Wat onwennig maar toch trots stappen ze uit de auto’s. Wij applaudisseren om hun prachtige galajurken, de mooie pakken waar sommige van de jongens helaas nog hun vertrouwde sportschoenen onder dragen. De meisjes zijn ineens zelfbewuste jonge vrouwen geworden die op hoge hakken kunnen lopen. Sommige van de jongens zijn zelfverzekerde gladde mannen in pak die je zo een auto aan kunnen smeren, anderen zijn in hun nette pak te onwennig om dat te verbloemen.
Ik ben bij het gala van mijn leerlingen. Ze hebben de eindexamens net achter de rug en zijn in afwachting van de uitslag. Het examenjaar is een jaar met bijzondere activiteiten: De tentamenweken, het profielwerkstuk, de kolderdag, de examentrainingen, de examens in de gymzaal, de emoties (er wordt wat afgejankt in de examenperiode), het gala, de uitslagdag, de diplomering. Het zijn de rituelen die horen bij een overgang: het vertrek van de middelbare school.
Er wordt wat afgejankt in de examenperiode
Op een afstandje lijkt het absurd: het is raar dat het hele jaar om twee weken in mei lijkt te draaien, waar je in een gymzaal drie uur moet laten zien dat je dingen kunt die je daarna waarschijnlijk nooit meer nodig hebt (in het geval van mijn vak natuurkunde is dit vaak de waarheid). “Dus”, leg ik uit aan het begin van het jaar, ‘je moet maar denken: het gaat dit jaar niet om ‘mei’, maar om ‘mij’! Dit is het jaar om te groeien in zelfinzicht, zelfsturing en zelfverantwoordelijkheid. Het mag dit jaar om ‘mij’ draaien.
En die rituelen helpen daarbij: ze ontwikkelen ongemerkt van leerling naar student. Van een puber die met tegenzin zijn lessen uitzit naar een volwassene die weet wat hem te doen staat en het ook gaat doen, van een leerling zónder, naar een student mét een plan. Komen ze erdoor, dan zijn ze veranderd, zijn ze vaak (eindelijk!) hun leuke zelf geworden en dus klaar om weg te gaan van de middelbare school.
Ik kijk naar de voorbijtrekkende leerlingen in galakleding denk ik: ik hoop dat ze slagen. Voor mei en vooral voor mij.
