Wat zijn kernwaarden?

Hecht je waarde aan veiligheid of risico’s nemen, aan succes, gehoorzaamheid of teamwork? Kernwaarden zeggen iets over de overtuigingen die je hebt, hoe je in het leven staat en wat je drijft. Je hebt kernwaarden gevormd door onder andere je opvoeding, cultuur, levenservaringen en persoonlijke doelstellingen.

Kernwaarden vormen de kern van je karakter en identiteit

Kernwaarden veranderen niet snel: ze zijn diepgeworteld en vormen de kern van je karakter en identiteit. Aan de hand van je kernwaarden gedraag je je zoals je je gedraagt en kun je beslissingen nemen die goed voelen. En dat werkt door in de kleinste dingen – uiteindelijk óók in je keuze voor een vakantiebestemming of nieuwe bank.

Kernwaarden van jou en je partner

Een mooie manier om te ontdekken in hoeverre jij en je partner op één lijn zitten, is om jullie persoonlijke kernwaarden te ontdekken en die vervolgens te vergelijken. Natuurlijk zijn jullie twee aparte individuen met elk jullie levenshouding en wereldbeeld – grote kans dat het niet helemaal overeenkomt. Toch is het waardevol om te kijken wat jullie ‘non-negotiables’ zijn – waarden waarvan je écht niet van kunt afwijken – en of dit in de toekomst frictie kan opleveren (of dit al eens heeft gedaan).

(tekst gaat verder onder de afbeelding)

Oefening

Deze oefening helpt om je kernwaarden te achterhalen. Idealiter heb je zo’n 3-5 kernwaarden. Je kunt er meer hebben, maar met een top 3 kun je meer focussen op wat het meest belangrijk is voor je.

Wat je nodig hebt:

-       Pen en papier
-       Markeerstiften, potloden of stiften in 3-5 verschillende kleuren

Stap 1: Schrijf op

Ga apart van elkaar zitten, zodat je niet op elkaars papier kunt kijken. Zet een timer op 5 minuten, kijk naar onderstaande lijst met kernwaarden en schrijf elk woord op dat je aanspreekt. Welke woorden maken je enthousiast, vind je bij je passen, doen iets met je?

Let op: je hoeft er nog niet te diep over na te denken. Schrijf de termen op die je het meest aanspreken. Het maakt niet uit hoeveel termen je opschrijft.

Stap 2: Categoriseer

Je zult zien dat bepaalde termen van je eigen lijst synoniem zijn van elkaar. Neem opnieuw 5 minuten en categoriseer je lijst op kleur. Alle woorden die bij elkaar passen, geef je dezelfde kleur.

Stap 3: Omcirkel

Neem weer 5 minuten en omcirkel de woorden per kleurcategorie die het meest voor je betekenen, of die je het meest aanspreken. Nu heb je – hopelijk – zo’n 3 tot 5 kernwaarden. Heb je er nog meer, probeer dan echt keuzes te maken.

Als je dit lastig vindt, kun je deze vragen gebruiken als hulpmiddel:

• Definieert dit mij?
• Is dit wie ik ‘op mijn best’ ben?
• Is dit een filter dat ik gebruik om moeilijke keuzes te maken?

Stap 4: Vergelijk

Vergelijk nu je lijsten met elkaar en bespreek: hoe ben je tot deze kernwaarden gekomen? Herken je je in de uitkomsten van de ander? Zijn er overeenkomsten in jullie kernwaarden, of zijn er juist grote verschillen? Praat erover. Misschien kom je er wel achter dat jullie totaal verschillende wereldbeelden hebben, dromen die niet overeenkomen of verwachtingen die volgens de ander niet haalbaar zijn. Dit hóeft geen probleem te vormen – maar kan wel vragen opleveren.

Stap 5: Doe er iets mee!

Dit deed je natuurlijk al onbewust, maar je kunt je kernwaarden nog meer inzetten als richtlijnen om je leven te leiden. Schrijf ze bijvoorbeeld op post-its en hang ze op een plek die je vaak tegenkomt. Bij elk verzoek of dilemma dat op je pad komt, kun je je kernwaarden ernaast houden. Of je nu gevraagd wordt voor een commissie of je nadenkt om te verhuizen, bedenk: welke beslissing past het meest bij mijn kernwaarden? Stel dat een van je kernwaarden ‘community’ is, dan is het wellicht niet verstandig om in een huisje op de hei te gaan wonen. En als je waarde hecht aan creativiteit, dan kan iemand anders uit jullie commissie misschien beter de fiscus worden.

Hopelijk helpt deze manier jullie ook als stel om beslissingen te maken – en kun je jullie gezamenlijke leven zo inrichten dat het bij de kernwaarden van allebei past.