Ze maken een eigen ontwikkeling door en daar moeten we op inspelen. Bovendien is de (onverkorte en letterlijk vertaalde) bijbel voor kinderen toch wel erg moeilijk. Zo verdedigen we het bestaan van op het kind gerichte bijbelverhalen. Toch is het goed je te blijven afvragen: Waarom wil ik een kinderbijbel? Verder is het goed je te realiseren dat elke kinderbijbel een interpretatie van de auteur is.
Hierover zijn grofweg twee opvattingen weer te geven:
1. De bijbel is Gods Woord en verhaalt van de geschiedenis met zijn volk. Gods woord is waar en het is belangrijk Hem te kennen door zijn Woord en de geschiedenis. Het heeft ons nog iets te zeggen, ook al leven wij vele jaren later.
Bij deze opvatting ligt de nadruk vooral op de bijbel als geschiedenisboek. Het belangrijkste kriterium is de nauwkeurigheid waarmee de de geschiedenis wordt verteld. Maar er zijn enkele bijbels die ondanks de nadruk de geschiedenis ook oog hebben voor het bevattingsvermogen en de beleving van kinderen (Anne de Vries, A. van Haeringen, Beers)
2. De bijbel is Gods Woord en verhaalt van de omgang van God met zijn kinderen. Er staan vele verhalen in de bijbel die van (symbolische) waarde zijn en waar wij nog heel veel van kunnen leren. De verhalen zijn de drager van ‘geloofsgeheimen’.
Naast dat de bijbel een geschiedenis boek (maar dit wordt niet altijd onderschreven) is van Gods heilsplan, geeft de bijbel ons veel levenslessen door waar we nu nog veel van kunnen leren. De auteurs voegen soms beschrijvingen toe om een beeld duidelijk uit te laten komen en het voor de kinderen begrijpelijker te laten zijn (Offringa, Eykman, Ingwersen, e.a.).
Nadelen
Bijbels die vooral vanuit de eerste visie zijn geschreven, kunnen soms voorbij gaan aan de beleving van de kinderen en gebruiken te moeilijke woorden. Bijbels geschreven vanuit de tweede visie kunnen vaak prachtig vertellen, leven zich in de belevingswereld van de kinderen, maar trekken niet de heilshistorische lijn en voegen soms elementen toe om het toegankelijker te maken voor kinderen. Natuurlijk zijn er ook kinderbijbels die een mix zijn van deze beide zienswijzen.
De visie van de auteur heeft ook consequenties voor het gebruik van platen en illustraties in het boek. Auteurs die de geschiedenis vooral belangrijk vinden zullen illustraties gebruiken die heel precies weergeven hoe de bijbelse tijd (misschien) geweest is. Kinderbijbels die vooral de geschiedenis willen vertellen, mijden soms te uitbundige en op de beleving gericht platen. Dat leidt alleen maar af.
Kiezen
Ouders zullen zichzelf af moeten vragen: waarom gebruik ik een kinderbijbel? Met welk doel? Wat kunnen hun kinderen aan? Leeftijd, tijd van luisteren en moeilijkheidsgraad van de verhalen. Tijdstip van vertellen of zelf lezen etc.
Daarnaast moeten ouders zich afvragen welk Godsbeeld er in de vertelling en in de platen naar voren komt. Kinderen zijn heel sfeergevoelig. De wijze waarop verteld wordt, luistert heel nauw. Achter elke beschrijving gaat een interpretatie van de auteur schuil. Strookt die met de zienswijze van de ouders?.
Is God Iemand die alles ziet en je hartje ‘schoon’ zal maken of is God iemand die vriendelijk is en van je houdt. Komt Gods Grootheid in de Schepping naar voren, verwondering of juist ontzag en respect? Waar worden de accenten gelegd?
Daarnaast zijn er nog een paar punten die bij de keuze van een kinderbijbel spelen:
∑ Illustraties: welke kleuren, sfeer, afbeelding van personen etc.
∑ Taalgebruik: moraliseren, romantiseren en fantasie. In welke mate is er van gebruik gemaakt.
∑ Let verder op het aantal, de keuze en de lengte van de verhalen.
∑ De nauwkeurigheid waarmee de verhalen zijn naverteld. Voor veel ouders is dit doorslaggevend in de keuze.
Vergelijken
Veel van deze aspecten kom je te weten door diverse verhalen in de verschillende kinderbijbels met elkaar te vergelijken. Welke sfeer spreekt je aan?
Als het goed is weet men in de winkel ook of een bijbel vanuit een bepaalde kerkelijke richting geschreven is. Hier gaat het om Nederlandse auteurs.
Tenslotte:
De kinderbijbel is een belangrijk boek op weg naar het kennen van God en op weg naar de bijbel die de kinderen uiteindelijk, wanneer ze ouder zijn, gaan lezen. Begrip van hoe God er uit ziet en wat Hij allemaal gedaan heeft zal langzaam plaatsmaken voor een persoonlijk geloof in wie God is en wil zijn in het leven van jouw kind. De kinderbijbel mag en kan daar een belangrijk stapje in zijn.
Marja Bos-Meeuwsen, orthopedagoge
2 september 2010
Het kiezen van een kinderbijbel
Is er wel bestaansrecht voor een aparte bijbel voor kinderen? Is het niet beter om, zoals in de Joodse traditie, in plaats van de bijbel naar het kind, het kind naar de bijbel te brengen? In de christelijke traditie neigen we ertoe te zeggen dat kinderen geen volwassenen in zakformaat zijn, maar recht hebben op een eigen plaats.




