Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Twijfel is het begin van verandering

"Laat ongezonde ideeën los en leer nieuwe God kennen"

"Beste Reinier, het valt me op dat je vaak positief schrijft en praat over geloofstwijfel. Maar veel mensen die twijfelen vallen toch juist van hun geloof af? Hoe kan dat nou iets positiefs zijn? Je moet toch juist stevig en sterk geloven?’ Deze vraag via Facebook probeert schrijver en mentor Reinier Sonneveld te beantwoorden.

Ik heb inderdaad een paar keer over twijfel geschreven: een heuse dikke pil en ook een vlot boekje, dat zelfs de titel Het voordeel van de twijfel draagt.

Daarin vertel ik dat twijfel (op welk gebied dan ook) allerlei nadelen kan hebben. De Bijbel noemt vooral dat wie twijfelt, met alle winden meewaait (lees bijv. Jakobus 1:6, Efeziërs 4:14, 2 Petrus 2:17 en Judas 1:12-13). Dat kennen we inderdaad. Als je zelf niet weet wat je wilt, weet een ander wel wat jij wil. Als je zelf niet kiest, wordt er voor je gekozen. Dat effect merk je bijvoorbeeld als je zonder plan gaat winkelen; je komt altijd met van alles thuis wat je eigenlijk niet wilde hebben...

Aan de andere kant: je komt dan ook vaak thuis met verrassingen. Je kunt ook nieuwe dingen ontdekken als je niet zo zeker meer weet wat je wilt en wie je bent. Dat geldt voor winkelen, maar ook voor geloven.

Niets meer te leren?
Ik noem dit, omdat het niet altijd even zinnig, wijs en relevant is om te hameren op de nadelen van twijfel. Ja, het kan nadelen hebben. Maar het is ook gewoon een fact of life. We twijfelen nu eenmaal. Dat gebeurt gewoon. Dan kun je wel roepen dat het verschrikkelijk is en het heel hard wegstoppen, maar het gebeurt. Twijfel werkt namelijk zo in je hersenen: uit je onderbewuste komen diverse tegenstrijdige signalen je bewustzijn binnen. Dat gebeurt de hele dag door over talloze onderwerpen. Zekerheid is als er maar een enkel signaal binnenkomt.

Die diverse signalen zijn dus wel een opening voor veranderingen. Twijfel is nodig om tot nieuwe inzichten te komen. Als je alles maar zeker weet, blijf je altijd hetzelfde denken, en blijf je dus ook met onverstandige denkbeelden zitten. In die zin is heel stevig zeggen dat je altijd zeker moet zijn eigenlijk nogal arrogant: je doet alsof je alles al weet en er niets meer te leren valt!

Maar er valt altijd te leren. Dat weet je al omdat God oneindig en eeuwig is, en wij eindig en beperkt. Dat betekent dat wij nooit een volledige kennis hebben van onszelf, laat staan van God. En daarom valt ons inzicht altijd te verbeteren. En daarvoor is twijfel nodig. Elke verandering begint met twijfel aan waar je nu staat en wat je nu denkt.

Nieuwe God = oude God
In de praktijk is dit het mooiste wat ik zie gebeuren bij geloofstwijfel: dat mensen een aantal ongezonde ideeën die ze hebben over God loslaten en een nieuwe God leren kennen. Vaak is die nieuwe God eerder de ‘oude’ God: een meer ware en oorspronkelijke God, die terug gaat vóór je opvoeding of kerkgenootschap. Twijfel is nodig om misverstanden te herstellen die daar erin zijn geslopen.

Dus als je vraagt waarom ik zo positief over geloofstwijfel schrijf: nou, hierom dus. Het is een fact of life en ertegen waarschuwen heeft net zo weinig zin als waarschuwen tegen de zonsopgang. En het heeft regelmatig prachtige resultaten. Achteraf bekeken kan (jouw) geloofstwijfel prima iets van de Heilige Geest zijn.


Auteur: Reinier Sonneveld

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.