Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Rijmstress? 3 woordkunstenaars geven tips

‘Poëzie is een bouillonblokje’

December, de dichtmaand bij uitstek. Maar waar haal je je inspiratie vandaan? En hoe kom je verder dan de geijkte rijmpjes over Sint die zat te denken welk cadeau hij zou schenken? Drie professionele dichters geven een paar kneepjes van hun vak prijs: “Gedichten hoeven niet te rijmen.”

Drie tips van Visie-columnist en liedjescabaretier TimZingt:

1. Show don’t tell. Zeg niet: ‘Ik voel me zielig’, maar omschrijf en schep beelden waaruit zieligheid blijkt.

2. Blijf in de cadans (het metrum) van de tekst. Dat maakt dat een tekst of gedicht lekker (voor)leest. Ineens heel lange of korte zinnen gebruiken, is niet oké, tenzij ze een functie hebben als grap.

3. Bedenk originele beelden. Omschrijf niet wat je ziet, maar bijvoorbeeld wat je ruikt. Of gebruik een vergelijking die niet alledaags is.

Hoe komt Tim aan inspiratie?
“Vaak is het een gevoel bij een bepaalde gebeurtenis. Dat gevoel wil ik dan proberen te pakken met een lied. Daarom heb ik ook vrij veel liedjes geschreven over twijfel, heimwee, verlangen. Dat zijn sterke emoties. Daarnaast is er soms een zin die je te binnenvalt. Die is dan zo mooi, dat ik er een gedicht of lied omheen wil schrijven.”

'Schrijven is hard werken'

•••••

Drie tips van zanger en liedjesschrijver Matthijn Buwalda:

1. Ga op zoek naar wat je inspireert en zoek uit waarom dat zo is.

2. Maak gebruik van hulpmiddelen, zoals een rijmwoordenboek.

3. Probeer je schrijfsels uit op mensen die genoeg van je houden om kritisch te zijn.

Wat inspireert Matthijn?
“De allergrootste thema’s verstoppen zich vrijwel altijd in mooie, doodgewone details. En naast het beetje inspiratie is schrijven voor mij vooral transpiratie. Hard werken dus. Verder hanteer ik de vuistregel: als wat ik schrijf mijzelf niet raakt, kan ik ook niet verwachten dat mijn lezers of luisteraars erdoor geraakt worden.”

'Maak meters, doe oefeningen'

•••••

Drie tips van ND-journalist en dichter Hilbrand Rozema:


1. Minder is meer. Vermijd te algemene termen als 'ontroering', 'emotie' of 'liefde'. Een schijnbaar eenvoudige opsomming van voorwerpen kan meer ontroering, emotie en liefde ademen dan wanneer je die woorden letterlijk zou gebruiken. Je kunt altijd schrappen, tot je de kale kern overhoudt.

2. Gedichten hoeven niet te rijmen. Poëzie hoeft niet woordkunstig te zijn, met krullentrekkerij.

3. Maak meters, doe vingeroefeningen. Als iets je heel erg aanspreekt, schrijf zo'n gedicht dan een keer over en 'imiteer' het. Maar dan net op een andere manier.

Waar haalt Hilbrand zijn inspiratie vandaan?
“Poëzie lezen doet poëzie opborrelen. Er is wel verschil tussen lang en grondig lezen, herlezen, herhalen, in je laten zakken – en snel lezen. Poëzie is van zichzelf best heftig. Het is immers korte, geconcentreerde, ingedikte tekst. Een soort bouillonblokje zeg maar, en de lezer moet er zelf het hete water nog bij doen om er soep van te maken.”

De complete versie van dit artikel staat deze week in Visie. Hier kunt u vier keer gratis Visie aanvragen!

Tekst: Mirjam Hollebrandse
Beeld: Pluis

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.