Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Finkers claimt ruimte voor geloof

Oudejaarsconference verademing na nihilisme voorgaande jaren

De oudejaarsconference van Herman Finkers is een trendbreuk met uitvoeringen van zijn collega’s in de voorgaande jaren, constateert KlaasJan Baas. Tegen de stroom in claimt de Katholieke Finkers ruimte voor religie – en dat is een verademing na het nihilisme in het nationale VARA-cabaret.

Imagine
Even lijkt het alsof ook Herman Finkers in zijn live-optreden meegaat in de ‘Imagine’-hype. Het liedje van John Lennon is de nieuwe nummer 1 in de Top 2000 omdat het razend populair werd na de aanslagen in Parijs – gepleegd door ‘godsdienstwaanzinnigen’. “Imagine no religion…” haakt Finkers aan. “Als je toch ziet hoeveel geweld er iedere keer toch weer rond religie hangt! Als toch alle religies eens de wereld uit zouden zijn… Zou de wereld er dan niet een stuk mooier uit zien?” Als het publiek daar instemmend op lijkt te reageren, draait Herman Finkers het genadeloos om: “Het ergst vind ik nog het geweld rond kinderen: kindsoldaten, kinderprostitutie, kinderslavernij… En dan denk ik wel eens: als nou alle kinderen de wereld uit zouden zijn – zou de wereld er dan niet een stuk mooier uit zien? Imagine no children…”

,,Er schuilt veel flinterdun denkwerk in onze vaderlandse elite''

Flinterdun
Finkers maakt dezelfde omdraaiing met theelepeltjes en kurkentrekkers: je kunt ze net als religie goed én verkeerd gebruiken. De conclusie dat ze dan dus maar uitgebannen moeten worden is onzinnig. “Er schuilt veel flinterdun denkwerk in onze vaderlandse elite”, deelt Finkers een sneer uit naar zijn collega-cabaretiers die het geloof steeds maar op de hak nemen. Finkers sluit het onderwerp af met een liedje dat zijn stelling nog eens onderstreept:

“Als er geen religie was, dan was er minder leed.
Zonder al die kerken was de wereld niet zo wreed.
Geloof is een psychose en een godsbesef naïef,
bewezen psychiatrisch en waanzinnig primitief.
Augustinus, Gerard Reve, Desmond Tutu, ga maar door
Onvolwassen zieke geesten net als Gandhi, Thomas Moore
Zo te redeneren, o het kan zo heerlijk zijn
Met het flinterdunne denkwerk van een middelmatig brein
Zwetsen als een kip zonder kop
o, wat knapt een mens daar van op!”

Godsdienstwaanzinnig
Herman Finkers is niet te beroerd om ook zijn eigen geloof op de hak te nemen. “Maar hoe zit dat dan met jou Finkers: jij bent toch ook godsdienstwaanzinnig? Ja, dat klopt. Ik ben ook godsdienstwaanzinnig. Ik doe aan Katholicisme.”
In zijn optreden pakt Finkers ook zijn ‘eigen’ kerk flink aan. “Ik besef heel goed dat er van alles mis met de katholieke kerk. Het houdt van humor, het barst van de kunst, de paus staat in de daklozenkrant en het jaar van de barmhartigheid is geopend. Maar voor de rest mankeert er nog veel aan de Katholieke kerk.”

Homoseksualiteit
Onderwerpen als kindermisbruik en de conservatieve zedenleer worden niet geschuwd. Daarbij zoekt Finkers het randje op, en volgens sommigen gaat hij er wellicht overheen. Zelfs de voor de Katholieken heilige maagd Maria wordt niet gespaard: “Maria werd op haar vijftiende jaar zwanger van de Heilige Geest. Zo oud is het kindermisbruik dus al in de kerk!”. Ook op het terrein van homoseksualiteit laat Finkers merken dat hij daar anders tegenaan kijkt dan de kerkleiding: “Ze zeggen: ’Homoseksualiteit is tegennatuurlijk’! Ja: net als over het water lopen, en na een paar dagen weer opstaan uit de dood. Je zou dus ook kunnen concluderen dat homoseksualiteit eveneens een wonder is…”

Paul de Leeuw
De commerciële en vaak lege spiritualiteit in onze samenleving kaart Finkers ook aan. Hij constateert dat Mariabeelden zijn verdwenen uit de Nederlandse huiskamers ten gunste van boeddhabeelden. “Wat bezielt mensen om het beeld van een jonge vrouw met een kind op haar arm te gaan vervangen door een lookalike van Paul de Leeuw?”
Op de drempel van 2016, aan het eind van zijn show, durft Finkers het aan om nog een paar diepere gedachten mee te geven. Hij wijdt de laatste minuten van zijn show aan een oude heilige: Benedictus van Nursia. Deze “Paul de Leeuw van rond het jaar 500” heeft een belangrijke boodschap voor de moderne mens: Laat je niet gek maken door alle prikkels die op je af komen. “Benedictus zei: niet doen! Nooit meer dan één ding tegelijk willen doen. Want anders krijg je al snel het gevoel dat het leven zinloos is. Je wordt zinloos geboren, je leeft zinloos en je gaat zinloos dood. Een hopeloze zaak. Maar Benedictus heft deze hopeloosheid op. Hij zei: de wereld is niet perfect, dus heeft ons leven zin. Om te proberen met kwetsbaarheid, zachtheid en schoonheid de wereld iets mooier te maken dan ze is.”

Boodschap
Het is een verademing om zo het oude jaar af te sluiten. Met een opmerkelijke oudejaarsconference. Natuurlijk valt er ook veel op Herman Finkers aan te merken. Je moet maar net houden van zijn soms flauwe humor. Zijn politieke grappen missen scherpte. Ook hij schopt tegen heilige huisjes aan in zijn humor en kwetst daarmee sommige gelovigen. Maar zijn diepgang en zingeving maken veel goed.
Het was ook een verrassing dat deze diepe inhoudelijke lijn juist van Herman Finkers kwam. Waar veel andere cabaretiers al hun shows doorspekken met een (weliswaar nihilistische) boodschap, moet Herman Finkers het daar meestal niet van hebben. Hij maakt – veelal onschuldige – grappen waar weinig diepgang in schuilt. Maar dat was deze keer dus anders.

Dovemansoren
In laatste zinnen van de oudejaarsconference hoor je dat Finkers het effect van zijn boodschap niet overschat. Waarschijnlijk is zijn waardevolle boodschap aan een groot deel van de samenleving niet besteed. “Een dominee zei op de radio: ‘God zingt niet’. Zeker nog nooit een vogel horen fluiten? Nooit de wind horen ruisen door de toppen van de bomen? Nog nooit het klokken van een baby gehoord aan de borst van z’n moeder? (…) Zingen – zingen doet Hij wel: voor dovemansoren.”

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.