‘Heeft de bedenker van de richtlijnen eigenlijk wel een puber in huis?’
Leestijd: 6 min
Pubers en eten. Het is alsof je weer van voorafaan begint. Het voeden van je baby lijkt teruggekomen in een getransformeerde variant. Toen heel veel melk om de honger van je kind te stillen, nu het liefst een frikandelbroodje. Of stapels brood. Er zijn ook tieners die steeds minder eten. Hoe zit dat bij jou thuis?
Je tiener staat alweer bij de koelkast terwijl jij net de pannen van het avondeten opbergt. Jullie tosti-ijzer staat standaard op het aanrecht naast de fruitschaal klaar. Zijn die honger, ongeremde eetlust of de hormonale (vr)eetbuien van je puber eigenlijk wel stoppen?
Vaak denken vrouwen in januari aan lijnen. Want voeding creëert groei. Niet altijd wat je wilt. Pubers daarentegen hebben nog wel wat centimeters te maken. In de lengte dan. Jouw zoon krijgt namelijk een groeispurt tussen de 11-14 jaar en je dochter tussen de 12-16 jaar. Hun honger is dus niet voor niks.
Volgens het Voedingscentrum mogen tienermeiden per dag 4-5 volkoren boterhammen, 250 groente, twee keer fruit en 100 gram vlees eten. Jongens kunnen daar twee boterhammen bij optellen. De tussendoortjes - max drie keer per dag - komen bij voorkeur uit de bekende ‘Schijf van Vijf’.
En snacks als koekjes, chips of pizza dan? Die zijn lekker (!), maar zorgen voor snelle energietoename en vervolgens nieuwe honger. Snacks stimuleren met name het beloningscentrum van de hersenen. En dat terwijl je puber eigenlijk op zoek is naar iets vullends voor de maag.
Liesbeth van Rossum auteur van het boek Vet belangrijk zegt: “Sommige voedingsmiddelen geven een sterker en langduriger signaal dat je vol zit aan je hersenen dan andere. Zoals eiwitten, vezels en bepaalde vetzuren bijvoorbeeld. Vaak wordt gedacht dat het je maag is die signalen doorgeeft aan de hersenen dat we vol zitten, maar dat betreft maar een klein gedeelte van je volle gevoel”.
Je zou denken dat je puber meer van de Appie of de Snack-King eet dan van jou, maar gelukkig bepaal jij nog steeds de meeste maaltijden. Echt! En wat betreft het verbranden van al dat food buiten jouw deur; het scheelt wanneer je puber op de fiets naar school gaat. Dagelijks een uur matig bewegen is het advies van het Voedingscentrum. Plus minimaal drie keer per week sport.
Toch zijn Nederlanders “massaal te dik”, volgens Van Rossum. “Dat komt doordat ze te veel eten en te weinig bewegen. Ook door stress en onze 'obesogene omgeving' die ze onbewust meer laat eten. We leven in een omgeving die ons aanzet tot eten”. Jouw puber groeit hierin op.
Oke. Eerlijk? Het klinkt wijs en kloppend allemaal. Goed eten, juiste keuzes. Ook ik zie en lees over de gevolgen van dikker worden. Maar heeft degene die deze richtlijnen bedenkt eigenlijk wel een puber in huis?! Dan weet je dat je het niet gezellig houdt met tussendoortjes uit de ‘Schijf van Vijf’. Fruitspiesjes? Dadels met zuivelspread? Dat is wachten op gehoon...
Er is meer dan een rammelende maag. Honger en emotie liggen dicht bij elkaar. Voor beide kun je zorgdragen. Help je puber zijn fysieke honger te onderscheiden van stress-eten, eten uit verveling, troostvoer, gezelligheidseten of beloningsvoer en (anders) te zorgen voor zijn emoties. Misschien is jouw kind wel eens Hangry; Hungry&Angry. Dan moet er juist wel wat eten in. En snel :)
Wellicht krijgt jouw puber met al die killerbody's op de socials juist geen hap meer door de keel. Weigert het pizza en drinkt alleen maar groene smoothies.
Veel tieners hebben al moeite zichzelf goed genoeg te vinden
Urenlang de socials afstruinen werkt beeldbepalend als maatstaf voor lichamelijke perfectie. Veel tieners hebben al moeite zichzelf goed genoeg te vinden, dan helpen de socials vaak niet. Ken jij TikTok trend ‘een glow up doen’ (een extreme fysieke verandering) al? Leuk, maar voor pubers die snel geneigd zijn tot extremen, niet makkelijk te doseren.
De scholen zijn dicht door corona. Geen frikandelbroodje van de super in de pauze dus. Jij bent thuis nu veel meer aan zet. Daar liggen (gespreks)kansen voor goed eten. Tegelijkertijd doet corona ook een ander appèl op jongeren en voeding. Kinderarts Annemarie van Bellegem ziet sterke stijging van anorexia onder jongeren en verbindt dit aan de coronacrisis, waarin extreme eenzaamheid, onmacht en gebrek aan structuur met anorexia beantwoord wordt. Als je kind in een situatie zit waarin dit op de loer ligt, zoek hulp!
Andersom kan ook; je puber die zich troost of kalmeert met voeding, grenzen niet makkelijk hanteert. Dat kan overgewicht in de hand werken. Hedvig Montgomery zegt daarover in het boek Pubertijd: “Het heeft geen zin je kind die te veel eet dat te verwijten. Daar zal de onderliggende pijn groter door worden. Ga voorzichtig te werk, hoewel dat frustrerend kan zijn, maar tieners raken snel in extremen. Gewicht is een gevoelige kwestie en kan niet los worden gezien van het zelfbeeld van je kind.”
Als je dit allemaal leest, zou je bijna denken dat eten en pubers een ingewikkelde combinatie is. Maar dan vergeet je hoe gezellig samen een food to go is. Of met zijn tweeën iets koken of bakken, het leven vieren aan tafel, een film en snacks met elkaar op de bank. En dat bord boerenkool dat dankbaar wegwerkt wordt na bijbanen of sporten, geeft je toch een heerlijk gevoel!
Wanneer jij zorgt voor eten met aandacht - niet wegstouwen achter je telefoon dus - viermomenten, zaterdag patat-avond, ect., dan pakken je kinderen die eetcultuur waarschijnlijk gewoon mee. Wees dankbaar en maak (goede) voeding - net als in het Bijbelboek Prediker - tot een bron van vreugde in je gezin. Terecht, je Schepper creëerde al dat mooie eten niet voor niks! En blijf reëel; soms mis je balans of ben je te druk voor goed eten. Meestal komt het gewoon weer goed.
Je doet het niet alleen. Vraag eens aan je mede-pubermoeders hoe hun tieners eten. Maken zij zich wel eens zorgen? Hoeveel ‘eetgeld’ heeft hun tiener, wat doen zij in de broodtrommels? Deel tips. Trouwens, ik ben wel benieuwd naar jouw lekkerste tostitips in de comments voor een hongerige puber. Kan ik van het weekend weer wat lekkers op tafel zetten :)
Lees ook: Een puber in huis? Dan herken je dit!
Tekst: Liesbeth Vos
Bronnen:
Kom op 5 juni naar het grootste worshipconcert van Nederland
Ontdek meer
