Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Moraliseren kun je leren

Blog van Tijs van den Brink

Het mag weer, in Den Haag: moraliseren! Jan-Peter Balkenende werd er groot mee (‘Fatsoen moet je doen!’), maar daarna werd het stil. Paars kwam weer aan de macht, zonder D66 dit keer, en dus werd vrijheid blijheid weer de norm.

Natuurlijk, de christelijke partijen deden hun best en kregen wel wat voet aan de grond (Kees van der Staaij pleitte voor huwelijkstrouw, Gert-Jan Segers streed tegen uitbuiting van vrouwen), maar de hoofdtoon van het politieke debat bleef: ‘moet kunnen!’ 

Totdat, ere wie ere toekomt, Mark Rutte er opnieuw over begon. In de tijd van Balkenende vond hij ‘normen en waarden’ verschrikkelijk (het rook naar spruitjes, vond hij), maar in mei vorig jaar klonk er een heel ander geluid. “Het grote dikke ik regeert te vaak,” zei hij tijdens een speech op het VVD-partijcongres. Hij hekelde hufterigheid en egoïsme. 

Vorige week hield minister Edith Schippers een lezing waarin ze er hartstochtelijk voor pleitte dat we ons meer met elkaar moeten bemoeien. Ook staatssecretaris Sander Dekker riep bij de start van het academisch jaar op tot een grotere plek voor normen en waarden in het onderwijs. 

Schippers en Dekker willen de moraal vooral inzetten om de islam te beteugelen. ‘Onze waarden’ en ‘onze vrijheden’ moeten tegen fundamentalistische moslims verdedigd worden, betoogden zij. Dat gold veel minder voor de dikke-ik-rede van Rutte. Die ging vooral over zich misdragende autochtonen.

Vorige week meldde zich nog iemand aan het moraalfront. PvdA-kamerlid Jeroen Recourt, oud-rechter, hield in ons radioprogramma Dit is de Dag een hartstochtelijke pleidooi tegen slordig scheiden. Als rechter had hij gezien hoe enorm veel verdriet scheiden veroorzaakt. “Ik kwam heel veel verdriet en ellende tegen, en kinderen in de knel. Scheiden is vreselijk (...)’’. Recourt wil mediation (bemiddeling) bij scheiden nog net niet verplicht stellen, maar hij vindt wel dat mensen die mediation weigeren, de plicht hebben zich daarover te verantwoorden. Interessante ontwikkeling.

Moraliseren is niet altijd fijn en goed en leuk. Als je een moraal opgelegd krijgt die de jouwe niet is, kun je daar heel ongelukkig van worden. Maar doen alsof alle menselijke beslissingen dezelfde morele waarde hebben, slaat nergens op. Sommige dingen zijn nu eenmaal goed en andere slecht. Ik ben heel benieuwd welke rol de moraal gaat spelen in de komende verkiezingscampagne. Ooit maakten collega Andries Knevel en ik het programma Moraalridders. Ik zal eens kijken of dat decor nog ergens te vinden is in de krochten van het EO-gebouw...

Tijs van den Brink

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.