Jezus als stand-up comedian

In Jezus trok een lach door Israël. Als een stand-up comedian zet hij voortdurend zijn toehoorders op het verkeerde been. Hij voert God op als een oud vrouwtje dat, kont omhoog, haar huisje ondersteboven keert op zoek naar een muntje. De verloren zoon is niet de lanterfanter die het geld van zijn vader verkwist, maar de oudste zoon, een brave Hendrik. En de onrechtvaardige rentmeester krijgt van zijn baas (die God verbeeldt) een schouderklopje: slim gesjoemeld, jongen. Hoe gek wil je het hebben?

Jezus vergelijkt het koninkrijk van God niet met glanzende Happinez-engelen die in zijn tijd al populair waren. Nee, volgens hem lijkt dat rijk op de inhoud van je keukenkast: het is als een mosterdzaadje, als een mespuntje gist, als een snufje zout. En neem het verhaal in Matteüs 22, waarin een paar farizeeërs Jezus vragen of een Jood aan de Romeinse keizer belasting mag betalen. Een strikvraag, want antwoordt hij ‘nee’ dan overtreedt hij de Romeinse wet. Zegt hij anderzijds ‘ja’ dan schendt hij de religieuze wet. Hoe kan hij zich hieruit redden? Door een lach. Jezus vraagt onschuldig: ‘Zeg, hebben jullie misschien een Romeins muntje voor me?’ En jawel hoor, dat hebben ze. Maar werkelijk vrome joden zouden nooit never een munt bij zich dragen waarop de beeltenis van de keizer stond met het opschrift dat hij god is. Zo vallen deze farizeeërs grandioos door de mand, waarbij de omstanders flink gegniffeld zullen hebben.

De zwarte humor van Paulus

Ook de apostel Paulus had humor, zelfs zwarte humor. Over gelovigen die religieuze voorschriften veel te belangrijk maken zegt hij: ‘Wie anderen dwingt om zich te laten besnijden, moet het mes maar bij zichzelf laten uitschieten!’ Af en toe is het heel gezond om te lachen om kerkelijke dogma’s en voorschriften. Dan pas nemen we ze echt serieus: niet
als een doel in zichzelf, of iets wat je anderen op moet dringen, maar als wegwijzers naar God.

Humor is een beeld van Gods genade: die is creatief, verrassend, deze wereld omgekeerd. Ook in ons eigen leven hoeven de dingen niet altijd te blijven zoals ze zijn. In moeilijke tijden als je ‘het niet meer ziet zitten’ is er altijd een ontsnappingsluikje, de werking van genade. Die kan aan je gebeuren, zoals een lach opeens bezit van je neemt. Je mondhoeken krullen, je bovenlijf schokt, uit je mond komen onbegrijpelijke klanken. Even vergeten we onszelf met onze sores en worden we buiten onszelf gevoerd.
Dichter bij God die in de hemel is en lacht.

Vorige maand schreef Jean-Jacques ook over humor. Lees het hier.