries een dakloze, die het ook weet. Of er veel is veranderd voor daklozen in Rome sinds deze nieuwe paus er is, zo wil Andries weten. Ja, zegt de dakloze, ik ben veranderd, ik kijk op een andere manier naar de mensen om mij heen. Dat is de bril die de paus ons op de neus wil zetten. Als we ‘em niet over het hoofd zien.

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.