‘Een progressief en humanistisch gezin’
Dieuwertje groeit op het Noord-Hollandse plaatsje Nederhorst den Berg in wat zij zelf noemt ‘een progressief en humanistisch gezin’. Haar moeder was Joods maar niet religieus. ‘Er was een ander geloof; het humanisme. Geloof in de mens. Er is niet iets hogers. Je moet het zelf doen.’
‘Ik zag ineens door de dampen mijn vader binnenkomen, mijn hart stond stil’
Dieuwertje voelt als puber de behoefte zich af te zetten tegen haar ouders. Ze komt terecht in de Hilversumse hippiescene en gaat hasjiesj roken. Ze vergeet nooit dat ze een keer stiekem ergens gaat blowen terwijl ze haar ouders een smoes heeft verteld. ‘Ik zag ineens door de dampen mijn vader binnenkomen, mijn hart stond stil. Ik dook weg tussen de jassen. Hij keek rond opzoek naar mij.‘ Dieuwertje probeert vervolgens in het donker zo snel mogelijk naar het huis van een vriendin te lopen, daar had ze haar ouders gezegd die avond te zijn. ‘Toen reed er een auto naast me. Dat was mijn vader. Hij zei: ‘stap in’. Hij zei verder niks. Hij heeft me vervolgens afgezet bij die vriendin. Hij zei: ‘nog een leuk weekend’. Ik werd zo geconfronteerd met mijn eigen geweten. Dat is het beste wat hij ooit had kunnen doen. Hij legde de verantwoordelijkheid volkomen bij mij.’ Het verhaal is veelzeggend voor de opvoeding die Dieuwertje krijgt. Uiteindelijk besluit Dieuwertje ‘te kappen’ met de vriendengroep. Ze gaat een jaar als au pair naar Engeland om daarna een nieuwe start te maken.
‘Waar je van houdt daar heb je kritiek op’
Op haar 14e maakt Dieuwertje met haar zus Francien een reis naar Israël. Het is een bezoek dat ze niet zal vergeten. Ze denkt van tevoren: ‘het is een paradijs daar’. Ze heeft veel verhalen gehoord over de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog en verwacht in een harmonieus land terecht te komen maar de praktijk is toch weerbarstiger. ‘Joden kunnen onderling ook discrimineren’ merkt Dieuwertje. Zo wordt ze tot haar verbazing gewaarschuwd voor Noord-Afrikaanse Joden. Ze merkt dat er klassenverschillen zijn in het land en dat de Europees georiënteerde Joden het vaak beter hebben. Dieuwertje kijkt zelf tegenwoordig kritisch naar Israël. Ze vindt dat het land echt een bezetter is. Ze zegt: ‘Het is ingewikkeld om binnen de Joodse wereld kritiek te hebben op Israël. Je wordt toch gauw als nestbevuiler gezien. Maar waar je van houdt daar heb je kritiek op.’
‘De beste productie van mijn leven’
Als laatste bepalende moment noemt Dieuwertje haar moederschap. Ze noemt haar twee kinderen Sam en Mick ‘de beste productie van mijn leven’. Als Dieuwertje op haar 34ste moeder wordt heeft ze het gevoel een andere plek te krijgen in het leven. ‘Ik voelde me onderdeel van generaties’. Het verantwoordelijkheidsgevoel dat ze van haar eigen ouders kreeg wil ze ook doorgeven. ‘Ik heb mijn kinderen altijd vrijgelaten. Ik heb ook altijd gezegd: jongens, na de middelbare school gaan jullie het huis uit.’
Dieuwertjes kinderen zijn inmiddels uitgevlogen. Maar om het gezin bij elkaar te houden organiseert ze eens in de zoveel tijd een diner. (Nu even niet in verband met corona.) Het zijn avonden zonder mobieltjes en zonder tv. ‘Dat moet je organiseren, dat er geen mobieltjes zijn’, zegt Dieuwertje. ‘Dit is een avond anders dan andere avonden’. Ze verwijst met die opmerking naar het Joodse Pesachfeest. ‘Ik vind die tradities wel mooi maar heb daar mijn eigen draai aan gegeven.’
Over de podcast Levensbepalend
Elk mens komt in zijn of haar leven momenten tegen die van grote invloed zijn. Kantelpunten, levensbepalende momenten die het leven daarna voorgoed kleuren; een studie, een huwelijk, een scheiding of de dood van een geliefde. In de podcast Levensbepalend gaar Elsbeth Gruteke in gesprek met mensen over deze bijzondere momenten.
Luister hier naar meer podcasts van Levensbepalend.
