Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Pesten: terugmeppen of toch die andere wang?

Ontwikkelingspsycholoog: “Leer kinderen boosheid geweldloos te uiten”

Stel: je kind komt overstuur thuis van school. Gepest. Welke ouder zou dan níet direct rechtsomkeert willen maken om de pesters op hun nummer te zetten? Tegelijkertijd kennen we Jezus’ oproep om je andere wang toe te keren. Het is een dilemma van veel christelijke ouders: moet je kind het laten gaan of juist terugslaan?

Dat grote contrast tussen de christelijke en niet-christelijke opvoeding zag ik kortgeleden nog op het voetbalveld. Een meisje komt huilend naar haar oma, want ze is geslagen. “Gewoon goed terugslaan”, zegt oma resoluut. Terwijl het meisje vijf minuten later alweer aan het spelen is, is oma het voorval nog niet vergeten: “Heb je hem al teruggeslagen? Laat het hem maar weten hoor!” Haar stevige taal zet me aan het denken: voeden christelijke ouders hun kinderen te lief op?

Altijd maar lief en goed
“Kinderen leren slaan is een slechte oplossing”, reageert ontwikkelingspsycholoog Wietske Noordzij. “Toch hebben christenen inderdaad vaak de neiging om maar lief en goed te zijn. En dat terwijl boosheid een goede emotie is, die mag er zijn als iemand je bedreigt. Je kind mag zeggen dat hij dat niet wil.”

Voor de organisatie Raise Up traint Noordzij opvoeders hoe ze kinderen weerbaar kunnen maken. In deze 'Week Tegen Pesten' deelt ze op allerlei plekken haar tips tegen pestgedrag. “Leer ze grenzen aan te geven. En als iemand toch over hun grens gaat: leer ze met hun boosheid omgaan en hoe ze dat zonder geweld op kunnen lossen.”

En wat als dat niet meer zonder geweld gaat? “Ja, soms is er geen alternatief. Bij een fysieke bedreiging mag je fysiek voor jezelf opkomen, maar dan praten we ook over zelfverdediging. Je mag je kind dat zelfvertrouwen meegeven: ‘Als iemand toch over mijn grens gaat, kan ik hem stoppen’.”

Te wijs?
Het klinkt als een goede oplossing: leer dat kinderen ook hun boosheid zonder geweld kunnen uiten. Maar verwachten we dan niet van kinderen dat ze iets té wijs moeten zijn? Nee, vindt Noordzij: “Bij het leren mogen kinderen natuurlijk fouten maken. Vooral jongens zijn fysieke mannetjes en kunnen hun boosheid niet  zomaar kwijt door het even uit te praten. In dat geval kunnen ze beter hun stress ontladen door een rondje te rennen. Meiden moeten dan weer leren om na het uitpraten hun boosheid los te laten en verder te gaan.”

Wat te doen bij pesten?
Wat kun je als ouder het beste doen tegen pesten? “Schat de situatie in. Kinderen kunnen snel zeggen dat ze gepest worden. Leg ze het verschil uit tussen plagen en pesten. Wordt je kind daadwerkelijk gepest, laat hem dan ten eerste weten dat het niet zijn schuld is. En kom in actie, laat hem niet aan zijn lot over. Anders geef je je kind het gevoel dat het niet zo belangrijk is en ondermijn je nog verder zijn zelfvertrouwen. Als een kind echt gepest wordt, is hij ook niet in staat om dat zelf op te lossen. Daar zijn alle betrokkenen bij nodig.”

“Leg contact met de school, zowel bij basis- als voortgezet onderwijs. Bij het basisonderwijs kun je ook in gesprek gaan met ouders van pesters. Het mooiste is natuurlijk als ze school dat zelf doet; vaak zijn ouders van pesters zich er totaal niet van bewust. In sommige gevallen is het wijs om de hulp in te roepen van een externe en onafhankelijke gespreksleider.”

Ook in het geval van cyberpesten door klasgenootjes adviseert Noordzij de ouders om met school contact op te nemen. “Vaak worden ouders hierbij met een kluitje in het riet gestuurd, omdat het buiten school plaatsvindt en de school het niet kan signaleren. Leg je daar niet bij neer. Neem desnoods zwart op wit bewijs mee: ‘Dit zijn jullie leerlingen, ze zitten op deze school’. De school móet een veilig klimaat creëren.”

Wietske Noordzij schreef samen met Erik Smit het opvoedboek ‘Maak ze sterk: werken aan de weerbaarheid van je kind’. Het boek laat zien hoe je kinderen kunt leren de juiste keuzes te maken. Bijvoorbeeld over hoe je omgaat met pesten, rouw, seksualiteit en social media.


Tekst: Arianne Ramaker

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.