Rwanda is een land met veel littekens. De burgeroorlog van 16 jaar geleden heeft nog steeds grote invloed op de samenleving. Tijdens de oorlog zijn zeer veel mannen gesneuveld en als wapen in de strijd is verkrachting veelvuldig gebeurd. Gevolg hiervan is dat in Rwanda veel weduwen wonen. Een bijkomend probleem is dat naast de psychische schade die vrouwen opliepen door de verkrachtingen, ook AIDS op grote schaal is verspreid.
Eind vorig jaar bezocht ik Bugasere, een provincie in het Zuiden van Rwanda. Red een Kind werkt daar samen met AEE, een organisatie die omkijkt naar weduwen en wezen. Veel moeders overlijden aan de gevreesde ziekte AIDS en in dit gebied wonen 18.000 wezen.
Met een geit aan de lijn lopen Charlotte van AEE en ik op een hutje af. Daar ontmoet ik de zusjes Angelic, Gaudence en Uwera, zijn 10, 12 en 14 jaar. Acht jaar terug, overlijdt hun moeder aan Aids. Sinds die tijd, staan ze er alleen voor. Uwera is nog maar 6, als moeder overlijdt. Haar zusjes zijn dan 2 en 4 jaar. Sinds die tijd, is Uwera het hoofd van het gezin, en als 6 –jarige neemt ze de zorg voor haar zusjes op zich... Ik kan me niet voorstellen hoe dat kan. Ze gaan niet meer naar school en zo klein als ze zijn spitten ze de grond van de buren om, zodat ze een beetje geld verdienen. Als ze geld genoeg hebben om eten te kopen dan lenen ze een bord van de buren om hun rijst met bonen van te eten, want servies hebben ze zelf niet. Ze wonen in een donker hutje, slapen met z’n 3’en op een rieten matje op de harde grond.
‘Soms weet ik niet meer hoe het verder moet, dan wil ik wel dood zijn’ zegt Uwera met gebogen hoofd. ‘’s Nachts zijn we bang, dan zetten we spullen voor de deur, want dan komen er jongens bonken op de deur. Zij willen naar binnen en foute dingen met ons doen, we zijn zo bang...’
Uwera gaat de laatste tijd naar school, ze doet een naaicursus. Ze droomt ervan ooit haar eigen atelier te hebben. Ze wil graag dat haar zusjes ook naar school gaan en daarna voor zichzelf kunnen gaan zorgen. Mijn hart breekt als ze op een gegeven moment zegt dat het soms te zwaar is allemaal en dat ze wel dood zou willen. Het is ongelofelijk hoe zwaar het leven van deze weeskinderen is.
De volgende dag bezoek ik een gezinnetje van 4 kinderen met Valante van 16 aan het hoofd. Hij zorgt al 6 jaar voor zijn 3 zusjes en het harde leven heeft hem snel wijs gemaakt. Ik ben ontroerd door zijn zorg en verantwoordelijkheidsgevoel. Hij is zichtbaar blij met de 4 kippen die de hulporganisatie AEE hem geeft. De kippen vertegenwoordigen een kapitaal. De eieren kunnen ze eten en ook verkopen op de markt. Als ik aan hem vraagt wat hij het zwaarste vindt, staart hij eerst naar de grond en dan zegt hij schokschouderend: 'Alles, alles in mijn leven is zwaar'. Hij staat 's morgens om 4 uur op om op het land te werken. Daarna gaan ze met z'n 4en naar school. Als ze 's middags weer thuis komen gaat het werk weer verder. Er moet water gehaald worden, hout gesprokkeld en vuur gemaakt. samen bereiden de kinderen een maaltijd van maïspap en bonen. Ze eten 1 x per dag.... en soms helemaal niet. Het hutje waar ze in wonen is donker en Valante laat me het bed zien waar ze samen op liggen. Veel bezittingen hebben ze niet. De kleding die ze aan hebben is het enige dat ze hebben. Zondags gaan ze naar de kerk, om te bidden dat God voor hen zorgt en om samen te zijn, want daar zijn hun vrienden.
Ik vindt het zo bijzonder om te horen dat deze kinderen geloven en hopen dat God voor hen gaat zorgen.... ik denk dat God onze handen en gave nodig heeft om daar Zijn werk te kunnen doen.
Op de laatste dag heb ik een zak met maïsmeel naar Julian van 12 en Claudine van 10 jaar gebracht. Zij verzorgen hun moeder. Beata heeft aids en is heel erg ziek. Als ik het huisje binnenkom, ligt moeder doodstil op de betonnen vloer met een doek over zich heen. Even denk ik, dat Beata al gestorven is, maar dan zie ik haar ademen. Ik weet niet wat ik tegen haar moet zeggen. Ik kniel neer naast haar en houd haar botmagere hand vast. Onvoorstelbaar dat een lichaam nog kan leven als het zo mager en ziek is.
De meisjes wassen hun moeder en zalven liefdevol haar zere huid. Zij weten dat hun moeder binnenkort zal sterven, en dat ze er dan helemaal alleen voor zullen staan. Van hun gezichten straalt een gelatenheid. Ze kunnen er eigenlijk niet over praten. Ook zij bidden voor God dat Hij hen zal helpen....
Dan ben je 10 en 12 en dan moet je alleen verder en maar zien hoe je elke dag te eten krijgt. Het leven wordt dan overleven... en wie kijkt er naar hen om.
Als meisjes alleen is het dubbel moeilijk, kwetsbaar als ze zijn voor graaierige mannenhanden....
Aids is een vreselijke ziekte. een hele generatie is ertussenuit aan het vallen in landen als Rwanda. het land zelf is niet bij machte om de 18.000 wezen in deze provincie te helpen. We kunnen het weer hebben over hulpgeld dat niet goed gebruikt wordt en niet op de plek van bestemming aankomt. Wat ik wel zeker weet is dat elke kip, elke geit, elke zak maïsmeel die hier gebracht wordt levensreddend kan zijn en van grote betekenis in de levens van in de steek gelaten kinderen!
