Relatiecoach Cocky heeft het vandaag over porno. Is het nou echt dat Hele Erge of is er een genuanceerdere kijk? Cocky zoekt de balans.
Een tijd terug werd ik gebeld door een man die in totale paniek verkeerde. ‘Ik heb mijn huwelijk kapot gemaakt. Want ik heb porno gekeken’, riep hij wanhopig uit.
Ik ben nooit zo stellig geweest als het om porno ging. Goed, het is niet bepaald een zuivere uitwas van de liefde, maar is porno kijken nou echt erger dan bijvoorbeeld roddelen of jaloers zijn? Ik vond dat veel mensen er wel iets heel erg zondigs van maakten.
De wanhopige man vertelde mij, dat hij ermee bij de dominee en de ouderlingen was geweest en dat hij telkens te horen kreeg dat hij maar heel snel moest stoppen met dat Hele Erge. Dat het allemaal wel heel verdrietig en naar was voor zijn vrouw. Hij werd in de hoek geduwd van schaamte en schuld. Hij voelde zich een vieze, schuldige en zondige man.
Het menselijk brein is nogal gevoelig voor seksuele prikkels
Verreweg de meeste seksuele wezens zijn niet ongevoelig voor porno. Bloterige beelden prikkelen over het algemeen de seksuele sensoren in ons brein. Dat betekent natuurlijk niet dat iedereen dan ook porno (of porna, de vrouwen-variant) kijkt, maar over het algemeen is het menselijk brein nu eenmaal nogal gevoelig voor seksuele prikkels. Ik vond de veroordelende reacties van veel mensen dan ook erg huichelachtig – en bovendien maakte het volgens mij het probleem alleen maar groter.
De man uit bovenstaand verhaal probeerde zich heldhaftig te verzetten tegen zijn drang om porno te kijken. Maar elke keer dat hij die strijd verloor, voelde hij zich mislukter en ellendiger en sloot hij zich verder af voor zijn vrouw.
Doordat er zo afkeurend en veroordelend werd gereageerd op het kijken van porno, liet hij het wel uit zijn hoofd om er open en eerlijk over te zijn. Hij schaamde zich en voelde zich schuldig, waardoor porno vooral in schaamte en isolement werd gehouden – iets wat hem alleen nog maar meer verwijderde van zijn vrouw.
De sleutel ligt juist in openheid
Hoewel porno kijken misschien een individuele aangelegenheid lijkt, heeft het wel degelijk invloed op je relatie. Veel porno-gevoeligen hebben de neiging om het juist hun eigen, geheime probleem te maken. Terwijl juist de sleutel er juist in ligt om het in de openheid te brengen. Uit die sfeer van schaamte en schuld, in de veiligheid van een relatie waarin je weet dat je niet veroordeeld wordt.
Iemand dat vertrouwen geven maakt je relatie juist sterker – al lijkt het in de eerste instantie misschien alsof je een bom onder je relatie legt als je aangeeft dat porno een (te) grote rol in je leven speelt. Je vereenzelvigen met het probleem van de ander: dat is echte, diepe liefde en het zorgt voor verbinding.
(Overigens: die openheid geldt natuurlijk niet alleen voor zoiets kwetsbaars als het kijken naar of gevoelig zijn voor porno. Die geldt voor alle facetten van een relatie.)
Porno laat je brein van structuur veranderen
Inmiddels ben ik minder gematigd als het gaat over porno. Een seculiere verslavingscounselor draaide er niet om heen: ‘Porno is gif’, zei hij. ‘Het werkt net zo verslavend als alcohol of drugs en laat je brein erdoor alleen maar aan meer en extremere seks wennen. Gevolg: de seks tussen jou en je partner is niet bevredigend meer.’
Je brein verandert van structuur als je veelvuldig aan porno wordt blootgesteld. Dat heet de ‘neuroplasticiteit van het brein’. Dit kan ervoor zorgen dat seks met je geliefde dan niet meer zo spannend is, want dat zorgt niet voor genoeg stimulatie en plezier (dopamine), met alle gevolgen van dien.
De beelden van porno blijven trouwens vrij hardnekkig in je brein zitten. Je kunt ze moeilijk even wissen. Dat realiseer je je waarschijnlijk niet als je porno kijkt. Maar de effecten van porno zijn dus verstrekkender dan je aanvankelijk misschien zou denken.
Tips van de relatiecoach
Speelt porno een grotere rol in je leven dan je eigenlijk zou willen? Zet dan stappen!
– Is porno iets waarvan je maar niet los kunt komen? Merk je dat je het liever vergoelijkt? Confronteer jezelf ermee dat je hulp nodig hebt om ervan los te komen. Dat erkennen is geen teken van zwakte, maar een teken van kracht.
– Doorbreek de stilte en stap uit het isolement van schaamte en schuld. Praat er met iemand over. Zoek ook een goede vriend, een vertrouwenspersoon of een accountabilty partner. Openheid is het enige dat de vicieuze cirkel kan doorbreken.
– Deel het met je geliefde. Vind je dit nog te moeilijk? Kijk dan eerst samen met iemand anders wanneer en hoe je het het beste kunt delen met je geliefde. Laat het in geen geval een geheim zijn dat tussen jou en je geliefde in kan staan.
– Bezoek een lotgenotengroep of een behandelaar die je kan helpen.
– Werk daarnaast ook aan je relatie: wat doet het met jullie? Staan jullie nog naast elkaar? Let erop dat je je relatie niet verwaarloost.
Cocky’s boek ‘Ik wil heel dicht bij je zijn’ verschijnt in januari 2017 bij Boekencentrum.
