Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Christenen: de zeekomkommers van de bedreigde menssoorten

Waarom blijft aandacht voor vervolgde christenen nog zo’n heikel punt?

Gek eigenlijk. Wanneer je iets zegt over christenen die worden getreiterd en bedreigd in vluchtelingenopvangcentra, staan er altijd direct mensen klaar die zeggen: “Ja, maar wat denk je van homo’s, die hebben het misschien nog wel veel zwaarder!” Hetzelfde gebeurt wanneer je het hebt over de erbarmelijke situatie van christenen in het Midden-Oosten vandaag de dag. “Ja maar wacht eens, niet alleen de christenen hè! De jezidi’s en de alevieten en de sjiieten hebben het minstens zo moeilijk daar!”

Heikel punt
Op zich zou zo’n tegenwerping terecht zijn wanneer we als samenleving alleen maar aandacht zouden hebben voor christenen in nood. Maar het tegendeel is zo ongeveer het geval. Er is veel aandacht voor allerlei kwetsbare groepen – en dat is een goede zaak, daar gaat het niet om – maar aandacht vragen voor de wereldwijd nog steeds meest vervolgde religieuze groepering blijft een heikel punt. Alsof die aandacht dan plots ten koste zou gaan van andere groepen. Die verontwaardiging heet dan ineens ‘selectief’. (Elke verontwaardiging is selectief. Probeer jij je maar eens aselectief te verontwaardigen. Lukt je niet.)

Meer nog: het verwijt van selectieve verontwaardiging is zelf heel selectief. Want wanneer het over bedreigde jezidi’s of homo’s gaat hoor je nooit iemand zeggen: “Ho ho, voor christenen is het anders ook geen lolletje in Syrië, hoor.”

Tja, allereerst speelt natuurlijk het aaibaarheids-gehalte een rol...

Aaibaarheidsgehalte
Hoe komt dat? Tja, allereerst speelt natuurlijk het aaibaarheidsgehalte een rol. Natuurbeschermers weten er alles van: voor droevig kijkende zeehondjes of pluizige panda’s haal je meer geld op dan voor een pokdalig misbaksel als de zeekomkommer (die nochtans minstens zo bedreigd is). Kijk bijvoorbeeld eens naar de jezidi’s: tal van hartverscheurende verhalen konden we de afgelopen tijd in onze pers lezen over deze bedreigde religieuze groepering. Compleet met kleurrijke foto’s van snoezige kindertjes die met een autoband speelden, en gegroefde grootmoedertjes waar de bezonken levenswijsheid van af spat. Wat ze precies geloven, geen mens die het weet of snapt, maar ze schijnen o zo tolerant en ruimdenkend en geweldloos zijn – je zíet het de tot tranen geroerde grachtengordelfilantropen gewoon denken: “Waren álle gelovigen maar zo.”

Dat ook homo’s ontzettend aaibaar zijn behoeft geen betoog. De meesten zijn jaloersmakend fotogeniek en welbespraakt, en ze doen het mede daarom goed op tv. De Gay Pride is ons nationale familie-uitje geworden, van het kaliber Bloemencorso, Huishoudbeurs en dagje Efteling met spaarzegels van de Albert Heijn. In plaats van het ABC leren kinderen tegenwoordig het LHBT op de basisschool. Worden ze veel ruimdenkender van.

Wij zien er ook gewoon niet uit natuurlijk, met onze suffe 'Jan Peter Balkenende-kapsels' en scheve gebitten.

Postchristelijk ressentiment
Ik geef ogenblikkelijk toe: daar steken wij als christenen belachelijk oncharismatisch tegen af. Wij zien er ook gewoon niet uit natuurlijk, met onze suffe Jan Peter Balkenende-kapsels en scheve gebitten. Wij zijn een beetje de zeekomkommers van de bedreigde menssoorten. En om onze achterlijke, middeleeuwse denkbeelden hoef je ons ook al niet te redden.

Maar serieus: een zeker postchristelijk ressentiment speelt hier vermoedelijk wel een rol. Soms hoor je het mensen ook met zo veel woorden zeggen: “Ja, maar christenen zijn zelf anders ook niet altijd lieverdjes voor andersdenkenden.” Je zou hopen dat ook de postchristelijke westerling nog net christelijk genoeg zou zijn om te beseffen, dat zo’n gemakkelijke jij-bak nooit een excuus mag zijn om weg te kijken wanneer een medemens bespuwd, geslagen en vermoord wordt.

Meer solidariteit
Maar weet je wat nou het gekste van allemaal is? Dat het niet alleen maar hautaine ‘postchristenen’ zijn die zo redeneren. Ook bij christenen zélf beluister ik vaak datzelfde ongemak, dezelfde korzeligheid wanneer het gaat om vervolgde christenen. Is dat zelfhaat? Angst om van eenkennigheid beticht te worden? Of een doorgeslagen vorm van evangelische deemoedigheid? Hoe dan ook: wat meer hartelijkheid en betrokkenheid, wat meer solidariteit van ons zeekomkommers onder elkaar, zou best op z’n plaats zijn.

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.