Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Gemeente Eindhoven moet alsnog kerkorgel restaureren

Plasterk: "Gemeente moet zich aan afspraken houden"

Minister Ronald Plasterk vindt dat gemeente Eindhoven geen druk mag uitoefenen op de plaatselijke parochie en het noodzakelijke onderhoud gewoon moet uitvoeren. De gemeente liet eind november weten het kerkorgel van de Catharinakerk alleen te willen restaureren als de kerk iedereen toelaat, ‘inclusief bijvoorbeeld homo’s’.

Het is een opmerkelijke casus, waarbij beide partijen de 'scheiding van kerk en staat' noemen om hun punt te maken. Mag een gemeente voorwaarden stellen aan het beleid van een kerk? Is dat niet veel te bemoeizuchtig?Wethouder Schreurs van Eindhoven ziet het juist andersom, zo bleek uit de brief. Zij vindt dat het huidige langlopende huurcontract de gemeente belemmert om dit publieke eigendom voor iedereen toegankelijk te laten zijn. Zij wil "een aanpassing aan de huidige tijd, waarin de scheiding tussen kerk en staat wordt gerealiseerd".

Verplicht
Roelof Bisschop, Tweede Kamerlid van de SGP, stelde hierover vragen aan Ronald Plasterk. Plasterk is als minister verantwoordelijk voor rijksmonumenten. Afgelopen maandag reageerde hij op deze vragen. De minister concludeert dat de gemeente zich aan de gemaakte afspraken moet houden en verplicht is het noodzakelijke onderhoud uit te voeren.

Plasterk geeft ook aan begrip te hebben voor de wens van de gemeente om het gebouw meer voor maatschappelijke doeleinden in te zetten. Dat moet dan wel gebeuren in gesprek met de parochie. Het contract kan alleen aangepast worden met wederzijds goedvinden. Het is voor geen van beide partijen passend om daarbij druk uit te oefenen. 

Contract
De kerk (inclusief het orgel) is sinds 1974 eigendom van de gemeente Eindhoven, die het verhuurt aan de parochie. Het 50-jarig huurcontract loopt nog tot 2024, waarna de kerk het contract nog met 50 jaar mag verlengen.

Carnavalsmis
Pastoor René Wilmink van de parochie in de Catherinakerk is niet onomstreden. Zijn conservatieve opstelling heeft de Eindhovense wenkbrauwen al enkele keren doen fronsen. Zo wond de lokale politiek zich op toen hij twee jaar geleden een uitvaart weigerde omdat de familie geen "religieuze accenten" in de uitvaartdienst wilde. Ook is de Carnavalsmis onder het bewind van Wilmink uit de Catharinakerk verdwenen, omdat de pastoor ook in deze dienst dichtbij de "oorspronkelijke bedoeling van de mis" wilde blijven. De carnavalsverenigingen vonden dat te saai en weken uit naar een andere kerk.
Aan de andere kant was Wilmink wel bereid om een baby van een lesbisch stel te dopen, dat in een andere kerk geweigerd was.

Kerkbezoek
De gemeente hoopt met deze brief de druk op de kerk op te voeren om opnieuw over het huurcontract te onderhandelen. Als dat niet gebeurt zit de gemeente nog 58 jaar vast aan deze constructie. "Met het teruglopend kerkbezoek is het ongewijzigd laten voortduren van de bruikleenovereenkomst steeds minder te rechtvaardigen", schrijft de wethouder. Maar volgens pastoor Wilmink is er weinig mis met de huidige huur. Buiten de kerkelijke diensten kunnen er allerlei openbare activiteiten georganiseerd worden voor iedereen. "Als we samenkomen om de christelijke liturgie te vieren, dan moet de liturgie de hoofdmoot zijn. Als we een kerkelijke dienst houden, dan moet het ook een kerkelijke dienst zijn", zegt de pastoor tegen dagblad Trouw.

Grootste orgel
Het monumentale orgel is hard aan restauratie toe om het bespeelbaar te houden. Nu blijft er regelmatig een toon hangen of mist er juist een klank. Er is ongeveer 3 ton nodig om het orgel weer te herstellen. Het huidige orgel werd rond 1930 ontwikkeld door dr.W. Kerssemakers en is gebouwd door de destijds al toonaangevende firma Verschueren uit Heythuysen. De hoofdlijn van het orgel is barok, later aangevuld met romantische registers. Nadat het in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd raakte, is het orgel stapsgewijs hersteld en zelfs uitgebreid tot 76 registers. Hierdoor werd het het grootste orgel van Nederland; pas in 1973 is het overtroffen door het nieuwe Laurensorgel van Rotterdam.

Dit is een bijgewerkt artikel van eind november. Toen werd bekend dat de gemeente het orgel niet wilde restaureren vanwege bovenstaande redenen. Afgelopen week deed minister Plasterk zijn uitspraak hierover.

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.