Visie op Facebook

Meepraten over films? Op de speciale Televisiefilm-Facebookpagina kunt u uw reactie achterlaten.

Tijd voor de sabbatical!

Tijd voor de sabbatical!

Steeds meer mensen zijn het zwoegen zat: de werkweken van meer dan vijftig uur, het gestresste leven en het altijd maar druk, druk, druk zijn. De tendens: Wegvliegen van de stress, niet voor een paar dagen, maar voor soms een aantal jaar. De opmars van de sabbatical.

Google op internet het woord ‘sabbatical’, en exotische reisverhalen, opgetogen verslagen en zonovergoten foto’s vliegen je virtueel om de oren. Allemaal gemaakt door zéér ontspannen sabbaticalgangers die de rat-race zijn ontsprongen en nu allerlei dingen doen die domweg leuk zijn: backpacken in Zuid-Afrika, bergtochten maken in Australië, zwemmen in Jordanië, snowboarden in de Alpen, duiken op Kreta. En dan niet voor een weekje, maar soms wel voor twee jaar.
Neem Jesse Buitelaar uit De Lier. Vanaf z’n zestiende was hij bezig met de verkoop van computerapparatuur, zo is te lezen op z’n website www.2yearssabbatical.nl. Hij had altijd hard gewerkt en draaide soms wel 90 uren per week. Toen hij 23 was, vertelde hij tegen familie en vrienden dat hij op z’n dertigste iets heel anders wilde doen. Zo gezegd, zo gedaan: hij verkocht zijn goedlopende bedrijf om in ieder geval twee jaar lang sabbatical te vieren. “Ik ben 28 jaar oud, nog niet getrouwd en heb nog geen kinderen,” schrijft hij op z’n site. “Ik kan nu de komende tijd dus alles doen wat mij leuk lijkt, zonder vastigheid te hebben.
De meeste ondernemers werken tot hun 65e jaar keihard en willen het daarna pas rustig aan gaan doen, maar helaas halen velen die leeftijd niet eens door alle stress en dergelijke en zijn dus heel hun leven voor niets bezig geweest. Toen ik mij dit realiseerde, wilde ik het precies andersom doen en de komende jaren van het leven genieten!”

Sabbatical: uitrusten

Het principe van de sabbatical komt uit de Bijbel. ‘Sabbatical’ is afgeleid van het woordje ‘sabbat’ en dat woord komt weer van het Hebreeuwse werkwoord ‘sjabbat’, dat ‘uitrusten’ betekent of ‘stoppen met werken’. In Exodus 23 komt het principe van de sabbat naar voren: Het zevende jaar was bedoeld om de landerijen braak te laten liggen: ‘Dan kunnen de armen onder u er voedsel van krijgen en de wilde dieren mogen eten wat ervan overblijft.’ In sommige gevallen werd het zevende jaar (het sabbats- of jubeljaar) gebruikt om schulden kwijt te schelden, zoals in het bijbelboek Deuteronomium beschreven staat.

De tijd dat langdurig verlof alleen voor welgestelde mensen of voor werknemers uit het hogere management was weggelegd, ligt in ieder geval achter ons, hoewel het in die kringen als eerste een tendens werd: Felix Cohen van de Consumentenbond doet het, voormalig directeur Jan Heppenar van Air Holland ook en Karel Noordzij, voormalig interim-voorzitter van de NS is ook al een paar keer langdurig op sabbatical geweest. In principe is het voor iedereen mogelijk een sabbatical op te nemen. Sinds 1 januari 2002 heeft het verlofsparen een wettelijke basis: een werknemer mag elk jaar tien procent van zijn brutosalaris opzij zetten om te sparen voor een sabbatical, hoe lang deze ook duurt. Ook kun je als werknemer dagen opzij zetten om als het ware te sparen voor een sabbatical.

Prijzig

Een sabbatical is overigens niet goedkoop en valt onder grote uitgaven, die in het rijtje passen van ‘tweede huis’ of ‘boot’. De kosten zijn afhankelijk van de activiteiten die gepland staan tijdens de sabbatical. Een wereldreis kost aanzienlijk meer dan een half jaar luieren in eigen tuin. Daarnaast zijn de kosten afhankelijk van het feit of het salaris, al dan niet gedeeltelijk, wordt doorbetaald. En daarnaast: de kosten thuis lopen gewoon door. Een goede financiële planning is noodzakelijk.

Gerard Smit en zijn vrouw Carien Karstens gingen drie jaar geleden voor het eerst op sabbatical. Ze trokken naar Australië om daar rond te trekken. Totale kosten: ongeveer 18.000 euro. Veel geld, dat is waar, maar het was het naar eigen zeggen dubbel en dwars waard. Gerard Smit: “Het was geweldig, een heel goede ervaring, waar je steeds op terug komt.” Anderhalf jaar voor de reis daadwerkelijk begon, ontstond de droom om zoiets te doen. “Voor ons betekende de reis tijd om goed na te denken, een reflectie op wat je aan het doen bent, waar je voor staat. Carien Karsten werkt als zelfstandig psychotherapeute en Gerard Smit is filosoof en docent aan de School voor Journalistiek in Utrecht. Beiden wisten tijd vrij te maken voor de reis. Gerard werkte vier dagen per week, maar werkte gedurende twee jaar fulltime om dagen op te sparen. “Ik kon gedurende de reis een aantal lesgroepen verschuiven. Als je met roosters kunt schuiven met je collega’s, dan hoeft een langere periode van verlof geen probleem te zijn.”

Bereid je voor!

Het is belangrijk om je goed voor te bereiden op een lange reis. Je moet duidelijke afspraken maken met je werkgever en ervoor zorgen – als je wilt terugkomen bij dezelfde werknemer – dat je een terugkeergarantie kunt krijgen, zodat je niet op straat staat als je net – flink uitgerust en energiek – weer aan de slag wilt gaan. “Maar ook heel praktische dingen moet je regelen: stel mensen op de hoogte dat je er een periode tussenuit gaat.” Daarnaast is het slim om je huis tijdelijk onder te verhuren of een andere oplossing te verzinnen. Gerard: “Onze kinderen zijn al zo oud dat die gewoon thuis zijn gebleven, dat is wel makkelijk. En zij vonden het geen probleem.”
Gerard heeft nog een andere belangrijke tip: “Regel je zaakjes op tijd en ga dus niet gestresst op vakantie. Dat is jammer en niet nodig. Als je eenmaal goed en uitgerust weg bent, ben je ook écht weg.”
Dat neemt overigens niet weg dat het handig is om een doel te bepalen voor de reis, anders val je door dagenlang niets doen in een gat. “Je moet niet weggaan om maar weg te gaan, dat is geen goed doel en dan kom je echt in de problemen.” En dan nog blijkt dat het begin van de reis vaak wel even wennen is. “Vooral voor mijn vrouw was dat geen groot feest. Ze had best hard gewerkt voordat we weggingen, dus het duurde toch een aantal weken voordat ze over de spanning van haar werk heen was. Bij mij zelf was alle spanning in een klap verdwenen, maar ik kreeg later even een dip. Je moet ook wennen aan een andere omgeving, een ander ritme, enzovoort.”