Willem 'met de bijbel' den Hertog

(Door Mariette Jansen & Marielle Vleeshouwers)

Jarenlang was hij dé man van het bekende Hertog IJs ('met het blauwe kroontje'). Willem den Hertog was een alom gerespecteerd en een geslaagd zakenman. Toch bleef er iets aan hem knagen.

,,Ik vraag wel eens aan mensen die ik ontmoet hoeveel rijke mensen er volgens hen nu echt gelukkig zijn'', vertelt hij in zijn grote huis in het landelijke Dirksland op Goeree-Overflakkee. ,,En wat is eigenlijk geluk? Voor mij is dat vrede, rust, warmte, liefde… En dan zie ik dat nogal wat rijkelui van die koude, lege levens leiden, en alleen voor zichzelf leven zonder zich te bekommeren om hun naaste. Rijke mensen zijn in wezen vaak arm. 'Platte, kouwe kak' noemen ze dat bij ons.''

Geld, geld, geld
Willem den Hertog rekent zichzelf niet tot die 'platte, kouwe kak'. In 1992 verkocht hij zijn winstgevende ijsfabriek om, zoals hij zelf zegt, ,,te dienen en te delen. Het was of de Heer het Hertog-kroontje, hét symbool van Hertog IJs, van mijn hoofd haalde en me klein maakte om me dienstbaar te maken voor Hem.''

Hoe kwam hij tot zo’n radicale stap? Den Hertog: ,,Zo’n besluit neem je niet van het ene moment op het andere. Ik merkte dat ik geen tijd, geld en energie meer vrij kon maken voor de Heer en voor mijn naaste. Mijn groeiende bedrijf vroeg maar één ding: geld, geld, geld. Zo kwam ik in een cyclus terecht van geld, rente, aflossing, investering, rente, aflossing, investering… En dat is dodelijk.''

Willem den Hertog kreeg het geloof niet van huis uit mee. ,,Pas op mijn zestiende ben ik gelovig geworden. Ik heb een gebroken jeugd gehad: mijn moeder stierf toen ik nog maar zeven was. Op mijn veertiende ben ik het huis uitgegaan, met alleen een koffertje en wat kleren, zonder een cent op zak. Maar ik was een rasecht koopmannetje, dus ik stond al gauw op de markt. Ik kreeg jong verkering met een meisje dat mijn verdriet begreep. Toen ook zij nog stierf, stond ik op het punt om er zelf een eind aan te maken: immers alles wat ik liefhad, ging dood. Nog één keer keek ik in het bijbeltje dat ik van Pleunie, zo heette ze, gekregen had en las daar: 'Verneder u onder de krachtige hand van God en Hij zal u verhogen'. Het was of er een pijl door mijn hart ging.''

Heerlijke jaren
Voor Willem betekende dit een echte ommekeer: ,,In plaats van naar de kroeg, ging ik nu op m’n nozembrommertje kinderen van God bezoeken. Ik liet me voortaan leiden door Gods woord en had een levende relatie met Hem, maar dat wil niet zeggen dat ik nooit meer de fout in ben gegaan. Op zakelijk gebied ging het me erg voor de wind. Ik begon met een kaaswinkeltje, er kwam een winkel bij, een slijterij een delicatessenzaak, en tijdens een warme zomer begon ik ijs te maken. Eerst met een ijsmachine in de garage, later met een ijsfabriek met 140 man in dienst en een jaaromzet van 18 miljoen euro. Het waren heerlijke jaren, maar de zaken groeiden me steeds meer boven het hoofd. Ik kon er niet meer van slapen. Toen heb ik me op een gegeven moment afgevraagd: Willem, ben je nog wel gelukkig? Wat wil je nu echt met je leven?''

Hij realiseerde zich dat er maar één antwoord was op die vraag: andere mensen helpen door zijn kapitaal op een verstandige manier ten dienste te stellen van God en zijn naaste. ,,Dat wil zeggen: ik geef niet zomaar alles weg. Ik rijd evengoed een lekkere auto, woon in een groot huis, ben vorige week nog op vakantie in Sauerland geweest. We mogen gerust genieten van wat we van God gekregen hebben, als we er ook maar van delen.''

Geld is voor de vroegere zakenman nooit een doel geweest, maar een middel, zo maakt hij duidelijk. Toen hij zijn fabriek voor veel geld verkocht, stopte hij het rendement van het kapitaal in de stichting Rentmeester die bijstand moest verlenen aan vervolgde christenen. Zijn streven was er op gericht om het kapitaal te laten slinken in plaats van het te laten groeien. ,,Anders ben je nog alleen maar de hele tijd bezig je kapitaal in stand te houden, en van die last wilde ik juist af'', aldus Den Hertog.

'Achter de muren'
Met de rendementen van het geld financiert Willem den Hertog zijn evangelisatiewerk onder jongeren en vooral onder gevangenen. Per week brengt 'Willem met de bijbel', zoals hij ook wel genoemd wordt, gemiddeld zo’n dertig uur 'achter de muren' door. In de strafgevangenis van Scheveningen en van Merksplas (bij Turnhout). Waarom nou juist gevangenen? ,,Omdat Jezus Christus veel had met mensen die het een en ander op hun kerfstok hadden; Hij ging in het bijzonder om met mensen die het niet zo best gedaan hadden in hun leven, zoals tollenaars en prostituees.'' Maar Den Hertog doet meer dan alleen een bezoekje en een vriendelijk kaartje sturen op hun verjaardag: hij deelt bijbels en andere lectuur uit en wie wil, kan eens per week de bijbelcursus volgen, die hij geeft.

,,Het is geen gemakkelijk werk onder mensen die grotendeels behoren bij de uitgestotenen van onze maatschappij'', geeft hij toe. ,,Het zijn ontwortelde mensen die in hun jeugd soms gemarteld of misbruikt zijn, mensen die HIV-besmet zijn of aan aids lijden. Ja, er zijn zelfs satanisten bij. Ik sta open voor hun noden. Als ik samen met hen bid, gebeuren er soms wonderlijke dingen. Zoals laatst toen ik een satanist tegenover me had, die jarenlang diep betrokken was geweest in occulte zaken. Hij had vreselijke dingen gedaan en was ervan overtuigd dat God niets meer van hem wilde weten. Ik sloeg de bijbel open bij 2 Kronieken 33, het verhaal van Manasse dat over duivelkunstenaars gaat. Daar staat dat God zich laat verbidden door een kerel die bloed aan zijn handen had. Daarop vroeg hij of ik met hem wilde bidden. Dat was echt een moment van bevrijding. Dan gaat de hemel even open en mag je echt ervaren dat God aanwezig is. Zelfs bij de meest ruige kerels komen de tranen dan soms tevoorschijn.''