Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

FILM | Still Alice: Ook schoonheid in verval en pijn

“Alzheimer neemt alles van je af, maar liefde en trouw blijft”

Wat een fenomenale actrice is Julianne Moore. En wat is Still Alice een prachtige film. Alice Howland is hoogleraar in de taalwetenschap. Vlak na haar vijftigste verjaardag wordt vroege Alzheimer bij haar geconstateerd. De film volgt haar terwijl ze hiermee probeert te dealen.

Dat levert een intiem portret op. Honderd minuten lang zitten we Alice op de huid, terwijl ze laagje voor laagje van haar eigenheid verliest. Van de spanning – wanneer gaan haar collega’s het ontdekken? – tot de zwarte humor en de hopeloosheid: het komt allemaal voorbij. Alice is slim en bereid zich voor: hulpmiddelen, trucjes, maatregelen. Ze weet wat haar te wachten staat en beseft heel goed dat ze steeds meer zal gaan verliezen. Maar ze ziet zichzelf niet als slachtoffer: “Please do not think that I am suffering. I am not suffering. I am struggling.”

De kracht van de film is dat we dicht bij Alice blijven en daardoor heel intens haar ervaringen meebeleven. Vrij vroeg in de film verdwaalt ze, en dit is zo goed weergegeven, dat je de draaierigheid en verwarring als kijker ook ervaart. Het is jammer dat de film dit concept niet vasthoudt.. Hoe meer ze haar grote liefde en trots, haar taal, spraak en herinneringen kwijtraakt, hoe meer als je als kijker je gaat richten op de mensen om haar heen. Zij hebben nog een toekomst. Want het einde is duidelijk: Alzheimer is niet te genezen.

Pijnlijke beslissingen
Alice heeft een echtgenoot en drie kinderen. Zij komen ook voor moeilijke situaties te staan: wat als een zieke partner je carrière in de weg zit? Wil je weten of je een erfelijke ziekte hebt? Wat geef je op om te zorgen voor iemand die je niks meer te bieden lijkt te hebben? Zolang Alice zich nog kan uitdrukken, heeft haar leven zin en waarde voor haarzelf en de mensen om haar heen.  Naarmate ze verslechtert, moeten haar man en kinderen pijnlijke beslissingen nemen…

Geloof in God speelt geen rol in Alice’ leven of dat van haar gezin. Wel geloof in de wetenschap, in zelfbeschikking en in eigen kracht. Het is een interessante vraag of je als christen op een andere manier met de ziekte om zou gaan dan Alice. Ik vraag me af of uiteindelijk de drang naar leven, naar jezelf zijn, naar méns zijn zoveel verschilt voor iemand die wel of niet gelooft. Want dat zien we van Alice: haar menselijkheid.

Liefde blijft
Wat blijft er over als herinneringen en identiteit weg zijn? In Still Alice is het de liefde die blijft. Liefde van professionele verzorgers, liefde van een kind die haar moeder bijstaat. Het moment is wat blijft. Een heel bijzondere ervaring; het deed mij denken aan kostbare momenten met iemand die gaat overlijden. Dan staat de tijd stil, en voel je met heel je wezen de aanwezigheid van de ander. Daarin kun je elkaar nog zoveel geven.  

Loop niet weg voor dit soort momenten van zwakte, verval en pijn, lijkt de film te zeggen. Ook in die situaties is schoonheid en goedheid te vinden. Het is een mooi testament van producenten én echtgenoten Wash Westmoreland en Richard Glazer. Richard heeft ALS en kan niet meer spreken en schrijven, maar Wash blijft bij hem. Samen hebben ze deze film gecreëerd. Wat een prachtige boodschap van liefde en trouw.


Auteur: Mariska Vedder
Mariska Vedder is afgestudeerd met de specialisatie Film aan de Rijksuniversiteit Groningen. Voor de EO/Geloven schrijft ze over spraakmakende films.

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.