Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Het Trumpgebed

Een profetische tegenstem in verkiezingstijd

In de onlangs verschenen bundel ‘Vrees niet’ vertolken twaalf christenen een ‘profetische tegenstem’ in verkiezingstijd. Otto de Bruijne is een van hen. Zijn bijdrage leest u hieronder: “Stem, maar blijf kritisch.”

De foto besloeg een halve krantenpagina. Een groep evangelische leiders biddend rond broeder Donald Trump. Een brok in mijn keel. Niet van ontroering, maar van onthutsing. Geestelijk leiders die zich zo publiekelijk verbinden aan een presidentskandidaat en daarmee het gebed onderdeel maken van zijn verkiezingscampagne. Amerika is anders, ik weet het, maar het speelt hier ook. Vertegenwoordigt de angst van ‘de boze witte man’ de waarden van het evangelie en van christenen? Zijn een pro-Israël en een antiabortusstandpunt genoeg om de respectloosheid en het inhumaan spreken en handelen op de koop toe te nemen? Het was een duivels dilemma voor de traditioneel Republikeins stemmende evangelische christenen in de VS. 

Profetisch geluid? 
Ik stel hier twee vragen bij. Eerst: waar blijft het profetisch geluid van geestelijk leiders en kerken? En: welke verantwoordelijkheid hebben geestelijk leiders en kerken voor de meningsvorming van gelovigen in een klimaat van toenemende polarisatie tussen de thema’s van het populisme en de gevestigde politiek?
De kerken, in de volle breedte, staan
voor hulpverlening, mantelzorg, sociale projecten. Indrukwekkend en voorbeeldig. Maar de angst nestelt zich ook onder christenen. Als een virus dat floreert in luiheid en onkunde, dat zich bedient van quasigeestelijke borrelpraat en bedwelmt met simplistische oplossingen. ‘Heer, ontferm U over ons ... dommen, angsthazen, zwart-witsimplisten ... broeders en zusters ... ikzelf. Amen.’ 

Niet afzijdig blijven 
Mag het klinken: christenen zijn vreemdelingen in elk sociaal, cultureel en politiek systeem. Maar niet afzijdig! Wij ademen dezelfde lucht en drinken hetzelfde water als iedereen. Christenen zijn deel van alles en tegelijk radicaal anders. De onderscheiding – niet scheiding – van geloof en politiek moet steeds bevochten worden door een ijzeren discipline om de eigenheid van kerk en geloof te beschermen tegen ‘de waan van de dag’ of de politieke campagnes. 

In de VS hebben presbyterianen, anglicanen en rooms-katholieken, maar ook een beweging als de sojourners, daar een ruime ervaring mee. Maar evangelische kerken en christenen hebben zo gehamerd op persoonlijk geloof, emotie en beleving, politieke afzijdigheid, gezagsgetrouwheid en argwaan tegen kritisch denken, dat ze zich onvoldoende geoefend hebben in die discipline. 

"De kerk geeft, in Jezus’ Naam, geen stemadvies"

Volksreligie 
‘Evangelicalism’ is zo een conserverende volksreligie geworden, die het evangelie heeft vermengd met de heersende cultuur. Bijvoorbeeld met de American Dream, de succes- en welvaartsdroom, of – als die droom bedreigd wordt – met de collectieve angst, boosheid, wraak en vergelding, vertolkt door een of andere populist. Het Amerikaanse evangelische christendom heeft een wereldwijde impact, en daarom kan een ‘evangelisch trumpisme’ grote gevolgen hebben voor christenen in andere delen van de wereld, bijvoorbeeld in het Midden-Oosten. 

Dure plicht
Kerken, gemeenten, christelijk onderwijs, waar en hoe dan ook, hebben de dure plicht om de profetische rol van christen en gemeente te onderwijzen. Kritisch nadenken, een helder beeld van wat de Thora en het evangelie leren over gerechtigheid, waarvan barmhartigheid en verantwoordelijk anticiperen deel zijn. Inkeer en omkeer, bekering, is persoonlijk maar heeft grote maatschappelijke en politieke gevolgen. 

Geen stemadvies 
De kerk geeft, in Jezus’ Naam, geen stemadvies, maar rust gelovigen toe om kritisch en constructief te zijn, zich niet mee te laten voeren door demagogie en angstmodellen. Ook niet als politieke leiders in hun etalage een paar zeer waardevolle zaken tussen de bagger zetten. Vestigt op prinsen geen vertrouwen! Op geen enkele ... Stem wel, maar blijf elk van hen kritisch volgen en jezelf nog het meest. 

Tekst: Otto de Bruijne

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.