Herkenbare en alledaagse voorbeelden wellicht. Je hebt al drie keer voorgedaan hoe hij zijn overhemd moet strijken. En als je vandaag vraagt of hij wil stofzuigen, staat hij overmorgen op om het te doen. Hij ziet niet eens dat je het intussen zelf al hebt gedaan. En hij zit maar te klagen dat je niet zo aan zijn hoofd moet zeuren. Wat nou zeuren? Je probeert alleen maar met hem te praten. Pats! Je roze wolk is kapot.

Twee culturen

Het mag dan inmiddels een cliché zijn geworden, goede communicatie is een van de belangrijkste dingen in een relatie. Dat stelt ook psychotherapeut Harrie Fokkens. In zijn eigen praktijk ziet hij veel mensen die door gebrek aan communicatie relatieproblemen hebben. Veel van die problemen hangen samen met de verschillen tussen man en vrouw. "Alleen al het feit dat de man uit een heel ander gezin komt dan de vrouw, schept al twee culturen. Die culturen komen bij elkaar en moeten op elkaar worden afgestemd." 

Dat gaat niet altijd zonder slag of stoot. "Mannen zijn geneigd zich terug te trekken, terwijl vrouwen meer bereid zijn om contact te hebben. Ze vragen zich dan af wat er aan de hand is met hun man: ‘Heb je hoofdpijn?; Ben je moe?’ Een man denkt dan: ‘Wat een gezeur, ik wil gewoon even rustig zitten om na te denken wat er vandaag allemaal gebeurd is’. Als je je van die twee tegenstrijdige behoeften niet voldoende bewust bent, kunnen er allerlei irritaties ontstaan die uiteindelijk alle goede kanten van je partner kunnen overschaduwen." 

Zijn advies is daarom: "Probeer ruimte te creëren, met behulp van een derde bijvoorbeeld, zodat je los komt van je ergernissen en je de andere kanten van iemand kan ontdekken. Dat kost energie; je moet je in die ander verdiepen en focussen op de dingen die wél leuk zijn aan hem of haar. Maar als je er niets aan doet, blíjf je gevangen zitten in dat patroon."

(Schoon)ouders

Als je je verdiept in de ander kom je er ook achter wat de diepere beweegredenen van je partner zijn. Fokkens vertelt over een vrouw die erg aan haar ouders bleef hangen. Op een dag vroeg ze haar vader het huis te schilderen. Ze wilde haar man daarmee ontlasten die het met zijn werk al druk genoeg had. Haar man wist echter van niets en zag bij thuiskomst opeens dat de gang blauw geverfd was. Fokkens: "Op zo’n moment voelt zo’n man zich op de tweede plaats gezet ten opzichte van zijn schoonouders, terwijl die vrouw dat alleen maar deed om hem te ontlasten.

Tegelijk zie je in dit voorbeeld dat het heel belangrijk is dat je in je huwelijk je eigen grenzen afbakent, ook in het contact met familie en vrienden. Je bent een eigen gezin en moet zelf een twee-eenheid vormen, zonder dat anderen daar ongewenst in kunnen dringen."

Oude koeien

Vanaf het begin van je huwelijk moet je tijd in elkaar steken. Meer tijd dan het gemiddelde stel doet. Uit een onderzoek is gebleken dat 70% van de stellen niet verder komt dan uit beleefdheid met elkaar te praten, - ‘mooi weer hè, vandaag’? – en informatie uit te wisselen – ‘morgen werk ik langer door’. Aan meningen uitwisselen, gevoelens delen en eerlijk en open met elkaar praten, komt men nauwelijks toe. Fokkens: "We zijn erg gericht op het vervullen van eigen wensen, terwijl het in een eerlijke relatie juist om de ander gaat. Het is van groot belang dat je bereid bent af te zien van je eigen behoeften en uitgaat naar de ander. Dat kost zelfverloochening, maar dat kun je leren."

Vrouwen zijn vaker dan mannen geneigd hun partner te veranderen. Maar kún je de ander veranderen in je huwelijk? "In het huwelijksleven mag je een stukje voor jezelf hebben, maar er is ook een groot gezamenlijk deel. En in dat deel mag je de ander best duidelijk maken wat je wilt, maar niet op een manier dat de ander zich verplicht voelt te veranderen.“

Een van de valkuilen in een huwelijk is volgens de psychotherapeut het oude koeien uit de sloot halen. "Steeds weer dezelfde fout of ergernis naar boven halen, steeds weer de ander dingen kwalijk nemen waardoor er nooit een nieuw begin gemaakt kan worden. Praat dingen uit, vergeef elkaar, en laat het dan daarbij."

Praat met anderen over je relatie

Fokkens geeft aan dat het belangrijk is om met anderen over je relatie te praten. "Er is vaak veel schaamte op dit gebied, want wie hulp zoekt, erkent dat hij het zelf niet meer redt. Terwijl we in een cultuur leven waarin we het allemaal zelf maar moeten redden en dingen die fout gaan onder een dekmantel stoppen. Terwijl het juist zo belangrijk is om niet te lang door te modderen. Laat je relatie niet verharden, maar trek op tijd aan de bel. Dat hoeft echt niet altijd gelijk de bel van een hulpverlener te zijn. Al gaat het maar om heel kleine dingen in je relatie, praat er eens over met collega-stellen.“

Bron van de citaten: ‘Mannen komen van Mars, vrouwen komen van Venus’ – John Gray