Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Een koffertje voor Vaderdag

Arie van der Veer over herinneringen

Arie: 'Een koffer kan het symbool zijn van het verleden dat je meezeult. De pijn die je voelt als je denkt aan vroeger. Het kan natuurlijk ook anders. 
Het kan ook een symbool zijn van de wat er gaat gebeuren. Van een nieuw begin maar ook van het vertrek van die ander. 
Voor mij is het ook een heenwijzen naar mijn eigen reis naar God. Ooit zal ik vertrekken. Op de kist van Peter heb ik geschreven: Jij bent ons voorgegaan, wij komen!

Wij hebben in de gang altijd een oude koffer staan. Ik heb hem gekregen van mijn buurman. Het is een koffer beplakt met linnen en verstevigd met houten banden. De naam van de eigenaar en de stickers met de bestemmingen zitten er nog op.

Wij hebben wel meer oude dingen in ons huis staan. Antiek kun je het niet noemen. Het herinnert wel aan vroeger, aan thuis, aan onze ouders.

Zo hebben we in de keuken drie blauwe emaille bussen staan. Die stonden thuis altijd in de keuken. Ze hebben een glimmend deksel en aan de voorkant staat in het wit: ʻkoffieʼ, ʻtheeʼ en ʻsuikerʼ. 
Een soortgelijk stel hangt daarboven. Dat zijn drie bakjes. Opnieuw met diezelfde witte geëmailleerde letters ʻzandʼ, ʻzeepʼ en ʻsodaʼ. Als ik er naar kijk, geeft het me een goed gevoel: het gevoel van thuis.
Ik ben veel bezig met mijn verleden. Komt vast omdat ik oud word.

Ja, en nu praat je dagelijks over het leven van onze zoon. 
Opvallend is, dat mijn vrouw vooral vertelt over zijn geboorte. Ik krijg zo het gevoel dat een moeder meer heeft meegemaakt met een kind dan een vader. Bij moeders komen in ieder geval die negen maanden erbij van vóór de geboorte. 
Misschien komt het ook, omdat Peter tegen haar altijd plagend zei: ‘Ik ben niet geboren maar gehaald’. De dokters hadden besloten onze zoon te halen door middel van een keizerssnee. 
Mij heeft hij daarmee nooit geplaagd. Ik was er trouwens ook niet bij. Van de dokter moest ik op de gang blijven wachten....☺

Ieder heeft dus zijn eigen herinneringen en zijn eigen gevoel. Zo is het nu ook zijn bij onze kinderen en kleinkinderen. Daarom hebben mijn vrouw en ik deze week aan één van onze kleinkinderen die jarig was een koffertje gegeven. Voor de anderen gaan we ook op zoek. Ieder een koffer naar zijn/haar eigen smaak. En die kunnen ze dan straks gaan vullen met hun eigen herinneringen.
Een briefje, foto’s, het rijbewijs van je vader, zijn paspoort, zijn horlogebandje. Van alles kun je er in doen.

Ik zag zo’n koffer voor het eerst bij het maken van een programma met Pieter Both, ook een dominee. Een aantal jaren geleden werd hij binnen 24 uur vader én weduwnaar tegelijk. Ik maakte een programma met hem en zijn kinderen. En elk kind had een koffertje onder het bed. Ik heb naast een op het randje van het bed gezeten. Ze deed haar koffer open en vertelde bij al die voorwerpen over wie haar moeder was..

Ik weet ook nog dat ze in de eetkamer een herinneringsplank hadden. Ik weet niet meer wat daarom stond. Volgens mij ook een steentje van het zelfde soort als die de kinderen op het graf van moeder hadden gelegd.

Op mijn studeerkamer heb ik zoiets in de vensterbank gezet. Er staat bijvoorbeeld een oud klein koperen doofpotje. Ik had voor het eerst geld verdiend. Ik had schillen gelopen met mijn oom. Die haalde elke dag bij de mensen schillen van aardappels en nog veel meer op. Ik was zijn knechtje. Hij deed de ene kant van de straat en ik de andere. ’s Avonds betaalde mijn opa mij uit. Hij had een echt loonbriefje gemaakt. Voor het geld heb ik toen dat doofpotje gekocht. Ik kreeg het na de dood van mijn moeder terug. Jammer dat het loonbriefje er niet meer in zat. Maar het potje heb ik nog wel: als ik er naar kijk herinner ik me een heleboel: mijn moeder, mijn opa, mijn oom. Ook wel de armoede van vroeger…

Zo heeft ieder zijn eigen herinneringen. Wat fijn als je goede herinneringen hebt. Dan heb je verdriet met een gouden randje. Ik besef dat het ook heel anders kan. Niet iedereen had of heeft zo’n fijne vader en moeder.

Bewaar de goede herinneringen.
Ze zijn heel kostbaar.
Je zou in plaats van sokken☺ op vaderdag een ding voor het koffertje kunnen bedenken. Een herinnering opschrijven. Het liedje dat hij je leerde bijvoorbeeld. Toch is die koffer op de gang voor mij niet alleen een herinnering aan vroeger, maar ook een bepaald worden bij de toekomst. Ooit zal ik vertrekken. Op de kist van Peter heb ik geschreven: Jij bent ons voorgegaan, wij komen!

Dat ook denken aan de toekomst is gekomen door een dag dat ik met Jip van Wijngaarden een programma maakte in het kamp Westerbork. We bekeken daar de vele koffers, die de Joden in de kampen achterlieten. Lege koffers, maar ook koffers met inhoud. Toen de Joodse mensen in de Tweede Wereldoorlog naar dat kamp gingen, mochten ze één koffer met spullen meenemen.

Jip van Wijngaarden haar werken gaan vooral over het lot van het volk van Israël. En op die schilderijen komen de koffers van Westerbork vaak voor. Eén van de schilderijen laat een lange rij gebogen, treurige mensen zien. Ze zijn op weg. De tocht, die zij maken, is zwaar. Bijna ieder zeult een koffer met zich mee. Er is ook een schilderij zien waarom je alleen een tafel ziet, er ligt een jas over en op de grond staat een koffer. Klaar voor vertrek.

Zo is het in de Tweede Wereldoorlog gegaan. Miljoenen Joden zijn vermoord. Hun koffers bleven achter. Een koffer kan het symbool zijn van een verdrietige reis die ooit mensen moesten maken. Het verleden dat je meezeult. De pijn die je voelt als je denkt aan vroeger.

Het kan natuurlijk ook anders. 
Het kan ook een symbool zijn van de wat er gaat gebeuren. Van een vakantie die gaat komen of een reis, die je wilt maken. Van een nieuw begin maar ook van het vertrek van die ander.
Voor mij is het ook een heenwijzen naar mijn eigen reis naar God. Ooit breekt ook voor mij de dag van het vertrek aan. Ben ik voor die reis klaar?

De eerste herinneringen aan Peter hebben we al in de kamer staan. We hebben van zijn vrouw een grote foto gekregen. Die gaat overigens echt niet de koffer in.

Die blijft altijd op de kast staan. 

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.