'Iedere week spreek ik met vrouwen, individueel of in groepen, wiens mannen seksverslaafd zijn. Deze vrouwen hebben pijn, ze zijn eenzaam, verward en boos. In veel gevallen weet de kerk niet hoe ze hen moet helpen. Vaak weten ze ook niet hoe ze zichzelf kunnen helpen.' Dit citaat is uit het boek 'Onderweg naar vrijheid' van Russel Willingham, waarin hij het proces beschrijft van mannen die worstelen om los te komen van seksverslaving. De gedachten in dit artikel zijn voornamelijk uit de Appendix van dit boek.
Als een vrouw ontdekt dat haar man verslaafd is aan pornografisch materiaal of aan andere vrouwen, dan stort haar hele emotionele leven in. Een heleboel gevoelens komen naar boven en lopen door elkaar heen: verdriet, verraad, angst en boosheid. Ook schaamte speelt een rol, want de vraag dringt zich ook op: 'Wat is er mis met mij?
Na de eerste schok begint een proces van verwerken. Veelal is daar een aantal aspecten in te onderscheiden.
• het verdriet verwerken en de noodzaak om te rouwen
In het begin is er veel verwarring. Het leven dat je met elkaar gehad hebt komt ineens in een heel ander licht te staan. Gevoelens van verraad en woede kunnen een rol spelen. Belangrijk in deze fase is dat de vrouw zichzelf deze gevoelens toestaat en dat ze niet door allerlei geestelijke raadgevingen en gedachten worden weggedrukt. Essentieel is ook dat ze gaat zien, dat zij niet degene is die haar man kan redden en dat zij ook niet de oorzaak is dat hij seksverslaafd is.
• grenzen aangeven
Als het geheim aan de oppervlakte is gekomen, kun je niet gewoon doorleven alsof er niets gebeurt is. Er zal iets moeten veranderen. Een goede stap is dat de vrouw erop aandringt dat de man hulp gaat zoeken. Ook kan het goed zijn om een periode van seksuele onthouding af te spreken. Hiermee creëer je ruimte om een nieuwe manier van omgang te vinden met elkaar. Grenzen stellen is niet gemakkelijk. Daarom is het ook belangrijk dat de vrouw steun heeft van mensen in haar omgeving. Zonder die steun zal het heel moeilijk worden om staande te blijven.
• zoeken naar nieuwe manieren van omgaan met elkaar
In een relatie die enige tijd heeft geduurd zijn er altijd relationele patronen ontstaan, waarvan sommige ongezond zijn. Zijn er terreinen waarbij de een dominant is en de ander ondergeschikt en zijn er terreinen waarop dat omgekeerd is? Is er sprake van conflictmijdend gedrag bij een van de partners of bij allebei? Het is belangrijk om dit te onderzoeken, omdat deze patronen bijgedragen hebben aan het instandhouden van de verslaving.
• eigen aandeel onderzoeken
Onder de seksverslaving van de man zitten dieper liggende problemen die vaak te maken hebben met de angst voor eenzaamheid en het gebrek aan zelfrespect. Als een verslaving in een relatie jaren heeft kunnen duren, dan zijn er bij de vrouw ook dieperliggende zaken die een rol spelen. De vrouw kan zich dan afvragen: in welk opzicht ben ik afhankelijk van mijn man? En in welke mate is dat gezond of ongezond? Soms speelt een overmatige behoefte aan zorgen een rol en dat wordt een partner ontzien en afhankelijk gehouden.
Naast allerlei emotionele en psychologische aspecten speelt voor christenen natuurlijk ook het geestelijke aspect. Ook in de relatie met God zal de vrouw een nieuwe weg moeten vinden. Misschien is ze ook wel boos op God, dat hij dit zomaar heeft toegelaten en zal ze daarin een nieuw evenwicht moeten vinden. Maar het kan ook een periode zijn waarin God op een geheel andere manier zich laat kennen. Dan kan Spreuken 3:5-6 een leidraad zijn: 'Vertrouw op de HEER met heel je hart, steun niet op eigen inzicht. Denk aan hem bij alles wat je doet, dan baant hij voor jou de weg.'
Auteur: Eddy de Pender
