Waarom is 7 oktober een omslagpunt in de Joodse geschiedenis? Waarom merken we in Nederland zo veel van de oorlog in het Midden-Oosten? Waarom is het gesprek sinds 7 oktober zo verhard? En wat is antisemitisme eigenlijk? Het zijn een paar van de vragen die Bart Wallet en Natascha van Weezel in hun nieuwe podcast proberen te beantwoorden. Sinds de aanval van Hamas op Israël is de Joodse wereld in een nieuw dieptepunt beland.

De twee kenden elkaar nog niet, maar delen de interesse voor het Jodendom. Bart: “Toen ik tweeënhalf jaar geleden als hoogleraar Joodse studies werd aangesteld, zei iemand tegen me: ‘Je zit wel een beetje in een niche thema.’ Dat heb ik na 7 oktober niet meer gehoord.”

Natascha is een kind van Joodse ouders en kleinkind van Holocaustoverlevers. Haar familiegeschiedenis beïnvloedt haar werk als auteur en documentairemaker dagelijks. “Tijdens mijn opleiding aan de Filmacademie kwam ik altijd al met onderwerpen over de Tweede Wereldoorlog en verhalen van Joodse gezinnen. Ik wil vertellen hoe Nederlandse Joden deze thema’s beleven. De wereld is niet zo zwart-wit als je soms zou denken.”

Waarom is deze podcast nodig?

Natascha: “Antisemitisme is de laatste tijd enorm toegenomen. Het is voor mij iets waar ik dagelijks mee te maken heb, zeker sinds 7 oktober. Joodse scholen en synagogen worden al jaren beveiligd en met de komst van social media is het er ook niet beter op geworden. Ik krijg berichten als ‘kankerjood, jullie zijn erger dan de nazi’s’ op mijn tijdlijn en in mijn mailbox, en heb te maken met bedreigingen. Dat maakt me bang, ze proberen me monddood te maken. Maar dat maakt het voor mij belangrijker om me uit te blijven spreken.”

Waar gaat de podcast over?

Bart: “We hebben het over de actualiteit en de geschiedenis van Israël en het Midden-Oosten. We richten ons vooral op de plek van Joden in de Nederlandse samenleving en willen een zone van rust creëren om daarover verdiepend in gesprek te gaan. Deze podcast moet de plek worden om even te onthaasten en actuele thema’s toe te lichten.”

Waarom is deze podcast ook voor niet-Joodse luisteraars interessant?

Natascha: “Ik heb het idee dat alles wat er in de Joodse wereld gebeurt, iedereen aangaat. Dat klinkt heel groot, maar ik zie van dichtbij dat wat er in Jeruzalem speelt, ook hier plaatsvindt. Mensen hebben snel een mening over Israël, het Midden-Oosten en de Joodse wereld. Nuance en kennis ontbreken in het debat en meningen lijken belangrijker dan feiten. Er heerst veel onwetendheid en mensen proberen met een oneliner te scoren. Wij leggen het uit.”

Bart: “Israël zit diep in ons cultureel archief. De verhalen die daar afspelen, zijn vormend voor de Europese cultuur. De Joodse geschiedenis gaat niet alleen over een kleine minderheid, maar het raakt de grote thema’s van onze samenleving, de Europese cultuur en het Midden-Oosten. Daarmee is de Joodse geschiedenis een lens naar de grote maatschappelijke debatten en historische thema’s. Ik hoop dat we er met deze podcast voor kunnen zorgen dat mensen beter gefundeerd hun mening kunnen vormen.”