Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Schrijven over Israël: waarom is dat zo moeilijk?

Over Joden en Palestijnen (blijf lezen!)

Ingezonden brieven en e-mails komen bij het blad Visie dagelijks binnen. Maar als er één onderwerp is dat veel (boze) post oplevert, is het Israël. Visie-redacteur Femke verbaast zich regelmatig over de harde toon en vraagt zich af: waarom is schrijven over Israël en Palestijnen zo’n mijnenveld? En hoe zit dit bij andere christelijke media?

Inmiddels heb ik voor Visie honderden artikelen geschreven, over allerlei onderwerpen. Nooit eerder stond mijn naam onder een verhaal over Israël. Dat dit nu wel zo is, vind ik een beetje spannend. Ik begrijp de gevoeligheid van het thema, maar snap niet waarom mensen zo snel over de kook raken als het over Israël gaat. De reacties zijn soms extreem fel. Christenen verschillen over veel dingen van mening zonder dat ze daar meteen ruzie over krijgen. Waarom is Israël een uitzondering? Ik vraag het mijn eigen hoofdredacteur, en bel met het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad. 

Pittige reacties 
“Het is waar,” zegt Visie-hoofdredacteur Marco van der Straten. “Israël lijkt bijna een heilig onderwerp waar je niet te veel aan mag morrelen. Als we niet alles omarmen wat Israël doet, komen er meteen pittige reacties van lezers. Soms nemen we zo’n brief voor kennisgeving aan. Als we denken dat een reactie representatief is voor wat meer mensen vinden, plaatsen we ’m in Visie. Omdat we veel post krijgen, kunnen we niet overal op reageren. Soms slaan mensen in hun reactie de plank echt mis en vragen we ons af of ze het artikel überhaupt gelezen hebben. Het lijkt wel alsof sommigen al afhaken als het woord ‘Palestijnen’ in de kop staat. ‘Lees het verhaal nog eens’, is dan meestal onze suggestie. Vaak komt het dan goed.” 

Eenzijdig 
Voor Wim Kranendonk, hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad, is dit slechts deels herkenbaar. “Het is niet zo dat we honderden brieven krijgen, al ontvangen we van tijd tot tijd wel reacties. Soms van instemming en andere keren van verontwaardiging. We merken dat het thema Israël behoorlijk leeft onder onze achterban.”
Brieven probeert de redactie zo veel mogelijk te beantwoorden, al houden ze daarbij altijd vast aan hun eigen koers. “Het is van het RD bekend dat we sympathie hebben voor het Joodse volk en begrip willen tonen voor de moeilijke positie van de staat Israël, waarbij we vinden dat er ook ruimte en een legitieme leefomgeving moet zijn voor de Palestijnen. Het uitvergroten van Israëlische acties zonder daarbij aandacht te vragen voor wat er vanaf de Palestijnse of Arabische zijde gebeurt, vinden wij eenzijdig.” 

Kritische noot 
“Ja hoor, ook hier is Israël de absolute nummer één als het gaat om lezersreacties,” vertelt Jan van Benthem, buitenland-commentator van het Nederlands Dagblad. “Al moet ik erbij zeggen dat het iets minder lijkt te worden. Logisch, want er zijn minder conflicten waarbij Israël direct betrokken is.”
Inmiddels is de journalist zo uitbundig uitgescholden voor alles wat mooi en 
lelijk is, dat hij zich daar niets meer van aantrekt. Hij noemt het een nadeel dat de zwaarste scheldpartijen vooral van mensen komen die Israël door dik en dun steunen. “Zij willen geen kritische noot horen. En als je die wel benoemt, zeggen ze dat je pro-Palestijns bent, een vijand van Israël. Het is lastig door die heftige taal heen te prikken om te zien of er argumentatie achter zit die misschien hout snijdt.” 

"Israël lijkt bijna een heilig onderwerp"

Goedbedoeld 
Als het ND een gevoelige snaar raakt, sturen lezers via Facebook en Twitter veel berichten van pro-Israëlische media door naar de redactie. “Bij die voorbeelden schrijven ze dan: ‘Je weet toch wel wat de Palestijnen Israël aandoen?’ Die berichtjes zijn goedbedoeld, maar zijn negen van de tien keer nep. Foto’s zijn vaak ergens anders gemaakt, één keer kwam het beeld zelfs uit een horrorfilm.”
 Gelukkig zijn er onderzoeksmethoden om te achterhalen of dit soort berichten kloppen. “Vroeger kostte dat uren. Nu weten we soms binnen tien minuten al of iets waar is. We hebben een jaar lang alle pro-Israël berichten gecheckt die we binnenkregen. In die tijd was er één berichtje dat klopte. De rest was meuk.” 

Niet hetzelfde 
Op de vraag waar die gevoeligheid rond Israël vandaan komt, antwoorden de drie heren hetzelfde: het land is diep verbonden met de essentie van het christendom. “In de Bijbel lezen we hoe God Zijn weg gaat met het Joodse volk en wordt duide lijk onderstreept dat het Zijn volk is,” zegt Visie-hoofdredacteur Marco van der Straten. Mensen blijven er volgens hem vanuit dat licht naar kijken: Israël is Gods volk, dus alles wat Israël doet, is goed. “Maar daarmee zet je de officieel seculiere staat van Israël, de politiek, op één lijn met het volk uit de Bijbel. Persoonlijk vind ik dat je daarin onderscheid moet maken.” 

Daar is Jan van Benthem het mee eens. “Een regering die zegt zich aan de grondwet en democratische principes te willen houden, moet daarop getoetst worden.
 En als ik dat doe, schrijf ik dus over de Israëlische regering of over de premier van de staat Israël. En niet over de Joden in Israël. Ik probeer altijd uit te leggen dat die twee dingen niet hetzelfde zijn.” Marco: “Precies. We ontkennen niet wat er in de Bijbel staat en voelen de verbondenheid met Israël ook. Niet voor niets organiseren we regelmatig EO-ledenreizen naar Israël. Maar dat betekent niet dat we niet eerlijk willen kijken naar dingen die misgaan.” 

Tekst: Femke Taale

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.