Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Goed nieuws voor de kerk in 2016

Laat dertigers de dienst uitmaken

Driekwart van de gelovigen komt nooit in de kerk. En veel gelovigen die nog wel wekelijks naar de kerk gaan zijn kritisch op de PKN diensten. De behoefte aan verandering is groot en de kerkdiensten scoren daarbij het hoogst. Hoe keren we volgens Michiel Gouman het tij in 2016?

'De kerk dreigt een fossiel te worden' schreef ik in mijn blog eerder deze week. Zo kopte Trouw in april dit jaar dat de kerkdienst anders moet volgens leden van de PKN. En ook Arjan Plaisier, de hoogste PKN baas, vindt kerkdiensten een onbegrijpelijk Chinees schouwspel.

Kritiek geven is makkelijk, maar waar zijn er alternatieven? Uit een groot aantal gesprekken met 25-plussers en dertigers probeer ik vanuit hun perspectief een horizon van vernieuwing te schetsen. Vier kansen voor de kerk in 2016:

1. Vraag door op het geloofs a-b-c

Dertigers die nog deelnemen aan diensten zijn met volkomen andere thema’s en vragen bezig dan wat er op het podium en de preekstoel geagendeerd wordt. Ze hebben onder de buitenkant van een orthodoxe, theologische schil allerlei fundamentele en elementaire geloofsvragen:

  • Wat doe ik eigenlijk als ik bid?
  • Is Jezus wel de zoon van God?
  • Is Jezus wel uniek als Zoon van God, want wij hebben toch allemaal iets goddelijks in ons?
  • Is de hemel niet voor iedereen?
  • Zijn alle godsdiensten niet in feite hetzelfde?
  • En: dat Jezus voor mijn zonden gestorven is hoeft niet want ik voel me totaal niet zondig (ik heb wel tekorten en schaduwkanten maar die horen bij mij).

Vraag met verwondering door op het geloofs-abc in diensten, zodat hun vragen gelegitimeerd worden en verse antwoorden tot nieuw ontdekt goed nieuws leiden.

2. Zoek nieuwe antwoorden

Dertigers hebben een grote weerstand tegen geloof als ‘dingen voor waar houden’ met ethische consequenties die anderen buiten (zouden kunnen) sluiten. Hun ‘evangelie’ sluit iedereen binnen: alle uitspraken, waarheden, opvattingen, ethiek, moraal, organisatievormen, samenkomststijlen, die een ander dreigt buiten te sluiten, leidt tot heftige allergische reacties. God en geloof zijn 100% inclusief. Exclusivisme is het nieuwe kwaad.

Dertigers ontwikkelen een eigen minimale persoonlijke theologie. Meestal: ‘Ik geloof alleen nog dat God liefde is’. De rest wordt gezien als overbodige ballast.

Laat Bijbelverhalen ons vragen stellen, dilemma’s formuleren en een spiegel voorhouden. Dan spreekt God ons liefdevol tegen, en het overbrugt de afstand tussen insiders en outsiders. Zo verdwijnt de voorwaardelijkheid van ‘dit moet je geloven om bij onze groep te horen’.

3. Richt je op dertigers-dilemma's

De geloofswaarheden waar vaak in diensten over wordt gesproken, verwijzen naar elkaar en verklaren elkaar. Maar ze maken deel uit van een symbolisch universum dat buiten en boven de leef- en ervaringswereld van de individuele gelovige zweeft.

De dertigers-dilemma’s liggen op praktisch en maatschappelijk vlak: huwelijk, werk, vriendschap, familie, dagelijkse hectiek, recht en onrecht, onzekerheid, e.d.

Geloofswaarheden die dilemma’s, een spanningsveld of paradox, belichamen worden makkelijk omarmd en begrepen vanuit hun levenspraktijk.

4. Maak het geestelijke gewoon

De nadruk op het  buitenkerkelijk leven van gelovigen moet volgens Mees te Velde niet tegemoet getreden worden met: ‘hoe krijgen we ze de kerk weer in?’, maar vestigt terecht de aandacht op een verwaarloosde zwakke plek: de onbalans tussen het sacrale en het seculiere:

Te Velde: ‘Naar mijn waarneming staat de doorsnee kerk toch vooral voor het sacrale en veel minder voor het seculiere. Hoeveel spiegelen de zondagse samenkomsten van de gemeente het echte seculiere leven, het economische, politieke, technische, de huizenmarkt, de struggle in huwelijk en gezin en noem maar op?’

‘De communicatie in de gemeente (formulieren, preken) is sterk gericht op de soteriologie, op de rechtvaardiging, op het kind van God zijn dankzij de Here Jezus, op de redding van de zonden door zijn offer aan het kruis, op de bemoedigende verzekering dat God je God wil zijn en dat hij in zijn voorzienigheid voor je zorgt.’

Als het seculiere leven in de dienst zichtbaar wordt gaat zondag over in maandag, wordt geestelijk gewoon en het gewone geestelijk


Er is veel goed nieuws in 2016 te verwachten voor kerk en gemeente, als we dertigers op deze manier ‘de dienst laten uitmaken’!

Auteur: Michiel Gouman
Foto: Flickr

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.