Icon--search Icon--video Icon--play Icon--pause Icon--twitter Icon--facebook Icon-navIcon Icon--arrowLeft Icon--arrowRight Icon--audio Icon--photo icon--tag Icon--radio icon--contact volume-off Icon--volume-up

Wat drijft vastende moslims?

Tussen beloning en vergeving

Het is eind november, als ik met mijn Afghaanse vriendin en onze kinderen een ommetje maak. “Op de terugweg kunnen we nog een drankje doen bij de Hema”, stel ik voor. “O helaas, ik ben aan het vasten”, reageert ze. “Ik moet nog inhalen vanwege mijn zwangerschap tijdens de afgelopen ramadan.” Ze glimlacht: “De dagen zijn lekker kort, dus dat scheelt.” En dus gaan we die dag alleen voor een frisse neus tijdens ons ommetje.

Tijdens de ramadan vast je van eten, drinken en intimiteit tussen dageraad en zonsondergang (op dit moment tussen 03:15 en 22:15). In de winter is de dag en daarmee het vasten beduidend korter.

Het antwoord van mijn Afghaanse vriendin geeft me dieper inzicht in de ramadan-ervaring van veel moslima’s. Als je op reis bent, ziek of zwanger bent of borstvoeding geeft, hoef je niet mee te vasten. Je kunt het afkopen door geld te geven aan de armen of door het vasten later in te halen. Ook als je onrein bent (denk aan ongesteldheid of bevalling), telt je vasten niet. Vrouwen halen deze gemiste dagen in. (Wat best taai is, doorgaan met vasten na het afsluitende Suikerfeest, terwijl je familieleden hun oude eetritme weer oppakken). Of ze doen dat later in het jaar als in Nederland de dagen korter zijn, zoals mijn vriendin. In sommige landen waar vrouwen een groot deel van hun vruchtbare leven zwanger zijn of borstvoeding geven, betekent dit dat ze op hun oude dag nog heel wat in te halen hebben.

Beloning of vergeving?
De ene moslim legt bij het vasten de nadruk op het verwerven van beloning. Op de dag des oordeels zullen hun goede daden in de weegschaal moeten opwegen tegen de slechte daden. Ik heb weleens een Arabische les meegemaakt, waarbij vrouwen een zin uit de Koran hadden voorgelezen. Na afloop telde de docente het aantal letters. Ze vermenigvuldigde deze met twee: “Zoveel punten heb je vanavond verdiend!” Op zo’n moment voel ik vooral vervreemding.

Andere moslimvrienden zeggen dat het uiteindelijk niet gaat om die daden, maar om je intentie. Dan voel ik weer meer herkenning. Ze leggen de nadruk op Gods barmhartigheid: Hij kiest ervoor ons te vergeven. Er is dus grote diversiteit in hoe moslims onderling hun geloof beleven en beschouwen. Dat God vergeving wil geven door Jezus’ offer aan het kruis, vinden de meeste onbegrijpelijk. Dat heeft God toch niet nodig om te vergeven?

Naaste liefhebben
En zo gaat het geloofsgesprek in onze vriendschappen heen en weer, van wederzijdse herkenning naar vervreemding en van vervreemding naar herkenning. Ik hoor de roep van Jezus om mijn naaste lief te hebben, en specifieker nog: mijn naaste die anders is dan ik, de vreemdeling. Hij zegt in Matteüs dat als we de vreemdeling verwelkomen, we Jezus binnen heten. Dat we Hem daarmee liefhebben. Ik zie Hem in de evangeliën ontspannen omgaan met zoveel verschillende mensen, vaak zo anders dan Hijzelf. Hij is thuis bij zichzelf, bij anderen en bij God.

Dat wil ik ook leren. Thuis bij mijn moslimvrienden, thuis bij mezelf, en thuis bij God.


Marie van Buuren groeide op als kind van ontwikkelingswerkers in het Midden-Oosten en deelt nu haar leven met moslims in Nederland.

Foto: Drukte bij de Marokkaanse bakker in Den Haag voor de Iftar-maaltijd, de maaltijd direct na zonsondergang (ANP).

Deel dit artikel:

Geef een reactie

Om reacties te kunnen lezen en/of schrijven moet je toestemming geven voor het plaatsen van cookies.
Klik hier als je toestemming geeft voor het plaatsen van cookies bij het bezoek aan de websites van de Nederlandse Publieke Omroep. Of pas hier je cookie-instellingen aan.