God in de Lage Landen

God in de toekomst (hh)

Sun, 18 Jul 2010 19:13:30 +0000

zondag 18 juli 2010 om 21:13

In deze aflevering is de toekomst van God in de lage landen is onzeker. De secularisatie en de leegloop van de gevestigde kerken lijken onomkeerbaar. Binnen de eigen gelederen van de kerk ontstaat twijfel aan de waarheidsgetrouwheid van de Bijbel en christelijke dogma’s.

Atheïstishe dominee
In 1950 gaat Harry Kuitert als dominee aan de slag in de Gereformeerde kerk in het Zeeuwse Scharendijke. Na de watersnoodramp in 1953 beginnen Kuiterts geloofsfundamenten te schudden. Kuitert wordt één van de voormannen die verkondigt dat God slechts een verzinsel is van mensen. De man die dit gedachtegoed onderstreept, is de ‘atheïstische dominee’ Klaas Hendrikse, toevalligerwijs ook uit Zeeland afkomstig. Hendrikse ontkent het bestaan van God, maar zegt wel in Hem te kunnen geloven.

Evangelist Osborn
Tegelijkertijd zorgt de opkomst van de pinksterbeweging voor een frisse wind, al wordt deze beweging ook door velen met argusogen bekeken. In 1958 organiseert de Amerikaanse evangelist T.L. Osborn een grote campagne op het Malieveld in Den Haag. Tienduizenden mensen komen avond aan avond naar hem luisteren. Osborn bidt in het openbaar voor genezing van zieken, iets wat heel ongewoon was. Osborn wordt vertaald door Johan Maasbach die de campagnes voortzet. Ook Peter en Else Vlug waren op het Malieveld aanwezig en stonden aan het begin van de Stichting Opwekking. We ontmoeten Peter en Else Vlug tijdens de jaarlijkse Opwekkingsconferentie in Biddinghuizen waar dit jaar zo’n 60.000 gelovigen aanwezig waren. Wat vinden deze mensen daar? De bewoners van de lage landen zoeken nog steeds naar zingeving, maar gaan daarvoor niet in eerste instantie naar een kerk.

Zinroute
In deze laatste aflevering volgen we de Zinroute waar de zoekende mens de gelegenheid krijgt om kennis te maken met allerlei vormen van spiritualiteit. Tot slot vertellen alle geïnterviewden uit deze serie wat hun visie is op de toekomst van God in de lage landen. Ook Ernst Daniël Smid trekt zijn conclusies.

27 reacties

God in de toekomst (hh)

Mon, 22 Aug 2011 17:12:00 +0000

maandag 22 augustus 2011 om 19:12

27 reacties

God in de fabriek (hh)

Sun, 11 Jul 2010 19:10:00 +0000

zondag 11 juli 2010 om 21:10

In deze aflevering kijken we hoe de kerk en de christenen reageren op de gevolgen van de industrialisatie. Er ontstaat een nieuwe vorm van armoede, waar het instituut kerk nauwelijks op reageert. Het zijn individuen die actie ondernemen.

De beroemdste is wellicht Vincent van Gogh. Iedereen kent hem als schilder, maar hij wilde het evangelie verkondigen onder de mijnwerkers in België en deelde zijn leven met hen. Hij kreeg zelfs de bijnaam 'Christus van de kolenmijn'. In België trok ook een katholiek priester zich het lot van de nieuwe armen aan. Zijn naam: Adolf Daens. De Katholieke Kerk was niet blij met zijn activisme en zette hem uit zijn priesterambt. Uiteindelijk werd Daens politiek actief.

Onrecht
In de voetsporen van deze opvallende strijders tegen het onrecht zien we het verhaal van Eelco Fortuijn. Eelco is een actieve man die opkomt voor arbeiders die onder erbarmelijke omstandigheden onze consumptieproducten produceren. Eelco rammelt aan de christelijke poorten om de kerk bewust te maken van hun opdracht: het helpen van de zwakken.

Hoe de nieuwe tijd met de stoommachine, fabrieken en nieuwe arbeidersklasse de kerk en ons geloof beïnvloedde, hoort en ziet u in aflevering 5 van God in de Lage Landen.

12 reacties

God in de fabriek (hh)

Mon, 15 Aug 2011 17:13:04 +0000

maandag 15 augustus 2011 om 19:13

12 reacties

God in je moerstaal (hh)

Sun, 4 Jul 2010 19:10:00 +0000

zondag 4 juli 2010 om 21:10

Herman Finkers begint zijn nieuwste voorstelling met een psalm in het Twents. Dit kan hij doen dankzij het vertaalwerk van dominee en professor Anne van der Meijden. In deze aflevering van God in de Lage Landen spreken ze samen over de schoonheid van een Bijbel in je moerstaal.

Dat lijkt vanzelfsprekend, maar vroeger was de Bijbel louter in het Latijn en het lezen ervan voorbehouden aan priesters. En de vertaling die de priesters hadden zat vol fouten. Iemand die nu vooral bekend staat als humanist, gruwelde van die foute vertaling en besloot er iets aan te doen. Zijn naam: Desiderius Erasmus.

Erasmus
Desiderius Erasmus is vooral bekend geworden door zijn boek Lof der Zotheid, maar in 1516 ligt zijn levenswerk bij de drukker: Bijbelse verhalen uit het Nieuwe Testament in zijn eigen, Latijnse woorden. Hij wilde onjuistheden rechtzetten en had scherpe kritiek op hoe de priesters met de Bijbel en het evangelie omgingen.

De vertaling van Erasmus wordt al snel in het Nederlands vertaald. En bij onze oosterburen zelfs in het Duits. Dat gebeurt door Maarten Luther. De twee heren schrijven veel met elkaar, maar Erasmus vindt Luther veel te agressief. Hij wil een kerkscheuring absoluut voorkomen, maar tevergeefs. De Reformatie is niet meer te stoppen.

Statenvertaling
In 1568 komen Nederlandse edelen in opstand tegen de Spaanse landheer onder leiding van een andere beroemde Duitser: Willem van Oranje. Deze protestantse strijders vluchten naar het noorden van de lage landen waar ze de onafhankelijke Republiek der Zeven Nederlanden vormen. De Staten Generaal betalen een nieuwe vertaling van de Bijbel, die dan ook de naam krijgt: Statenvertaling.
Steeds meer Nederlanders kunnen nu zelf de bijbel lezen. Alleen wordt dat nu volgens Patrick Chatelion Counet te weinig gedaan. Zonder Bijbelkennis kun je onze samenleving niet begrijpen, zegt hij. Patrick Chatelion Counet is bijzonder hoogleraar 'De Bijbel in de Nederlandse cultuur' aan de Universiteit van Amsterdam. In het Bijbels Museum in Amsterdam test hij zijn studenten: hoe is het met hun Bijbelkennis gesteld?

Bijbelse uitdrukkingen
De gemiddelde ‘lage lander’ heeft wellicht weinig Bijbelkennis, toch citeert iedereen voortdurend uit de Bijbel! Veel uitdrukkingen komen uit het meest verkochte boek. Zo worden onze voetballers in deze tijd ‘op handen gedragen’. In God in de Lage Landen citeert Ernst Daniel Smid een aantal zeer bekende uitdrukkingen met een Bijbelse oorsprong.

17 reacties

God in je moerstaal (hh)

Mon, 8 Aug 2011 17:09:36 +0000

maandag 8 augustus 2011 om 19:09

17 reacties

God in de kerk (hh)

Sun, 27 Jun 2010 19:11:38 +0000

zondag 27 juni 2010 om 21:11

In de derde aflevering van God in de Lage Landen vertelt Ernst Daniël Smid hoe kerktorens het Nederlandse landschap domineren. Maar langzaam verandert het huis van God tot een statussymbool voor de stad.

Bisschop Jan Van Arkel vindt dat de Domtoren best wat hoger mag worden dan gepland. Geert Grote gaat in protest tegen dit dure project en schrijft het boekje Contra Turrim Traiectensem: Tegen de Toren van Utrecht. Hij vergelijkt de Dom met de Toren van Babel.

De kerk wordt een drukbezochte plaats waar mensen graag gezien willen worden. Rijken kopen kerkbanken en praalgraven. In de 16e eeuw zijn veel protestanten de pracht en praal zat. Na de Beeldenstorm worden de meeste katholieke kerken hergebruikt door protestanten. De focus komt te liggen op Bijbellezing en prediking.

Kerkklokken
Kerkklokken hadden een belangrijke functie. Als er iets te melden was, werden de klokken geluid. Rogier Schokker van het Utrecht Klokkenluiders Gilde legt uit wat klokgelui voor betekenis had en nog steeds heeft. De kerkklokken roepen de mensen nog wel op om naar de kerk te gaan, maar steeds minder mensen geven er gehoor aan. Tenminste niet op zondag.

In de Amsterdamse Kalverstraat, dé winkelstraat van Nederland, staat de Petrus en Pauluskerk, beter bekend als De Papegaai. Met 'een kwartiertje voor God' nodigt deze kerk de winkelende mensen uit om naar binnen te komen, en dat doen ze! Wat zoeken de bezoekers hier?

Nieuwe kerk
Ondanks de enorme terugloop in kerkgang wordt er in Oud-Beijerland een nieuwe kerk gebouwd, De Open Hof. Ontwerper Victor de Leeuw en Ina in 't Veld vertellen hoe ze deze kerk geschikt willen maken voor gelovigen en zoekenden van nu.

4 reacties

God in de kerk (hh)

Mon, 1 Aug 2011 17:10:52 +0000

maandag 1 augustus 2011 om 19:10

4 reacties

God in het klooster (hh)

Sun, 20 Jun 2010 19:12:40 +0000

zondag 20 juni 2010 om 21:12

In de tweede aflevering van God in de Lage Landen vertelt presentator Ernst Daniël Smid over de invloed van kloosters op onze samenleving. In het begin van de twaalfde eeuw is het christendom de enige godsdienst van de lage landen. Overal schieten kloosters als paddenstoelen uit de grond. Deze kloosters worden centra van economie en werkgelegenheid.

Norbert van Gennep is een Limburger. Na een bizar voorval trekt Norbert zich in het jaar 1114 terug in een Benedictijns klooster. Maar uit onvrede besluit hij het klooster te verlaten en wordt hij zelf de stichter van een kloosterorde, de Norbertijnen. Met hun strakke leefritme van werken en bidden hebben de monniken ons land vorm gegeven. Zij hebben kanalen gegraven, dijken gebouwd, grond ontgonnen en bij gebrek aan schoon drinkwater zorgden zij voor het schuimend alternatief: bier.

Benedictijner regel
De kloosterlingen volgden de leefregel van hun oprichter. Zo schreef de abt Benedictus een regel voor zijn monniken, die tegenwoordig erg populair is bij managers. Oud CNV-voorzitter Doekle Terpstra heeft op een bijzondere plek en tijd om zich dagelijks te laten inspireren door de regel van Benedictus: de file, in zijn rijdende klooster, de auto.

In het hoge Noorden van Nederland gaan we met curator Ies de Boer op zoek naar de overblijfselen van het grootste, Middeleeuwse klooster van Noordwest Europa in het Groningse Aduard. Dit Norbetijner klooster bezat duizenden hectare land en dreef handel met heel Europa.

Nieuw klooster
Inmiddels sterven de kloosters letterlijk uit, maar in België inspecteert abt Manu van de Abdij van Westvleteren samen met architect Bob van Reeth de bouwwerkzaamheden bij een nieuw klooster, dat de komende vierhonderd jaar stevig overeind moet blijven staan.

19 reacties

God in het klooster (hh)

Mon, 25 Jul 2011 17:11:36 +0000

maandag 25 juli 2011 om 19:11

19 reacties

God komt aan wal (hh)

Sun, 13 Jun 2010 19:11:02 +0000

zondag 13 juni 2010 om 21:11

In de eerste aflevering van God in de Lage Landen vertelt presentator Ernst Daniël Smid het verhaal van de eerste christelijke boodschappers die het waagden om rond 700 na Christus in het heidense, drassige land het evangelie te gaan verkondigen. Ze deden dat met gevaar voor eigen leven.

Ze kwamen niet alleen van overzee, zoals Willibrord en Bonifatius. Het was een zekere Liudger uit Zuilen (bij Utrecht) die het werk van zijn overzeese collega's voortzette en met succes. Een zeer recente archeologische vondst toont aan dat er rond 800 na Christus al mensen waren die christelijke symbolen droegen.

Surinaamse dominee
Ook maken we kennis met enkele moderne verkondigers van het Woord. De van Surinaamse origine Orlando Bottenbley heeft veel succes in het moderne Friesland. Anders dan Willibrord en Liudger heeft hij de moderne media tot zijn beschikking en hij hoeft gelukkig niet voor zijn leven te vrezen. Het kerkgebouw van dominee Bottenbley barst regelmatig uit zijn voegen en er zijn al drie extra 'filialen' geopend om de toeloop van gelovigen te herbergen. Hoe verklaart hij dit opmerkelijke succes in deze seculiere tijd?

30 reacties

God komt aan wal (hh)

Mon, 18 Jul 2011 17:11:51 +0000

maandag 18 juli 2011 om 19:11

30 reacties