De strijd tussen het niet willen en het toch doen
Seksverslaving
‘Ik bekijk regelmatig pornosites. Ben ik daarom seksverslaafd?’ Seksverslaving, het is een begrip waar steeds meer over geschreven en gepraat wordt. Maar wat is het en wanneer ben je het? Kort gezegd gaat het bij seksverslaving om een patroon van seksuele handelingen, waarover je geen controle meer hebt. Mannen en vrouwen die er mee worstelen karakteriseren het als volgt: ‘de strijd tussen het niet willen en het toch doen’. Bij seksverslaving kies je niet meer voor het seksuele gedrag, maar ben je er afhankelijk van.
Seksverslaving is een verslaving, wat betekent dat er een lichamelijke component aan vast zit. Voor en tijdens een orgasme maakt het lichaam namelijk adrenaline en dopamine aan. Beide stoffen zorgen voor een prettig gevoel én kunnen verslavend werken. Deze lichamelijke component verklaart vaak ook de strijd die verslaafden ervaren tussen het niet willen en het toch doen. Het lichaam vraagt er om.
Verslavingen ontstaan meestal als een antwoord op pijnlijke gebeurtenissen. Seksuele bevrediging zorgt voor een prettig gevoel. Veel verslaafden hebben in de loop van hun leven pijnlijke gebeurtenissen leren verdoven door middel van seksuele bevrediging. De pijnlijke gebeurtenissen hebben daardoor geen plaats gekregen in het leven van de persoon, maar zijn door seksuele bevrediging verdoofd.
Visie
Toch is pijn niet in alle gevallen van verslaving de directe oorzaak. Seksualiteit is van nature iets dat fijn is. Vanuit met name de christelijke visie op seksverslaving wordt er voortdurend op gewezen dat Satan juist de mooie en fijne dingen in het leven van mensen aangrijpt om hen van God af te trekken. Hij doet dat met seksualiteit door hen voor te houden dat seksualiteit en seksuele bevrediging gelukkig maakt. Seksualiteit verandert daardoor van een gave om van te genieten, in een doel op zich. Je zou kunnen zeggen dat seksualiteit daardoor een afgod wordt. Seksualiteit groeit daardoor uit van een bijzaak in een hoofdzaak.
‘Erik ontdekte op zijn veertiende masturbatie. Het gaf hem een goed gevoel, ‘eindelijk ben ik een man!’ Na enkele jaren ontdekte hij het internet. Met name de pornosites vond hij spannend. Hij heeft er geen andere verklaring voor, dan dat hij het spannend en mooi vindt. Toch ontwikkelde hij een patroon waartegen hij geen nee meer kon zeggen. Inmiddels is hij ontslagen wegens het bekijken van pornosites op het werk. 'Ik zie nu dat seks een afgod werd. Seks werd door de duivel gebruikt om mij van God af te trekken’.’
Isolement
Seksverslaving maakt veel kapot, in zowel het leven van de seksverslaafde als in het leven van de directe gezinsleden. Seksverslaving is in veel gevallen een groot geheim. Seksverslaafden strijden de strijd alleen. Juist deze eenzame strijd (in het geheim) is een sterke motor voor de verslaving. Wanneer het dan toch uitkomt storten levens van directe betrokkenen in.
Vaak zie je dat de verslaving grote gevolgen heeft op andere gebieden. De verslaafde raakt zijn sociale contacten kwijt, verwaarloost belangrijke taken en gaat steeds meer risico’s lopen. Soms leidt dit tot geslachtsziekten, ontslag of isolement. Verslaafde christenen geven aan dat seksverslaving ook de relatie met God kapot maakt. Leven en zonde staat tegenover het leven door de Geest. Deze strijd maakt verslaafde christenen vaak moedeloos. Door de verslaving zijn ze het zicht op wie God is, wat genade betekent en wat bekering is, kwijt geraakt.
Afkicken
Seksverslaving is te behandelen. Hierbij zijn er twee visie. De ene visie, die voortkomt uit de verslavingsleer, noemt seksverslaving een ziekte die niet te genezen is, maar wel tot staan gebracht kan worden. De andere visie, die veel gehanteerd wordt in de christelijke hulpverlening, sluit aan bij een bijbelvers uit Jer. 2:13, ‘Twee wandaden heeft mijn volk begaan: het heeft mij verlaten, de bron van levend water, en het heeft waterkelders uitgehouwen, kelders vol scheuren, waarin het water niet blijft staan.’ Seksverslaving is het zoeken van vervulling buiten God, de bron van levend water. Deze christelijke visie ziet seksverslaving niet als een ziekte, maar als een zonde die via de weg van genade en bekering ‘genezen’ kan worden.
Hierbij moet je wel bedenken dat genezen niet betekent dat je daarna niet meer vatbaar bent voor deze verslaving. De verleiding zal zo nu en dan best wel weer de kop opsteken. Genezen betekent beseffen dat jijzelf zwak bent, maar dat, door de genade van God, je nee kan zeggen tegen de verleiding. Als je die kracht in je leven ervaart en daarop bouwt, dan is seksverslaving te genezen. Maar, blijf wel waakzaam!
Bij de behandeling van seksverslaving moeten er een aantal zaken aan de orde komen. Het is belangrijk te ontdekken wat de functie van de verslaving is. Is het een manier om pijn te verdoven, of is het een afgod? Daarna is het belangrijk om de lichamelijke verslaving te doorbreken. Afkicken dus! Hierbij is het belangrijk dat de verslaafde de verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden, zichzelf beschermt tegen mogelijke verleidingen, en openheid gaat creëren richting zijn omgeving. Wanneer seksualiteit als middel tegen pijn gebruikt wordt, moet er aandacht aan de pijn gegeven worden. Wanneer seksverslaving in een relatie speelt, moet ook de relatie met de partner aan de orde komen. Voor christenen is het daarbij heel belangrijk dat de relatie met God aan de orde komt. Wanneer een seksverslaafde christen leert te putten uit ‘de bron van levend water’, dan is de ‘genezing’ nabij.
Hulp zoeken? Kijk dan in de lijst van hulpverleningsinstanties.