Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Stapel - Hoe lang duurt boete doen?

Blog van Tijs van den Brink

Daar was hij weer! Eens in de zoveel tijd duikt hij even op, om daarna meestal afgeserveerd weer te verdwijnen. Ik heb het over Diederik Stapel, de hoogleraar die vijf jaar geleden keihard van zijn voetstuk viel. Hij was een gevierd sociaal psycholoog, die in hoog tempo veel publiceerde en in zijn vakgebied aanzien genoot.

Wat bleek: hij verzon de onderzoeken voor een deel en paste ze aan in door hem gewenste richting. Wetenschapsfraude, op grote schaal.
 Voorwaar geen klein vergrijp. Zeer ingrijpend voor zijn vakgebied en voor de vaak jonge onderzoekers met wie Stapel samenwerkte.

Sommigen hadden zich in hun werk gebaseerd op door Stapel verzonnen gegevens en konden dus opnieuw beginnen.
 Stapel bekende schuld, verloor qua werk alles wat hij had, zelfs zijn doctorstitel en kwam thuis te zitten. In interviews was 
hij open over wat hij heeft aangericht (ik interviewde hem zowel voor AdieuGod? als voor Dit is de Dag). Hij had één geluk: zijn vrouw en kinderen bleven hem trouw en hielpen hem om door te leven.
 Twee weken geleden werd bekend dat Stapel werk had gevonden. Bij de Hogeschool voor Toerisme en Verkeer in Breda zou hij, op verzoek van de voorzitter van het College van Bestuur, Hein van Oorschot, beleidsmedewerker worden. Vijf jaar verbanning was genoeg en een terugkeer in een andere functie dan een onderzoeksplek, dat moest kunnen, vond Van Oorschot. 

Helaas voor Stapel en Van Oorschot dachten personeel en leerlingen van de school daar anders over. Eerst werd de aanstelling van Stapel heroverwogen en kort daarna kwam het nieuws naar buiten dat hij werd ontslagen. Gebrek aan draagvlak, angst voor reputatieschade van de hogeschool. Gebrek aan ruggengraat, denk ik dan. 

Ik ben de laatste om de fraude van Stapel goed te praten of te doen alsof het niet zo veel voorstelde. Dat zou onrecht doen aan de slachtoffers die hij heeft gemaakt. Maar hoe lang moet een mens boeten? Hoe vaak moet hij sorry zeggen? Hoeveel gesprekken moet hij voeren met zijn slachtoffers om weer iets te mogen doen? Wat moet iemand doen om ergens weer nuttig te mogen zijn? Of is de wetenschap inmiddels zo heilig dat voor zo’n grote fout geen vergeving bestaat, dat er geen tweede kans komt? Ik begin er bang voor te worden.

Zelfs bij versleten schoenen zeggen we: ‘Weggooien is zonde, gun ze een tweede ronde!’ Waarom geldt dat niet veel meer voor een verbeterde versie van Diederik Stapel? 

Tijs van den Brink

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.