De opkomst van het kringgebed

Samen bidden is voluit bijbels. Jezus heeft het over het eenparig gebed dat Hij verhoort. De leerlingen zijn bij elkaar in gebed voor Pinksteren. De eerste gemeente bleef volharden bij het onderwijs van de apostelen en de gemeenschap, het breken van het brood en de gebeden. Door de geschiedenis heen hebben mensen erkend dat samen bidden het gebed versterkt, niet door het getal, maar door de gemeenschap en de belofte van Jezus. Toch is het onder ons niet zo bekend. Is het wel in onze christelijke gereformeerde geschiedenis te vinden?
 
Vanuit de geschiedenis zijn er wel lijnen te trekken die ook ons raken. Wie van u kent de boeken van Andrew Murray? Murray studeerde in de tijd van het Reveil (rond 1850) in Utrecht en werd een geliefd bijbelleraar in Zuid-Afrika. Zijn ernstige, diep persoonlijke boeken zijn nog altijd te koop. Mijn tante kocht een van zijn boeken (‘De Geest van Christus') in 1966 in Doorn. Dat was tijdens een kamp georganiseerd door een aantal christelijke gereformeerde predikanten en studenten. De studenten waren leden van de Christelijke Gereformeerde Studentenbond (CGS). Deze kampen waren begonnen in 1957 onder de naam van Fakkeldragerkampen. Mijn tante en vele andere jongeren hebben in die tijd kennis gemaakt met het kringgebed. Zij leerden bidden.
 
Deze lijn verbreedt zich in de christelijke studentenbeweging. In 1947 wordt het International Fellowship of Evangelical Students (IFES) opgericht. In 1956 sluit ook de CGS zich aan bij IFES. Zelf leerde ik het kringgebed kennen in één van de eerste HBO-groepen aangesloten bij IFES. Vele studenten hebben zo in verschillende bloedgroepen (CSFR, CSR, Ichthus e.a.) binnen IFES geleerd om samen te bidden.
 
Vanuit het Duitse taalgebied is er de invloed van Dietrich Bonhoeffer. Hij heeft een invloedrijk boek geschreven over bidden met de titel ‘Leven met elkaar' (1937). Het is een goed leesbaar boekje en nog steeds verkrijgbaar. Zoals de titel aangeeft ligt het accent op gemeenschap. Gebed is een wezenlijk onderdeel van deze gemeenschap. Ik geef u een citaat uit dit boekje: ,,Dat de vrije gebedsgemeenschap het meest vanzelfsprekend en normale is dat men zich denken kan en dat het zonder argwaan mag worden bezien, leert het Nieuwe Testament ons.”
 
Als we kijken naar het heden, dan zijn verschillende van onze kerken lid van de Evangelische Alliantie en we steunen van harte de Evangelische Omroep. Daar ontdekken we: Samen bidden is niet vreemd op plaatsen waar gelovigen, over kerkmuren heen, de gemeenschap in Christus ontdekken. Juist in het samen bidden ervaren we dat Christus in ons midden is en dat wij als broeders en zusters samen zijn.

Samen bidden vraagt iets van ons. Je moet in de groep willen zijn wie je bent in Christus. Ik weet dat mijn beste daden nog vol zijn van zelfzucht, toch ben ik geliefd kind van de Vader. Hij die mij doorziet in alles geeft mij Zijn Geest, zodat ik kan bidden. Je moet er de ander willen zien zoals hij of zij is. De ander is mens in wie God zijn wonderen toont. Samen bidden mag dan zijn: samen uitzien naar wat God in ons leven en dat van anderen zal gaan doen. Het gaat in ons bidden om de vraag: Wat is God aan het doen in ons en om ons heen? Bidden heeft niet tot doel het plan van de Meester te veranderen, maar om met Hem samen te werken in het realiseren van Zijn plan.
 
Om elkaar te blijven zien zoals God ons ziet en geconcentreerd te blijven op wat God doet is het nodig dit steeds weer tegen elkaar te zeggen. Dat kan eenvoudig door elkaar te vertellen hoe ieder in z'n vel zit en een gedeelte uit Gods Woord te lezen. Dit begin beperkt direct al de grootte van de groep. Bij meer dan 12 mensen wordt het moeilijk ieder te laten merken: ,,Het is goed dat jij er bent!” Bij de gebeden zelf is het aan te raden om in kleinere groepen van drie of vier mensen te bidden.

Zo beginnen veel bidstonden: ,,Wat zijn de gebedspunten?''. Maar sommige bidstonden zijn eentonig en nauwelijks stimulerend, andere zijn meer roddelkringen dan bidstonden. Om deze uitersten te voorkomen geef ik enkele opmerkingen over hoe we kunnen bidden met elkaar.
 
Let er bij gebedspunten op dat we ons gebed richten op mensen, niet op omstandigheden. Hoe de omstandigheden ook zijn, het gaat om de persoon en om God in zijn of haar leven. Bij een gebed om genezing gaat het niet om het verkrijgen van gezondheid, maar om God die genezend aanwezig is in het leven van de zieke. Verzoening en vergeving krijgen dan ook een plaats in het gebed om genezing.
 
In ons bidden zijn wij snel geneigd te bidden om wat ons het beste lijkt. Wanneer we dit bij onszelf opmerken is het goed ons gebed opnieuw te richten op wat God door ons kan doen. Wat heb ik nodig van God als Hij met mij wil voorzien in de nood van mijn collega?
 
Veel gebeden ontstaan uit de angst dat we tekort zullen komen. De bron van ons gebed is dan onze bezorgdheid en twijfel. Onze gebeden mogen voortkomen uit vertrouwen in God en geloof in zijn liefde. Hij is aanwezig en doet wat Hij zegt, wees dan in geen ding bezorgd.
 
Een belangrijk gegeven van gebedskringen is het omgaan met stilte. Juist wanneer we ons richten op wat God aan het doen is worden we stil. We worden onzeker van stilte wanneer niet duidelijk is wat er van ons wordt verwacht. We hebben de stilte in een bidstond echter hard nodig. We moeten luisteren en wat we horen van God in de gebeden van anderen moet in ons hart binnenkomen. In de stilte spreekt God. Na de stilte zeggen we in ons gebed de woorden die God ons gaf. Stil zijn met elkaar wordt in een vertrouwde groep het meest gezegende moment in het samen bidden.
 
De gebedspunten zijn niet voorbij als ze genoemd zijn. Niet in de bidstond zelf, meerdere mensen kunnen voor hetzelfde bidden. Niet na afloop van de bidstond, dan begint het. Wat gaat God doen? Hoe zal Hij ons leiden? Waar zullen we God voor kunnen danken, wanneer we weer bij elkaar komen.
 
We zien uit naar Gods werken en naar de volgende bidstond.
 
Het bovenstaande artikel werd eerder gepubliceerd door het Evangelisch Werkverband binnen de PKN. En is te vinden op www.stadsgebedamersfoort.nl