Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Is geloven nog wel relevant?

Waarin ben ik nu anders dan mijn buurman?

"Mijn buren zijn gelukkig en super vriendelijk – en ze geloven niet. Daar word ik onzeker van. Als ik ‘s zondags in de kerk zit, denk ik: "Wat doe ik hier eigenlijk nog? Mijn buren kunnen toch ook prima zonder..." Deze vraag van een lezeres van EO Geloven probeert Reinier Sonneveld te beantwoorden.

Je vraag is denk ik herkenbaar voor veel lezers van EO Geloven. Ik hoor ‘m veel in mijn omgeving en bij lezingen, in allerlei gedaanten. Het is misschien wel de meest gestelde vraag van Westerse christenen: wat doet het er nog toe om te geloven? Is het nog relevant?

Nu wordt er wel gezegd dat het christendom, zeker in de idyllisch gedachte eerste eeuwen, juist wel veel verschil maakte. Toch lijkt dat tegen te vallen. De nieuwtestamentische brieven staan vol pittige waarschuwingen aan de nog prille kerkjes, waar soms dramatische misstanden leven. Ja, er waren schitterende voorbeelden van geloof, maar veel vroege christenen waren in veel opzichten niet te onderscheiden van hun buren, en in de Bijbel wordt daar ook al mee geworsteld.

Complimenten aan christendom

"De kerk heeft grote invloed gehad op onze cultuur"

Toch is het verschil tussen christenen en niet-christenen waarschijnlijk gemiddeld nóg kleiner geworden. De kerk heeft grote invloed gehad op onze cultuur en dat laat in iedereen in het Westen z’n sporen na. Dat zie je aan bijvoorbeeld de sociale bijstand en ontwikkelingshulp; dat was in het Romeinse rijk ondenkbaar en is pas in de christelijke Middeleeuwen gemeengoed geworden. Ook het idee dat alle mensen gelijk zijn - mannen en vrouw, alle volken, alle standen - wortelt overduidelijk in het christendom. Dat was eveneens voor de Romeinen nog iets absurds, maar is inmiddels volkomen vanzelfsprekend.

In die zin kun je het gegeven dat je buurman zo "christelijk" lijkt, juist als een compliment aan het christendom zien: het bewijst juist het succes van eeuwenlang een christelijke cultuur te zijn geweest! Je buurman is daardoor beïnvloed, zonder het te weten en daardoor des te krachtiger. In zekere zin is je vraag die van een docent die erover klaagt dat zijn leerlingen net zo goed als hem zijn... Ben ik nog wel relevant, vraagt hij zich af. Ja, juist – kijk maar naar je leerlingen.

Niet helemaal fair

Verder denk ik dat je vraag wat te beperkt is. Kun je de relevantie van je geloof alleen aan een enkel individu meten? Dat is niet helemaal fair. Je vergelijkt ook niet een enkele Nederlander met een enkele Amerikaan om iets over Nederland en Amerika te concluderen. Je zou misschien net de alleridiootste Nederlander treffen en de allersnuggerste Amerikaan en je hele conclusie is zinloos. Ik noem dit de lidwoorden-vergissing: ‘een’ koe is niet ‘de’ koe. Dat geldt ook als je je eigen leven naast dat van je buren legt: het zegt niets over het nut van jullie beider overtuigingen.

Als je wel grote groepen gaat onderzoeken en vergelijken, komt het christendom er nog wel aardig uit. Christenen zijn gemiddeld (!) iets gelukkiger, leven wat langer, genezen sneller van ziektes, hebben stabielere huwelijken, doen vaker aan vrijwilligerswerk en doneren guller. Je merkt, het gaat hier al over wat meer dan alleen geluk en vriendelijkheid – want ook dat vind ik wat beperkt aan je vraag. Je ‘meet’ je buren en jezelf maar op een paar onderdelen, terwijl we als mensen zoveel meer zijn. 

Kneusjes

"Het geloof is aantrekkelijk voor wie van ver komen"

Als groep doen christenen het dus net wat beter dan niet-christenen. Maar ik denk dat het verschil nog wel wat groter had kunnen zijn, als we zelf niet zulke kneusjes waren. Het geloof is aantrekkelijk voor wie van ver komen, voor de ‘losers’ die in de put zitten en sociaal-economisch een achterstand hebben. Zij hebben een onvoordeliger ‘startpositie’, maar klimmen daar met hun geloof juist deels uit. Als het christendom niet zo veel ‘losers’ aantrok, was ons gemiddelde een stuk beter – maar hadden we meteen ook een groot deel van onze relevantie juist verloren! 

Er zijn ontzettend veel redenen om te geloven, ook al zou je er niet gelukkiger van worden (ik noem er 17 in een eerdere blog en 20 in een andere). Geloven is bijvoorbeeld een manier om God te leren kennen, om van God te genieten, hem te vieren en door te geven. Geloven is waarheid ontdekken, ervaren en doorgeven. Geloven is het ervaren van zin, betekenis en richting. Voor de meerderheid van de mensen reden genoeg om zich te verbinden aan een religie!

Waarom geloof jij? Vind jij het geloof relevant? Waarom?

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.