Truus van der Roest helpt andere weduwen met rouwverwerken

Vijf weken kreeg Truus om intensief afscheid te nemen van haar man. Toen overleed hij. "Ik hoor hem nog zeggen: ‘Je redt het wel’. Maar de weg is veel langer voor degene die achterblijft. Rouwverwerking is een enorm karwei, dat heel veel energie kost. Die eerste tijd kwam ik wel door. Er zijn zoveel dingen die je aandacht opeisen, dat je helemaal niet zoveel tijd hebt om je te verdiepen in het feit dat je alleen bent. Meestal komt dat pas als alles goed en wel achter de rug is.
 
Een volle kerk, een leeg huis. Dat is de ervaring van heel veel mensen die iemand aan de dood verloren hebben. Op gegeven moment is het bezoek afgelopen. Dat kun je de mensen ook niet kwalijk nemen. Maar als die periode aanbreekt, kom je pas echt tot de werkelijkheid. Dan komt er een hele strijd op gang. Je moet je leven een compleet nieuwe invulling geven. Je moet andere doelen stellen, een andere visie krijgen op de toekomst. En dat is een dagelijkse strijd."

Die dagelijkse strijd was bij Truus niet binnen een paar maanden geteld, en zelfs niet binnen een paar jaar. Rouwverwerking kan lang duren, heeft Truus gemerkt, misschien wel levenslang. "Het gemis blijft. En bij tijden doet dat nog heel veel verdriet. Maar die verschrikkelijke golven uit de eerste tijd - soms dagenlang diep in de put - bedaren, de storm bedaart. De heftigheid is eraf. Je kunt de dingen nu weer reëler bekijken, ook je herinnering is minder gekleurd. In die eerste tijd ben je geneigd om alles door een roze bril te gaan bekijken: ‘Alles was zo goed, wat ben ik veel kwijt!’ Maar mijn man was natuurlijk ook een mens, mét zijn sterke en zwakke kanten. Als je een paar jaar verder bent, zie je dat weer wat meer in perspectief."
 
Met het verlies van haar man moest Truus op zoek naar een nieuwe invulling van haar leven. Je bent als man of vrouw niet alleen degene kwijt van wie je hield, maar ook degene met wie je je leven richting gaf. "Het is veel meer. Je bent je vriend, je kameraad kwijt. Maar je bent vooral je klankbord kwijt. Echt persoonlijke zaken kun je aan niemand meer kwijt. En dat mis je heel erg. Het ergste is wel die eenzaamheid. Wij werkten bovendien ook nog eens veel samen, dus ook dat aspect van mijn leven viel weg. Je loopt dan erg het gevaar dat je je zelfvertrouwen kwijt raakt: wat stel ik zonder die man nog voor? En die vraag wordt niet in één dag beantwoord, daar zit ik nog steeds mee."

"Je gaat naar de toekomst kijken en probeert je leven zo in te vullen dat het zin krijgt zonder je man. Op gegeven moment houd je op om je af te vragen hoe het nu moet zonder hem. Hij is er niet meer, en dat moet je aanvaarden. Zolang je dat niet gedaan hebt, ben je ook niet klaar om verder te gaan. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar ik heb daarin wel leiding van God ervaren. Je ziet soms hele nieuwe mogelijkheden. En je ontdekt bij jezelf ook capaciteiten, die in je huwelijk nooit zo naar boven gekomen zijn. Het resultaat is dat je een heel ander leven krijgt. Eigenlijk is het een tweede fase in je leven. Ik had het nooit gewild - nog steeds niet - maar nu het zo gegaan is, vind ik wel dat je er ook het beste van moet maken."
 
De stilte en de eenzaamheid thuis maakten dat Truus van der Roest al snel weer actief werd. Ze besloot haar activiteiten als romanschrijfster even op een laag pitje te zetten. Om anderen en zichzelf te helpen met het verwerken van rouw, nam ze de stap om een bijeenkomst te organiseren over rouwverwerking. Een paar maanden na het overlijden van haar man hield ze haar eerste ‘koffie-ochtend’ om samen met andere weduwen te praten. Dat sloeg zo aan dat ze het ook aandurfde om verder te gaan en een conferentie over hetzelfde thema te houden. Inmiddels heeft Truus al vier jaar achter elkaar een midweek georganiseerd voor weduwen. Samen praten over het verlies, maar ook samen kijken naar de mogelijkheden voor de toekomst.

"Ik begin zo’n conferentie de eerste avond altijd met een korte inleiding over een bijbelgedeelte. Daar mogen de mensen dan in groepjes hun gedachten over laten gaan. In de loop van de volgende dagen probeer ik er dan met de gasten achter te komen wat het betreffende bijbelgedeelte ons te zeggen heeft in verband met het verlies dat we hebben geleden. En van praten komt praten: er komt zóveel los. Er zijn daar echt vriendschappen gegroeid, mensen hebben hulp in elkaar gevonden. En voor mijzelf is het ook goed geweest."
 
Truus organiseert de midweken niet alleen om anderen te helpen, maar ook om zelf een stapje verder te komen in de verwerking van haar verdriet. "Ik moest mezelf er soms op betrappen dat ik te veel met mijn eigen verhaal bezig was. Dan dacht ik: ‘Daar ben ik niet voor, ik ben hier voor deze mensen’. Maar je behandelt materie waar je zelf ook deel aan hebt. En het is natuurlijk juist een winstpunt dat je het zelf meegemaakt hebt. Ik zit niet tégen die mensen te praten, maar mét die mensen. Ik weet hoe het voelt en ik weet nu ook van heel veel andere vrouwen hoe ze het beleven."

Truus van der Roest ontmoet op haar conferenties zowel jongere als oudere weduwen. Zelf verloor ze haar man toen ze 67 was. Heeft ze de indruk dat het minder moeilijk is om je partner te verliezen als je ouder bent? "Dat wordt vaak gezegd. Maar het is niet zo. Als je ouder bent, ben je veel meer met elkaar vergroeid geraakt. Het verlies geeft dan ook een enorme verandering in je leven. Maar mensen vinden het voor een oudere vaak meer vanzelfsprekend om een partner te verliezen. Ze kijken er anders tegenaan dan bijvoorbeeld bij een vrouw van dertig, met kinderen, die haar man verliest.
 
Dat is natuurlijk wél een andere beleving. Een jonge vrouw kan alleen komen te staan in de opvoeding van haar kinderen en de beslissingen daarover. Een oude vrouw daarentegen wordt bijvoorbeeld geconfronteerd met het feit dat ze niet meer in haar eigen huis kan blijven wonen, omdat ze verzorging nodig heeft. De gevolgen zijn soms heel ingrijpend. Sommige oude mensen gaan er letterlijk aan onderdoor en sterven kort na het overlijden van hun partner. En die oude mensen worden wel eens vergeten in hun verdriet."

Op haar conferenties heeft Truus gemerkt dat iedereen de verwerking van zijn rouw anders oppakt. En niet iedereen doet dat op een manier die gezond is. "Sommige mensen storten zich meteen tot over hun oren in allerlei activiteiten waardoor de rouwverwerking niet op gang komt. Die staan na een aantal jaar ineens voor het feit dat ze hun rouw nog moeten verwerken. En andere mensen lukt het maar niet om de draad weer op te pakken. Ik ken vrouwen die na de dood van hun man helemaal hulpeloos zijn. Ze kunnen en durven geen stappen te ondernemen, want hun man nam altijd alle beslissingen."
 
Zelfs een ‘geestelijke’ houding kan volgens Truus in de weg staan bij het verwerken van rouw. "Er zijn mensen die denken dat ze móeten laten zien dat de Here hen kracht geeft. Maar je mag mens zijn zoals je bent! God vraagt niet van je dat je zo sterk bent. Je mag je tranen laten zien. De rouw wordt ook gestoord als je té flink bent. Verdriet is verdriet en dat kan niemand voor je wegnemen. Het geestelijke kan ook een manier zijn om te vluchten. Ook die mensen ontdekken soms pas later dat hun verdriet nog niet verwerkt is."
 
Rouwverwerking is "dag in dag uit praten met jezelf. Want je moet er wel doorheen, door het verdriet. Je bent mens, je hebt je gevoelens. Ik heb aan den lijve ondervonden dat het een lange weg is die je hebt te gaan. Het is alsof de straat is opgebroken. Je kunt niet verder. Je moet een weggetje door de puinhopen heen vinden. Dat kost tijd, soms jaren. Maar de liefde voor mijn man blijft tot over de dood stand houden, dat is iets wat ik de laatste tijd gemerkt heb. Ik kan met heel veel liefde over hem praten en aan hem denken. En ik leef ook op een manier waarvan ik denk: zo zou hij het ook gewild hebben. Ook al is hij overleden, ik blijf toch de vrouw van mijn man."
 
Lees meer over Truus van der Roest en haar werk in het artikel hiernaast.
 
Ze schreef het boek:
Sterren in de nacht
Uitgeverij: Novapress
ISBN: 90 6318 171X