Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Zorg voor de overledenen in de Bijbel

De zorg voor onze doden (3)

Bij een begrafenis wordt het lichaam zichtbaar en eerbiedig in de aarde gelegd, terwijl de gang van zaken bij een crematie door velen als technisch en steriel wordt ervaren. In een serie van vier artikelen belichten we verschillende aspecten van de zorg voor overledenen. In dit artikel: zijn er bijbelse aanwijzingen voor de lijkbezorging?

Zorg voor de doden
In het Oude Testament wordt groot belang gehecht aan het begraven van de doden. Al in Genesis 23 staat dat Abraham, aan wie de belofte van het land en een talrijk nageslacht was gegeven, tegen een hoge prijs een stukje grond verwierf om zijn vrouw Sara te begraven. Daar zijn later ook zijn zoon en kleinzoon met hun vrouwen te ruste gelegd!

Van de groten in Israël, denk aan de koningen, wordt vermeld dat zij na hun dood begraven werden. Het was een schande om onbegraven te blijven (1 Samuël 17:44,46; 1 Koningen 14:11; 1 Koningen 16:4; 2 Koningen 9:10). Aangrijpend is de klacht in Psalm 79:3. Je moet ook eens letten op de uitspraak van Prediker 6:3. En wat een huiveringwekkende boodschap wordt er over Babel uitgesproken in Jesaja 14:19,20!

In Israël was het niet gebruikelijk de doden te verbranden. Alleen in uitzonderlijke gevallen werd lijkverbranding toegepast:

  • Om een doodstraf te voltrekken. In Genesis 38:24 blijkt dat deze verbranding Tamar zou hebben getroffen na het plegen van hoererij en de daaruit volgende zwangerschap. In Leviticus 20:14 wordt de verbranding aangezegd in geval van bloedschande. En in Jozua 7:15 gaat dit verschrikkelijke oordeel over Achan en de zijnen, als hij zich in Jericho heeft vergrepen heeft aan goederen waarop de ban van God rustte. .
  • Als iemand aan een besmettelijke ziekte (de pest?) was overleden (Amos 6:10).

Hoe we 1 Samuël 31:11-13 moeten verklaren, is niet duidelijk, omdat hier het verbranden en het begraven van het gebeente samen genoemd worden.

We vinden dus geen gebod op begraven, maar ook geen verbod op lijkverbranding. We merken slechts op dat begraven als een voorrecht en vanzelfsprekendheid werd beschouwd.

De hele mens
Het Nieuwe Testament ziet het lichaam niet slechts als een mooi maar onbelangrijk omhulsel van de ziel, dat er uiteindelijk niet toe doet en zonder bezwaar aan de vernietiging kan worden prijsgegeven. Voor God is de gehele mens van waarde – geest, ziel en lichaam (1 Tessalonicenzen 5:23). 
Het menselijk lichaam wordt gezien als een tempel van de Heilige Geest en we worden opgeroepen om God te verheerlijken met ons lichaam (1 Korintiërs 6:12-20; Romeinen 12:1; Filippenzen 1:20).

Verwachting
Het lichaam is ook de zaadkorrel die de kiem in zich draagt van iets groters, iets mooiers! De begrafenis is een zaaien, in de verwachting dat er eens geoogst kan worden (1 Korintiërs 15:42,43). Zo worden de doden begraven in de verwachting dat zij eens zullen opstaan in een verheerlijkt lichaam.

Het graf is de plaats waar het lichaam tot stof vergaat, maar het is ook de plaats waar het lichaam zal herrijzen. Christus zal bij zijn wederkomst ons vernederd lichaam opwekken en aan zijn verheerlijkt lichaam gelijkvormig maken (Filippenzen 3:21, vgl. ook Romeinen 8:23).

Gelovigen zullen in leven en sterven getuigenis willen afleggen van de hoop die in hen is. Daartoe vertrouwen we ons lichaam aan de aarde toe als een 'zaadkorrel' die de 'vrucht', het verheerlijkte lichaam, in zich draagt.

Auteur: Roeland Klein Haneveld

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.