Laatst was er een overval in de best beveiligde kluis van Londen, waar 270 miljoen aan diamanten werd gestolen. Ik begon te denken: is het mogelijk om een kluis te maken die nooit gekraakt kan worden? Ik kon het niet verzinnen.

De film The Imitation Game gaat ook over die vraag, maar dan met codes. De Duitsers hadden de Enigma-code ontwikkeld, de Engelse wiskundige Alan Turing probeerde ‘m te kraken. En het lukte hem. Wat meteen de vraag opriep: is er een code die door niemand valt te breken? Tot op heden niet.

Een ding kun je niet definitief verstoppen
Nu heeft filosoof Emanuel Rutten onlangs een nieuw godsbewijs ontwikkeld, en die begint met deze vraag: kun je iets zó goed verstoppen, dat het onmogelijk is om het te ontdekken?

Zijn antwoord is: nee. Als iets bestaat, kan het op de een of andere manier ontdekt worden. Je kunt altijd wel een of andere truc bedenken om een code te kraken, een kluis te roven, of iets terug te vinden dat verloren is. Misschien vindt in de praktijk niemand het, maar het zou kúnnen. Alles wat bestaat, kan in principe ontdekt worden.

Die stelling kun je ook omdraaien: als iets onmogelijk ontdekt kan worden, bestaat het blijkbaar ook niet. Logisch. Iets wat bestaat, kan in principe ontdekt worden – zo bleek zo juist – dus als dat totaal onmogelijk is, bestaat het blijkbaar niet.

Een gat kun je ook niet definitief verstoppen
Rutten denkt daar op door. Kun je ook een gat eindeloos verbergen? Stel je iets voor dat niet bestaat – zou daar echt nooit iemand achter kunnen komen? Dus ook een ontzettend slim en handig iemand, met de beste computers en apparatuur?

Eigenlijk is dat ook lastig voor te stellen. Er zou best een of andere super-alien kunnen zijn die het complete heelal in kaart brengt en zelfs de positie van alle atomen weet. Zo’n wezen zou precies weten waar mijn verloren sok is, wat de oplossing is van enkele mysterieuze codes en ook of er ergens een Vliegend Spaghettimonster is. Zo’n super-alien hoeft niet echt te bestaan. Het gaat erom of het in principe kan: een ding of een gat zo goed verstoppen dat het nooit ontdekt wordt. Het antwoord lijkt nee.

Een lege hemel is wél te verstoppen
Dan gaat Rutten nog een stapje verder. Hij vraagt zich af hoe dit met God zit. Stel je voor dat God niet bestaat. Kan dat voor altijd verborgen blijven?

Nu is het antwoord niet zo snel: nee. God leeft namelijk buiten dit heelal. Alle wezens in dit heelal kunnen daar dus niet zo veel over zeggen. Ook zo’n super-alien kan zich vergissen. En misschien zijn er wel godjes of engelen buiten dit heelal, maar een echte God zou zich voor hen kunnen verstoppen. Ook zij kunnen zich dus vergissen. Hierboven zagen we dat of iets in dit heelal niet bestaat, altijd wel ontdekt kan worden, maar voor God lijkt dat dus niet te gelden. Dat God niet bestaat, kan nooit bewezen worden.

Maar pas hier die eerste stelling op toe: iets wat per se nooit ontdekt kan worden, bestaat niet. Het feit dat God niet bestaat, kan niet ontdekt worden, bleek zojuist. Dat feit – dat God niet bestaat – bestaat dus niet. En dus bestaat God! Min keer min is namelijk plus. Als het niet-bestaan van mijn wasmachine niet bestaat, bestaat mijn wasmachine. Als het niet-bestaan van God niet bestaat, dan bestaat God.

Reacties
Wat vind je hiervan? Is dit steekhoudend? Zitten er gaten in deze redenering? Probeer dat dan hieronder zo precies mogelijk aan te wijzen. Rutten heeft aan de meeste bezwaren trouwens zelf ook al gedacht en daar sterk antwoord op gegeven. Tip: lees die antwoorden eerst door.

Auteur: Reinier Sonneveld

- -

Eerder al heeft Emanuel Rutten diverse video's opgenomen voor EO Geloven. Hierin beantwoordt hij relevante wetenschappelijke vragen op een toegankelijke manier. Hieronder vind je de video's.

Bekijk video's van Emanuel Rutten