Het deert de stevige Blonde d’Aquitaines niet dat er een flinke laag sneeuw over het Drentse land ligt. Het is eind december en de koeien hadden van hun baas binnen mogen blijven, maar kozen er zelf voor om de witte wereld in te stappen. Tegenover de wei van de bruine beesten staat Huisartsenpraktijk Kolderveen, de praktijk van dokter Moes en zijn collega’s.
Roelof Moes en Piet Speelman werken er al jaren samen en kregen vijftien jaar geleden het verzoek om mee te werken aan de allereerste serie van De Dorpsdokter. Destijds had dokter Speelman een hernia en wist dokter Moes niet waar hij de tijd vandaan moest halen om mee te werken. “Ik zag het als een prachtige kans om een kleine huisartsenpraktijk in beeld te laten brengen, maar het zou niet verstandig zijn geweest,” blikt Moes terug. “Thuis zaten er in die tijd zes kinderen aan tafel en woonde mijn dementerende moeder bij ons in. Dat slokte erg veel energie op.”
Strijdvaardigheid
Verrast door het nieuwe verzoek van de EO aarzelde Moes afgelopen zomer opnieuw. “We zijn de laatste jaren behoorlijk druk geweest om onze kleinschalige avond-, nacht- en weekendzorg te behouden – dwars tegen de centraliseringsdrang van de overheid in. Ik had me dus voorgenomen om het wat rustiger aan te doen, maar toch heb ik volmondig ‘ja’ gezegd. De kans om deze kleinschalige huisartsenzorg voor het voetlicht te brengen, was voor mij een belangrijke reden om nu wel mee te doen. Groter is echt niet altijd beter. Sterker nog, ik zie te vaak dat de patiënt uiteindelijk de dupe wordt en daar weiger ik aan mee te werken.”
Die strijdvaardigheid zegt veel over Moes, die grote waarde hecht aan het landelijke leven. “Ik ben een buitenmens en heb heel bewust gekozen voor een praktijk in een weidse omgeving. Ik herinner me nog de periode dat ik in het ziekenhuis van Meppel werkte en na een lange weekenddienst zuchtend naar buiten kwam. Ik voelde de frisse lucht om mijn hoofd waaien en wist heel zeker dat ik in zo’n complex niet gelukkig zou worden.”
Verkleedactie
Jaren later vindt Moes het nog altijd een verademing om zijn dagelijkse visites te rijden en bij dorpsgenoten over de vloer te komen. Toch wil hij wel graag een mogelijk misverstand uit de wereld helpen. “Denk nu niet dat die dokter met z’n koeien zomaar vanuit de stal zijn praktijk in rent. Daar zit echt wel een verkleedactie tussen, voordat mensen denken dat ik met vuile handen patiënten onderzoek.” Hij lacht er zelf om met zijn kenmerkende hese stem. “Gelukkig ben ik als enthousiast lid van de plaatselijke triatlonvereniging gewend om razendsnel van kleding te wisselen.”
Het valt op dat dokter Moes (bijna 60) met aanstekelijk enthousiasme over zijn werkzaamheden praat. Dat hij nog niet over zijn pensioen wil nadenken, is dan ook geen verrassing. “Ik krijg zelf ontzettend veel terug voor mijn werk en dat doet me na dertig jaar nog altijd erg goed. Ik probeer mijn patiënten niet alleen zo goed mogelijk te helpen, maar vind ook het contact met hen heel erg waardevol. Het is boeiend om familieverbanden te zien, levensverhalen te kennen en te weten wie er worden geboren of – spijtig genoeg – overlijden.”
Triatlonvereniging
In een dorp als Nijeveen hadden vroeger de burgemeester, de onderwijzer, de dominee én de dokter veel in de melk van het sociale leven te brokkelen. Toch ervaart dokter Moes het niet als negatief dat de status van zijn beroep is afgekalfd. “Het past niet bij mijn karakter om vanuit een machtspositie te werken. In mijn begintijd als huisarts in Nijeveen bestond er nog een duidelijke hiërarchie in het dorp. Maar vanaf dag één weigerde ik om me op een voetstuk te laten plaatsen, wat overigens ook voor mijn collega’s geldt. Zo zit ik ‘gewoon’ in het bestuur van de dorpsvereniging en ben ik actief lid van de plaatselijke triatlonvereniging, waar jan en alleman op afkomt. Nee, ik ben gewoon een van de dorpsbewoners en voel me geen cent méér waard dan anderen.”
Assistentes
Vanuit de praktijk kijk je uit over Moes’ tweede praktijk, het weiland vol vleeskoeien. De dertig beesten die hij daar en in de schuur verzorgt, doen veel met hem. “Elke koe of stier ken ik bij naam en heeft een eigen levensverhaal. Zo heb ik een bijzondere band met Penelope. Haar heb ik elf jaar geleden grootgebracht met de fles, omdat de moeder haar – als één van een tweeling – niet accepteerde. Waarom ze Penelope heet? O, ik geef pasgeboren kalfjes op alfabet een naam, en onze dochter vond het toen leuk om in het jaar van de P een persoon uit de Griekse mythologie te kiezen. Ja, vroeger gebruikte ik de namen van onze kinderen of assistentes, maar dat zorgde soms voor wat gênante situaties. Het klonk zo vreemd als we zeiden dat Detje was vertrokken, want hadden we het nu over Detje de koe, of Detje onze trouwe assistente?”
Vrijdagavond, Nederland 1
Tekst: Maarten Nota
Beeld: Dick Vos
Ga naar de website:
