Zelfbeheersing
Door Jerry Bridges
De muur die de gelovige beschermt in zijn strijd tegen zondige begeerten, heet zelfbeheersing. Mensen hebben van nature de neiging zich onbeheerst aan bepaalde lusten over te geven. Daarom moeten deze in toom worden gehouden. Maar zelfbeheersing houdt meer in dan alleen controle over lichamelijke lusten en begeerten. We moeten ook zelfbeheersing uitoefenen over onze woorden, gedachten en gevoelens.
Zelfbeheersing is nodig omdat onze zondige begeerten in onze ziel oorlog voeren tegen onze in Christus geboren nieuwe mens. Men kan onmogelijk volgeling van Jezus zijn, zonder voortdurend aandacht te besteden aan de genade van zelfbeheersing.
In de Nederlandse vertaling is gekozen voor het woord ‘zelfbeheersing’ als weergave van twee woorden in de Griekse grondtekst. Het ene woord doelt op ‘innerlijke kracht’, het andere op ‘gezond verstand’. Een verstandig oordeel stelt ons in staat te bepalen wat we wel of niet moeten doen. De innerlijke kracht geeft ons de wilskracht om ernaar te handelen. Beide zijn nodig. Hoe vaak gebeurt het niet dat we wel weten wat we moeten doen of nalaten, maar in de praktijk toch anders handelen? Zelfbeheersing kan dan ook worden omschreven als het aanwenden van onze innerlijke kracht, op basis van een verstandig oordeel, zodat we denken, zeggen en doen wat God behaagt.
Zelfbeheersing heeft op verschillend terrein van ons leven gevolgen: lichaam, verstand, gevoelens.
Eer God met uw lichaam
God schiep de mens als een zintuiglijk wezen. Bepaalde dingen zijn aangenaam voor onze zintuigen. Maar door de zonde gaat de mens vaak verkeerd om met alle natuurlijke zegeningen van God. Ook onze begeerten zijn door de zonde aangetast. In de zelfbeheersing moeten we ons primair richten op drie terreinen van lichamelijke verzoeking:.Vraatzucht. God heeft de mensen eetlust gegeven. Veel mensen zijn echter geneigd onmatig veel te nuttigen van het voedsel dat God ons ter beschikking stelt.
Luiheid. Het aantal christenen dat elke dag een vaste tijd van gemeenschap met God onderhoudt is waarschijnlijk niet groot. Sommigen kennen zo’n vaste tijd helemaal niet, anderen hoogstens af en toe. Velen zijn lui en ongedisciplineerd in het gebruik van hun tijd.
Immoraliteit. Seksuele zelfbeheersing strekt zich uit tot lichaam en ziel. Ook voor gelovigen, getrouwd of ongetrouwd, lijkt hier een steeds groter probleem te ontstaan. Buiten het huwelijk is onthouding de norm. Op het terrein van gedachten, blikken en taal moet eveneens zelfbeheersing worden betracht.
Gedachten krijgsgevangen maken
Zelfbeheersing houdt in dat wij ons in onze gedachten richten op zaken die aanvaardbaar zijn voor God. Ons gedachteleven is een soort broeikas. Zodra daar een wetteloze gedachte is geplant, blijkt de bodem voedzaam. Het zondige bedenksel groeit – als God het niet verhoedt – uit in verkeerde daden. Het gebeurt maar zelden dat iemand ‘zomaar’ in vraatzucht of immoraliteit ‘valt’. Gedachten eraan worden eerst lange tijd gekoesterd. .Ons gedachteleven vormt dan ook de eerste verdedigingslinie in de strijd om zelfbeheersing. We mogen onze gedachten niet openstellen voor zaken die verkeerde seksuele begeerten opwekken, zelfzucht (materialisme), jaloezie of egoïstische ambities.
Onze gevoelens in toom houden
Banden van slavernij doorbreken.In onze strijd om zelfbeheersing draait alles om groei. We lopen het gevaar anderen te veroordelen vanwege een gebrek aan zelfbeheersing op terreinen waar wijzelf geen problemen hebben. Vergeet echter nooit dat elke mens zwakke plekken heeft. Lees Christus’ gelijkenis van de balk en de splinter. Dat stemt ons milder jegens anderen.
Een verstandig oordeel is het begin van zelfbeheersing. Om ons daarin te oefenen kunnen wij niet zonder de Bijbel. Een verstandig oordeel is gebaseerd op grondige kennis van Gods normen voor ons lichaam, ons denken en onze gevoelens. We moeten de Bijbel kennen én onszelf. .De vraag is altijd of wij oprecht bereid zijn de voorbijgaande geneugten van de zonde vaarwel te zeggen en ons volkomen in te zetten voor een leven dat God behaagt. Zelfbeheersing begint met een verstandig oordeel, maar zij wordt pas werkelijkheid wanneer wij ons onderwerpen aan het gezag van Christus over alle terreinen van ons leven.
Hoe meer wij groeien in de genade van de zelfbeheersing, des te meer vrijheid wij zullen ervaren. Onder de leiding van de Heilige Geest mogen we worden bevrijd van de banden van de zonde en de vrije ruimte betreden van ware geestelijke discipline.
Jerry Bridges is verbonden aan de Navigators en auteur van veelgelezen geloofsopbouwende boeken. Deze tekst is een samenvatting van het hoofdstuk ‘Zelfbeheersing’ uit Heer, U bent mijn doel (uitgeverij Novapres).
